Την επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, την ενίσχυση της κλιματικής χρηματοδότησης και την ουσιαστική στήριξη των ευάλωτων κρατών θέτει ως κεντρικές προτεραιότητες ενόψει της Διάσκεψης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31) στην Αττάλεια η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωκοινοβουλίου, όπως γνωστοποιεί σε επίσημη ανακοίνωσή της. Ειδικότερα, οι βασικοί άξονες της παρέμβασης των ευρωβουλευτών εστιάζουν στην επιτάχυνση της παγκόσμιας μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, στην κλιμάκωση της χρηματοδότησης για το κλίμα με παράλληλη ελάφρυνση του βάρους του χρέους για τις ευάλωτες χώρες, καθώς και στην απόδοση των πόρων για την προσαρμογή, τις απώλειες και τις ζημιές.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων ενέκρινε την Πέμπτη το προσχέδιο ψηφίσματος που καθορίζει τις προτεραιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη COP31, η οποία θα διεξαχθεί από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου στην Αττάλεια της Τουρκίας, με 50 ψήφους υπέρ, 16 κατά και 3 αποχές. Η σύνοδος κορυφής για το κλίμα επικεντρώνεται στην προώθηση της μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, στην εκκίνηση της διαδικασίας για τον επόμενο παγκόσμιο απολογισμό προόδου, καθώς και στην αύξηση της κλιματικής χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων μέσω της θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του Νέου Συλλογικού Ποσοτικοποιημένου Στόχου που συμφωνήθηκε στην COP29.

Στο προσχέδιο ψηφίσματος, οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι το 2025 αποτέλεσε ένα από τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ιστορικά και ότι η Ευρώπη παραμένει η ήπειρος που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό. Υπογραμμίζουν την ανάγκη η ΕΕ να συνεχίσει να ηγείται της δράσης για το κλίμα. Επισημαίνοντας ότι η ΕΕ βρίσκεται σήμερα σε τροχιά μείωσης των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά περίπου 54% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 , εφόσον τα κράτη-μέλη εφαρμόσουν πλήρως τα υφιστάμενα και σχεδιαζόμενα μέτρα, αναδεικνύουν ωστόσο με ανησυχία τα προκαταρκτικά στοιχεία που δείχνουν ότι οι εκπομπές της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 1% μεταξύ 2024 και 2025. Οι ευρωβουλευτές καλούν τα κράτη-μέλη να καλύψουν αυτό το κενό και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τα συνδράμει, υπογραμμίζοντας ότι το σύνολο των ευρωπαϊκών πολιτικών οφείλει να παραμείνει ευθυγραμμισμένο με τη Συμφωνία του Παρισιού και να καθοδηγείται από τα πλέον έγκυρα επιστημονικά δεδομένα.

Η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων

Το εγκεκριμένο κείμενο προτρέπει όλα τα συμβαλλόμενα μέρη να προωθήσουν τον οδικό χάρτη για τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, όπως αποφασίστηκε στην προηγούμενη διάσκεψη για το κλίμα COP30. Οι ευρωβουλευτές ζητούν από την ΕΕ να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συνθήκης μη διάδοσης των ορυκτών καυσίμων, καθώς και για τη θέσπιση δεσμευτικών χρονοδιαγραμμάτων με στόχο τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων και της παραγωγής ορυκτών καυσίμων.

Παράλληλα, καλούν την ΕΕ να δώσει το παράδειγμα, καταρτίζοντας το δικό της χρονοδιάγραμμα και στρατηγική για την πλήρη απεξάρτηση σε ολόκληρο το φάσμα της οικονομίας. Αναδεικνύουν επίσης τις ευπάθειες που προκαλεί η ενεργειακή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, καθώς και τη βαρύτητα της απανθρακοποίησης για τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ.

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι το χάσμα μεταξύ των αναγκών κλιματικής χρηματοδότησης και των πόρων που παρέχονται σήμερα είναι μεγάλο και διευρυνόμενο, ζητώντας την άμεση αντιμετώπισή του. Ενώ σημειώνουν ότι η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της παραμένουν οι μεγαλύτεροι πάροχοι δημόσιας χρηματοδότησης για το κλίμα, ζητούν συνεχή αύξηση των συνεισφορών, ιδίως μέσω επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών εργαλείων με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, ενώ προειδοποιούν κατά του διπλού υπολογισμού ή της εκ νέου κατηγοριοποίησης υφιστάμενων κονδυλίων προκειμένου να καλυφθεί ο Νέος Συλλογικός Ποσοτικοποιημένος Στόχος.

Το ψήφισμα ζητά επίσης η κατανομή της κλιματικής χρηματοδότησης να πραγματοποιείται με τρόπο που δεν επιβαρύνει περαιτέρω το χρέος των κλιματικά ευάλωτων χωρών, δίνοντας προτεραιότητα σε χρηματοδότηση βασισμένη σε επιχορηγήσεις και σε εργαλεία ελάφρυνσης χρέους.

Προσαρμογή, απώλειες και τα επόμενα βήματα

Επισημαίνοντας ότι έως και 3,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι διαβιούν σε συνθήκες υψηλής ευπάθειας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, οι ευρωβουλευτές ζητούν την ταχεία κλιμάκωση προβλέψιμης και προσβάσιμης χρηματοδότησης για το ταμείο αντιμετώπισης απωλειών και ζημιών, καλώντας όλα τα μέρη να υλοποιήσουν τον στόχο του τριπλασιασμού της χρηματοδότησης για την προσαρμογή έως το 2035. Ζητούν, ακόμη, την άμεση θέση σε λειτουργία του μηχανισμού δίκαιης μετάβασης που συμφωνήθηκε στην COP30, καθώς και τον συνδυασμό της κλιματικής δράσης με μέτρα στήριξης των πράσινων θέσεων εργασίας, της επανειδίκευσης του ανθρώπινου δυναμικού και του κοινωνικού διαλόγου.

Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα ψηφίσει επί του τελικού ψηφίσματος κατά τη διάρκεια της συνόδου της από τις 19 έως τις 22 Οκτωβρίου. Αντιπροσωπεία 15 ευρωβουλευτών, με επικεφαλής τη Λίντια Περέιρα (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Πορτογαλία), θα συμμετάσχει στις συνομιλίες για το κλίμα από τις 16 έως τις 20 Νοεμβρίου.

Διαβάστε ακόμη