Η Τουρκία, η οποία θα φιλοξενήσει την επόμενη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, την COP31, βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις ως προς την ενεργειακή της μετάβαση. Ενόψει της φετινής συνόδου στην Αττάλεια, η Άγκυρα επιδιώκει να εξασφαλίσει διεθνή στήριξη για έναν νέο παγκόσμιο στόχο, σύμφωνα με τον οποίο το ποσοστό του εξηλεκτρισμού θα πρέπει να φτάσει το 35% έως το 2035. Ωστόσο, οι επίσημες προβλέψεις της ίδιας της Τουρκίας δείχνουν ότι, με τις σημερινές πολιτικές, το αντίστοιχο ποσοστό στη χώρα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 25% έως το 2035.
Σύμφωνα με ανάλυση του Climate Action Tracker, για να μπορέσει η Τουρκία να πετύχει τον στόχο του 35% θα χρειαστούν «πολύ σημαντικές» αλλαγές στην πολιτική της, προκειμένου να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ και ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας.
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά αυξάνεται, ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, ο ρυθμός δεν είναι ακόμη αρκετός ώστε να περιοριστεί ουσιαστικά η χρήση ορυκτών καυσίμων.
Παράλληλα, η Τουρκία δεν έχει θέσει σχέδιο σταδιακής κατάργησης των ορυκτών καυσίμων και συνεχίζει να επενδύει στην εξερεύνηση και παραγωγή τους. Ο άνθρακας εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό της μείγμα. Σύμφωνα με στοιχεία του Ember, αντιπροσώπευε περίπου το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας το προηγούμενο έτος.
Ανάπτυξη των ΑΠΕ
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία ενισχύει σημαντικά τις επενδύσεις της στις ΑΠΕ. Τον Απρίλιο, για πρώτη φορά, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από καθαρές πηγές ξεπέρασε την παραγωγή από άνθρακα, σύμφωνα με την ανάλυση που επικαλείται το Bloomberg.
Η ανάπτυξη του κλάδου έχει παράλληλα ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή εξοπλισμού για αιολικά πάρκα. Η χώρα κατασκευάζει μεταξύ άλλων πύργους, πτερύγια, γεννήτριες και κιβώτια ταχυτήτων, ενώ σημαντικό μέρος του εξοπλισμού εξάγεται στην Ευρώπη. Η Τουρκία επενδύει επίσης στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης κλίμακας, γεγονός που θα μπορούσε να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ και στην ενίσχυση του ηλεκτρικού της δικτύου.
Στόχος για 120 GW νέας ισχύος
Η Άγκυρα έχει δεσμευτεί να εγκαταστήσει έως το 2035 συνολικά 120 GW νέας ισχύος από αιολικά και φωτοβολταϊκά.
Το Climate Action Tracker χαρακτηρίζει τον στόχο αυτό «αξιόλογο», εκτιμά όμως ότι θα χρειαστεί να αυξηθεί τουλάχιστον στα 150 GW ώστε να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Ο οργανισμός αξιολογεί το κλιματικό σχέδιο της Τουρκίας ως «κριτικά ανεπαρκές».
Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται και στον τομέα των μεταφορών. Το 2025, το εγχώριας παραγωγής ηλεκτρικό αυτοκίνητο Togg ξεπέρασε σε πωλήσεις τις Tesla και BYD στην τουρκική αγορά. Παράλληλα, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων αυξήθηκαν σημαντικά, με τα EV να αντιπροσωπεύουν το 19% της συνολικής αγοράς κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ανάλυση.
Η γεωγραφική θέση της Τουρκίας μεταξύ Ευρώπης και Ασίας ενισχύει παράλληλα τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου και διαμετακομιστικού κέντρου, ενώ η χώρα επιδιώκει να αξιοποιήσει τη θέση της και στην αγορά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Παρά την ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ, το βασικό ζήτημα παραμένει η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ο Bill Hare, διευθύνων σύμβουλος της Climate Analytics, υποστηρίζει ότι σύμφωνα με τη σημερινή ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας, τα κρατικά ορυκτά καύσιμα θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικό μέρος του ενεργειακού μείγματος μέχρι να καταστούν διαθέσιμες φθηνότερες εναλλακτικές. Όπως επισημαίνει, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια αντίφαση, καθώς η ηλιακή ενέργεια αποτελεί ήδη μία από τις οικονομικότερες πηγές ηλεκτροπαραγωγής της χώρας και είναι σημαντικά φθηνότερη από τον εγχώριο άνθρακα.
Με την COP31 να πλησιάζει, η Τουρκία καλείται έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στον ρόλο της ως οικοδεσπότη της παγκόσμιας κλιματικής διάσκεψης και στις δικές της ενεργειακές επιλογές. Η επίτευξη του στόχου για 35% εξηλεκτρισμό έως το 2035 θα απαιτήσει, σύμφωνα με τις σχετικές αναλύσεις, ταχύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ και παράλληλη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Διαβάστε ακόμη
