Την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στα κρίσιμα ορυκτά της Βενεζουέλας, και ειδικότερα στον χρυσό, σχεδιάζει η κυβέρνηση Τραμπ. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η Ουάσιγκτον κλιμακώνει τις προσπάθειές της προκειμένου να αποκτήσει τον στρατηγικό έλεγχο των ευρύτερων φυσικών πόρων της νοτιοαμερικανικής χώρας, διευρύνοντας το πεδίο ενδιαφέροντος πέραν των παραδοσιακών κοιτασμάτων πετρελαίου.
Η συγκεκριμένη στρατηγική ανοίγει τον μεταλλευτικό κλάδο της Βενεζουέλας στα αμερικανικά επενδυτικά κεφάλαια. Επιπλέον, εξασφαλίζει στις εταιρείες των ΗΠΑ πρόσβαση σε εφοδιαστικές αλυσίδες ορυκτών που κρίνονται ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια. Παράλληλα, διευρύνει την πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ να ευθυγραμμίσει τον πλούτο της Βενεζουέλας με τα αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα, ειδικά μετά την επιχείρηση απομάκρυνσης του Νικολάς Μαδούρο από τον στρατό των ΗΠΑ τον περασμένο Ιανουάριο.
Η αμερικανική διοίκηση αξιολογεί συγκεκριμένα μέτρα για την αύξηση της εμπλοκής της στον μεταλλευτικό τομέα, εξετάζοντας μέχρι και την έκδοση εκτελεστικού διατάγματος με επίκεντρο τα κρίσιμα ορυκτά. Το σχετικό διάταγμα βρίσκεται στο στάδιο της σύνταξης, αν και η τελική στρατηγική επιδέχεται τροποποιήσεων. Αξιωματούχοι των ΗΠΑ πραγματοποιούν ήδη επαφές με εταιρείες προκειμένου να αποτιμήσουν το επενδυτικό ενδιαφέρον για την εξορυκτική βιομηχανία της Βενεζουέλας.
«Όλοι παρακολουθούμε στενά την κατάσταση με το πετρέλαιο και αναγνωρίζουμε ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια παράλληλη πορεία με τα κρίσιμα ορυκτά», δήλωσε στέλεχος εταιρείας κρίσιμων ορυκτών που συμμετείχε στις συζητήσεις με την κυβέρνηση.
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τέιλορ Ρότζερς, υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα «επωφελούνται από την ανανεωμένη συνεργασία μεταξύ των κυβερνήσεών μας και τις νέες επενδύσεις δυτικών εταιρειών στις βασικές βιομηχανίες της Βενεζουέλας». Έτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου διευκρίνισε στο Reuters ότι προς το παρόν δεν υφίσταται ανάγκη για εκτελεστικό διάταγμα, καθώς το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο κρίνεται επαρκές για την προσέλκυση επενδύσεων.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Τραμπ για την επαναβεβαίωση της αμερικανικής ηγεμονίας στη Λατινική Αμερική και την ανάσχεση του αυξανόμενου κινεζικού οικονομικού αποτυπώματος. Ο Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος κρατείται σε ομοσπονδιακή φυλακή της Νέας Υόρκης κατηγορούμενος για διακίνηση ναρκωτικών —κατηγορίες που ο ίδιος απορρίπτει— είχε αναπτύξει στενούς οικονομικούς και διπλωματικούς δεσμούς με το Πεκίνο. Αντιθέτως, η αντιπρόεδρος και σύμμαχός του, Ντέλσι Ροντρίγκες, άλλαξε στρατηγική κατεύθυνση, αυξάνοντας τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον αμέσως μετά την ανάληψη της μεταβατικής προεδρίας.
Μέσω των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων και των δυνητικά σημαντικών κοιτασμάτων χρυσού, η Βενεζουέλα παρέχει στην κυβέρνηση Τραμπ τη δυνατότητα να συνδέσει την πρόσβαση σε πόρους με την ατζέντα εθνικής ασφάλειας. Η Ουάσιγκτον έλαβε ήδη αποφάσεις για το άνοιγμα του τομέα ορυκτών. Τον Μάρτιο, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών ενέκρινε συναλλαγές χρυσού προέλευσης Βενεζουέλας, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων της κρατικής εταιρείας εξόρυξης Minerven. Στη συνέχεια, διεύρυνε την έγκριση καλύπτοντας γενικότερα ορυκτά προέλευσης Βενεζουέλας και επιτρέποντας υποστηρικτικές υπηρεσίες εξόρυξης και διαπραγμάτευσης συμβάσεων.
Οι συγκεκριμένες ρυθμιστικές παρεμβάσεις διαμορφώνουν το έδαφος ώστε οι αμερικανικές εταιρείες να τοποθετηθούν επενδυτικά στον μεταλλευτικό τομέα. Ο Αμερικανός πρόεδρος παρενέβη επιθετικά και στην πετρελαϊκή βιομηχανία. Την περασμένη εβδομάδα, ανακοίνωσε συμφωνία με την οποία οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν τον πλειοψηφικό έλεγχο άνω των 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, αν και η ακριβής νομική δομή της συμφωνίας παραμένει αδιευκρίνιστη. Στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, ωστόσο, εκφράζονται φόβοι περί μετατροπής της χώρας σε σύγχρονη αποικία.
Ρυθμιστικός σχεδιασμός με βάση τις γεωλογικές προκλήσεις
Η ακριβής αξιολόγηση του ορυκτού δυναμικού της Βενεζουέλας παραμένει δυσχερής. Μεγάλο μέρος των γεωλογικών δεδομένων θεωρείται παρωχημένο, ενώ παράνομες ομάδες ελέγχουν τα κοιτάσματα χρυσού στο Μεταλλευτικό Τόξο του Ορινόκο, μια τεράστια γεωγραφική ζώνη κοντά στα σύνορα με τη Γουιάνα και τη Βραζιλία.
Μολονότι η χώρα παράγει χρυσό, σιδηρομετάλλευμα, βωξίτη και νικέλιο, οι μεταλλευτικές εταιρείες απαιτούν επικαιροποιημένες γεωλογικές μελέτες πριν προχωρήσουν σε τοποθετήσεις κεφαλαίων. Οι αναλυτές επισημαίνουν τους συστημικούς κινδύνους: αβεβαιότητα των εκτιμήσεων, ελλείψεις στις υποδομές και εκτεταμένη παράνομη εξόρυξη.
Ενδεικτικό του επενδυτικού ρίσκου αποτελεί το γεγονός ότι το 2012, η Βενεζουέλα αρνήθηκε να ανανεώσει την παραχώρηση εξόρυξης της Anglo American για το ορυχείο νικελίου Loma de Niquel, το οποίο διέθετε τότε αποθέματα άνω των 4 εκατομμυρίων μετρικών τόνων. Η κυβέρνηση ανέλαβε τον έλεγχο των παγίων και έκτοτε επιχειρεί την επανεκκίνηση των εργασιών.
Έκθεση της κυβέρνησης του 2018 αποτιμούσε τους πόρους σε 644 μετρικούς τόνους χρυσού, 14,68 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους σιδηρομεταλλεύματος, 321,5 εκατομμύρια μετρικούς τόνους βωξίτη και 407.885 μετρικούς τόνους νικελίου. Ωστόσο, η έκθεση ταύτιζε νομικά και τεχνικά τους όρους «απόθεμα» και «πόρος», καθιστώντας αδύνατο τον προσδιορισμό των οικονομικά βιώσιμων προς εξόρυξη ποσοτήτων.
Κρατικός χάρτης του 2021, βασισμένος σε δεδομένα του 2009, κατέγραφε κοιτάσματα χαλκού, νικελίου, κολτανίου, ουρανίου και βολφραμίου, απουσία ωστόσο ογκομετρικών πληροφοριών. Παράλληλα, η χώρα στερείται αξιόλογων αποθεμάτων σπάνιων γαιών (απαραίτητων για μαγνήτες και προηγμένες τεχνολογίες).
Στο ρυθμιστικό πεδίο, τον περασμένο Απρίλιο το νομοθετικό σώμα της Βενεζουέλας υπερψήφισε μεταλλευτικό νόμο με στόχο την προσέλκυση κεφαλαίων. Το νέο πλαίσιο ορίζει αυστηρά ότι τα κοιτάσματα ορυκτών παραμένουν κρατική ιδιοκτησία, επιβάλλοντας φόρο δικαιωμάτων εκμετάλλευσης έως και 13% επί της ακαθάριστης αξίας παραγωγής.
Διαβάστε ακόμη
