Επενδύσεις ύψους περίπου 60 δισ. ευρώ σε ΑΠΕ παραμένουν σε εκκρεμότητα στην Πορτογαλία, καθώς το ισχύον φορολογικό και ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργεί αποτρεπτικά για την υλοποίηση νέων έργων, σύμφωνα με μελέτη της Nova SBE (Nova School of Business and Economics) και της Lobo Carmona που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Πορτογαλικής Ένωσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (APREN).
Η μελέτη εκτιμά ότι ο τομέας των ΑΠΕ συνεισέφερε συνολικά 1,11 δισ. ευρώ σε φορολογικά έσοδα το 2024, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,16% των συνολικών φορολογικών εσόδων της Πορτογαλίας. Παράλληλα, ο κλάδος προσέθεσε 5,34 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ, στήριξε 62.434 θέσεις εργασίας, απέτρεψε εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αξίας 2,1 δισ. ευρώ και συνέβαλε στην αποφυγή εκπομπών 11,7 εκατ. τόνων CO₂.
Στο 35% των κερδών η φορολόγηση των ΑΠΕ
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιχειρήσεις του κλάδου επιβαρύνονται με συνολικό φορολογικό βάρος που αντιστοιχεί περίπου στο 35% των κερδών τους, παρότι ήδη καταβάλλουν πραγματικό συντελεστή φορολογίας εισοδήματος υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Επιπλέον, οι ειδικές παραφορολογικές επιβαρύνσεις ανήλθαν σε 135 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ οι εταιρείες ΑΠΕ κατέβαλαν συνολικά 312 εκατ. ευρώ μέσω της Έκτακτης Εισφοράς στον Ενεργειακό Τομέα (CESE) και του μηχανισμού clawback την περίοδο 2020-2024.
Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν ότι η Πορτογαλία είναι σήμερα η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που διατηρεί μόνιμη εισφορά αυτού του τύπου στους παραγωγούς ανανεώσιμης ενέργειας, φορολογώντας την καθαρή αξία των περιουσιακών τους στοιχείων ανεξάρτητα από το εάν τα έργα αποφέρουν κέρδη. Κατά τη μελέτη, αυτό δημιουργεί ένα πιο επιβαρυντικό και λιγότερο ανταγωνιστικό φορολογικό περιβάλλον σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Αγκάθι τα ρυθμιστικά και διοικητικά εμπόδια για την ανάπτυξη των ΑΠΕ
Η έκθεση εντοπίζει ως βασικό εμπόδιο για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ όχι το κόστος της τεχνολογίας, αλλά τα ρυθμιστικά και διοικητικά εμπόδια. Υπολογίζεται ότι περίπου 60 δισ. ευρώ προγραμματισμένων επενδύσεων παραμένουν «παγωμένα» εξαιτίας διαδικασιών αδειοδότησης που διαρκούν από πέντε έως επτά χρόνια, της περιορισμένης χωρητικότητας του ηλεκτρικού δικτύου και της απουσίας νέων διαγωνισμών για έργα ΑΠΕ από το 2022. Για την επίτευξη των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (NECP) 2030, η Πορτογαλία πρέπει να εγκαταστήσει επιπλέον 22,2 GW ανανεώσιμης ισχύος.
Η μελέτη καταλήγει ότι η άρση αυτών των εμποδίων θα μπορούσε να αυξήσει την ετήσια φορολογική συνεισφορά του κλάδου στα 2,8 δισ. ευρώ, δηλαδή σε περισσότερο από το διπλάσιο του σημερινού επιπέδου, ενώ κάθε έτος καθυστέρησης συνεπάγεται απώλεια περίπου 1,7 δισ. ευρώ σε δυνητικά φορολογικά έσοδα.
Στο σενάριο πλήρους επίτευξης των στόχων του NECP 2030, η έκθεση προβλέπει ότι η πράσινη οικονομία θα μπορούσε να αποφέρει 4,79 δισ. ευρώ σε φορολογικά έσοδα έως το 2030, να συμβάλει με 32,2 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ έως το 2040 και να αυξήσει την απασχόληση στον κλάδο κατά περισσότερο από 400%.
Τέλος, η μελέτη προτείνει την κατάργηση της έκτακτης εισφοράς CESE, τη μείωση του χρόνου αδειοδότησης σε λιγότερο από τρία έτη, την επανεκκίνηση των διαγωνισμών για έργα ΑΠΕ με προβλέψιμο χρονοδιάγραμμα, την ενίσχυση των επενδύσεων στα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, την προώθηση των PPAs, την αναθεώρηση της δομής των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας και την αύξηση της αναδιανομής φορολογικών εσόδων προς τις τοπικές κοινωνίες που φιλοξενούν έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Διαβάστε ακόμα
