Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) ξεκίνησε σε βάθος έρευνα προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσο η κρατική στήριξη που σχεδιάζει να χορηγήσει η Ρουμανία για την ανακαίνιση και παράταση λειτουργίας του πρώτου αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού στο Τσερναβόντα συνάδει με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Η έρευνα έρχεται μετά την κοινοποίηση που υπέβαλε η Ρουμανία τον Ιανουάριο του 2026, με την οποία ενημέρωσε την Επιτροπή για το σχέδιό της να εκσυγχρονίσει τη μονάδα, διατηρώντας την ισχύ παραγωγής στα 706 μεγαβάτ, ώστε να παραταθεί η λειτουργία της για ακόμη 30 χρόνια. Ο αντιδραστήρας, που τέθηκε σε εμπορική λειτουργία το 1996, καλύπτει σήμερα περίπου το 10% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Καθώς η αρχική διάρκεια ζωής του λήγει το 2027, η επέκταση θεωρείται κρίσιμη για τη διασφάλιση επαρκούς παροχής ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Δικαιούχος της ενίσχυσης είναι η εταιρεία Nuclearelectrica, η οποία ανήκει κατά πλειοψηφία στο ρουμανικό Δημόσιο και αποτελεί τον μοναδικό φορέα εκμετάλλευσης πυρηνικής ενέργειας στη χώρα. Το συνολικό κόστος του έργου εκτιμάται στα 3,2 δισ. ευρώ.

Τι περιλαμβάνει το ρουμανικό σχέδιο κρατικής στήριξης, οι επιφυλάξεις της Κομισιόν

Το πακέτο στήριξης που εξετάζεται περιλαμβάνει επιχορήγηση ύψους 600 εκατ. ευρώ, κρατικές εγγυήσεις για δάνεια που θα χρηματοδοτήσουν την επένδυση, ένα διμερές συμβόλαιο διαφοράς (CfD) διάρκειας 30 ετών για τη διασφάλιση σταθερών εσόδων, καθώς και έναν μηχανισμό προστασίας από ενδεχόμενες κανονιστικές αλλαγές κατά την περίοδο κατασκευής και λειτουργίας.

Παρά το γεγονός ότι η Κομισιόν αναγνωρίζει σε πρώτο στάδιο πως το έργο είναι αναγκαίο και συμβάλλει στην ανάπτυξη οικονομικής δραστηριότητας, εκφράζει επιφυλάξεις ως προς τη συμβατότητα του συνολικού πακέτου με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Για τον λόγο αυτό προχωρά σε περαιτέρω διερεύνηση.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται ζητήματα όπως η αναλογικότητα και η καταλληλότητα της ενίσχυσης, καθώς και το κατά πόσο το ύψος της υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίο για την υλοποίηση της επένδυσης. Η Κομισιόν εξετάζει επίσης αν το σχήμα στήριξης διατηρεί επαρκή κίνητρα για αποδοτική λειτουργία ή αν μεταφέρει υπερβολικό ρίσκο στο Δημόσιο.

Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό, ιδίως σε σχέση με τη δομή του μηχανισμού CfD, καθώς υπάρχουν ανησυχίες ότι ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά του δεν ενθαρρύνουν επαρκώς την αποδοτική λειτουργία και συντήρηση της μονάδας. Επίσης, δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί πλήρως ότι η ενίσχυση δεν θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές ή σε συγκεκριμένους παράγοντες της αγοράς.

Η Κομισιόν θα εξετάσει επιπλέον τη συμμόρφωση του σχεδίου με άλλες διατάξεις του ευρωπαϊκού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η έναρξη της εις βάθος έρευνας δίνει τη δυνατότητα στη Ρουμανία και σε τρίτους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν παρατηρήσεις, χωρίς ωστόσο να προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση, η τελική απόφαση θα καθορίσει το πλαίσιο στήριξης της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια και η απανθρακοποίηση αποτελούν βασικές προτεραιότητες.

Διαβάστε ακόμη