Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα μια δέσμη μέτρων με στόχο την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν στις τιμές της ενέργειας, αλλά και την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας, ώστε να περιοριστεί η έκθεση της ηπείρου σε μελλοντικά σοκ από τα ορυκτά καύσιμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) πρόκειται να καταθέσει στις 22 Απριλίου το σχέδιο «AccelerateEU», το οποίο, σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλείται το Bloomberg, περιλαμβάνει νέα προσπάθεια μείωσης της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια, προκειμένου να ενισχυθεί η μετάβαση μακριά από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Παράλληλα, η Κομισιόν θα παρουσιάσει έναν «κατάλογο» μέτρων για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης ενόψει της συνόδου των υπουργών τον επόμενο μήνα. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ο πόλεμος στο Ιράν έχει αναδείξει εκ νέου τη διαρθρωτική ευαλωτότητα της Ευρώπης λόγω της εξάρτησής της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν καταγράψει έντονη άνοδο τις τελευταίες εβδομάδες, λόγω επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή και διαταραχών στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Η κατάσταση θυμίζει έντονα την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν η Ρωσία περιόρισε τις ροές φυσικού αερίου μέσω αγωγών, αναγκάζοντας τις ευρωπαϊκές χώρες να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού.
«Οι κίνδυνοι από τη γεωπολιτική αστάθεια σε συνδυασμό με την εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχουν πλέον καταδειχθεί για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια», αναφέρεται στο προσχέδιο, το οποίο ενδέχεται να τροποποιηθεί πριν από την επίσημη παρουσίασή του. «Η στιγμή αυτή αποτελεί επίσης ισχυρή υπενθύμιση ότι οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν αν θα αντιμετωπίσουμε την επόμενη κρίση με αδυναμία ή με ισχύ». Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρνήθηκε να σχολιάσει το περιεχόμενο του σχεδίου.
Το σχέδιο της Κομισιόν βασίζεται σε πέντε πυλώνες
Το σχέδιο της Κομισιόν βασίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες: την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των κρατών-μελών σε ζητήματα όπως η πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου και η αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, τη στοχευμένη στήριξη καταναλωτών και βιομηχανίας, τη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού και την τόνωση των επενδύσεων στην ενεργειακή μετάβαση.
Κομβικής σημασίας για τη στρατηγική της Ένωσης θεωρείται η μετατόπιση της κατανάλωσης ενέργειας από τα ορυκτά καύσιμα προς την ηλεκτρική ενέργεια. Πριν από το καλοκαίρι, η Επιτροπή αναμένεται να θέσει συγκεκριμένο στόχο για τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, ενώ θα προτείνει και στοχευμένες αλλαγές στους κανόνες της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στη φορολογία, ώστε να απλοποιηθούν τα τιμολόγια δικτύου και να ενισχυθούν τα κίνητρα για καθαρή ενέργεια.
Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται η αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Φορολογία της Ενέργειας, με στόχο η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, θα διευκολυνθούν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και τα ευάλωτα νοικοκυριά να επιτύχουν μηδενικό φορολογικό συντελεστή για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, οι αλλαγές στη φορολογία απαιτούν ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, γεγονός που έχει μπλοκάρει την πρόοδο της σχετικής πρότασης ήδη από την ενεργειακή κρίση του 2022.
Φον ντερ Λάιεν: Εξηλεκτρισμός σημαίνει μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία
Το προσχέδιο δίνει επίσης έμφαση στην ταχεία ανάπτυξη κρίσιμων καθαρών τεχνολογιών, που μπορούν να μειώσουν τη ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο τόσο στα νοικοκυριά όσο και στη βιομηχανία, με ιδιαίτερη αναφορά στις αντλίες θερμότητας και τη γεωθερμική ενέργεια. Παράλληλα, η Επιτροπή υπογραμμίζει τις υφιστάμενες δυνατότητες που έχουν τα κράτη-μέλη για την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα.
Από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων για την ΕΕ έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 22 δισ. ευρώ, όπως δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες. Το σχέδιο θα συζητηθεί από τους Ευρωπαίους ηγέτες σε άτυπη σύνοδο στην Κύπρο την επόμενη ημέρα μετά την παρουσίασή του.
«Υστερούμε στον εξηλεκτρισμό, είμαστε πίσω από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα», τόνισε η φον ντερ Λάιεν. «Ο εξηλεκτρισμός της Ευρώπης σημαίνει μεγαλύτερη ενεργειακή ανεξαρτησία για την ήπειρο».
Διαβάστε ακόμη
