Ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει το σοβαρότερο ενεργειακό σοκ όλων των εποχών, προειδοποίησε ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), προσθέτοντας ότι μπορεί να χρειαστούν έξι μήνες ή και περισσότερο για την πλήρη αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο.
Ο Φατίχ Μπιρόλ, του οποίου ο ρόλος στον IEA τον έχει φέρει στο επίκεντρο των προσπαθειών για τη διατήρηση της ροής ενέργειας παρά την απώλεια του ενός πέμπτου της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, δήλωσε στους Financial Times ότι η σύγκρουση αποτελεί «τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία».
Ο Μπιρόλ, που συνέβαλε επίσης στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση φυσικού αερίου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ανέφερε ότι ο όγκος αερίου που έχει διακοπεί λόγω των συγκρούσεων είναι διπλάσιος από αυτόν που έχασε η Ευρώπη από τη Ρωσία το 2022. Όπως πρόσθεσε, οι απώλειες σε πετρέλαιο είναι μεγαλύτερες ακόμη και από εκείνες κατά τα διπλά σοκ της δεκαετίας του 1970, που προκάλεσαν υφέσεις και δελτίο καυσίμων παγκοσμίως.
Οι δηλώσεις του έγιναν έπειτα από μια εβδομάδα κατά την οποία οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν σχεδόν στα 120 δολάρια το βαρέλι, καθώς Ισραήλ και Ιράν αντάλλασσαν κύματα πυραυλικών επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο, συμπεριλαμβανομένου του κοιτάσματος South Pars και του τεράστιου συγκροτήματος Ras Laffan στο Κατάρ.
Μπιρόλ (IEA): Οι πολιτικοί και οι αγορές εξακολουθούν να υποτιμούν το μέγεθος της κρίσης
Ωστόσο, τόνισε ότι τόσο οι πολιτικοί όσο και οι αγορές εξακολουθούν να υποτιμούν το μέγεθος της κρίσης. Το πρόβλημα θα επιδεινώνεται όσο οι ροές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή —η οποία εξάγει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου— παραμένουν εγκλωβισμένες λόγω του de facto αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. «Ο κόσμος κατανοεί ότι πρόκειται για μια μεγάλη πρόκληση, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι το βάθος και οι συνέπειες της κατάστασης έχουν γίνει πλήρως αντιληπτά», ανέφερε.
Ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιστεί και τα στενά ανοίξουν ξανά, ο Μπιρόλ εκτίμησε ότι «θα χρειαστεί πολύς χρόνος» για να επανέλθουν σε λειτουργία τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, πολλά από τα οποία έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας ή έχουν υποστεί ζημιές. «Για ορισμένα θα χρειαστούν έξι μήνες για να επαναλειτουργήσουν, για άλλα πολύ περισσότερο», σημείωσε. Απέφυγε να σχολιάσει πόσο υψηλά μπορεί να φτάσουν οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ωστόσο επισήμανε ότι είναι πιθανό να συνεχίσουν να αυξάνονται όσο τα Στενά παραμένουν κλειστά για τη ναυσιπλοΐα.
Η επίδραση στην παγκόσμια προμήθεια λιπασμάτων και πετροχημικών
Οι απειλές του Ιράν να πλήξει πλοία έχουν φέρει «ζωτικής σημασίας αρτηρίες σε ακινησία», επηρεάζοντας την παγκόσμια προμήθεια λιπασμάτων για καλλιέργειες, πετροχημικών για πλαστικά, ρούχα και βιομηχανική παραγωγή, καθώς και θείου και ηλίου. «Πρόκειται για κρίσιμα εμπορεύματα για την παγκόσμια οικονομία», υπογράμμισε.
Την περασμένη εβδομάδα, ο IEA ανακοίνωσε την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων από τα παγκόσμια αποθέματα, προκειμένου να μετριαστούν οι ελλείψεις, ποσότητα που, όπως είπε, αντιστοιχεί μόλις στο 20% των διαθέσιμων αποθεμάτων. «Έχουμε ακόμη το 80% στη διάθεσή μας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι έχει ήδη συνομιλήσει με χώρες όπως ο Καναδάς, το Μεξικό, η Βραζιλία και η Νορβηγία για αύξηση της παραγωγής τους.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αυτές οι επιπλέον ροές δεν αρκούν για να καλύψουν την απώλεια ενέργειας από τη Μέση Ανατολή. «Η πιο σημαντική ενέργεια είναι η επανέναρξη των διελεύσεων μέσω των Στενών του Ορμούζ», τόνισε. Παράλληλα, κάλεσε τους Ευρωπαίους πολιτικούς να μην χαλαρώσουν τους περιορισμούς στο ρωσικό φυσικό αέριο, προειδοποιώντας να μην επαναληφθεί το λάθος της υπερβολικής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Όπως σημείωσε, η χρήση ρωσικού αερίου δεν έχει πλέον ιδιαίτερο οικονομικό νόημα, καθώς η τιμή του παραδοσιακά συνδέεται με εκείνη του πετρελαίου. «Το ρωσικό αέριο θα κόστιζε περίπου όσο η σημερινή τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη», είπε, προσθέτοντας ότι οι αγωγοί Nord Stream δεν λειτουργούν και ότι η αξιοπιστία της Ρωσίας ως προμηθευτή έχει καταρρεύσει.
Τέλος, προέβλεψε ότι η ενεργειακή κρίση θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα πολιτικών αλλαγών παγκοσμίως, συγκρίνοντας την κατάσταση με την αντίδραση των κυβερνήσεων στα πετρελαϊκά σοκ του 1973 και του 1979. «Υπήρξαν τρεις βασικές αντιδράσεις: πάνω από το 40% της σημερινής πυρηνικής ενέργειας κατασκευάστηκε τότε, η κατανάλωση καυσίμου ανά αυτοκίνητο μειώθηκε στο μισό μέσα σε μια δεκαετία και οι χώρες άλλαξαν τις εμπορικές τους διαδρομές», ανέφερε.
Σε σχέση με τον πόλεμο με το Ιράν, εκτίμησε ότι θα υπάρξει νέα ώθηση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, νέα ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, ενίσχυση των ηλεκτρικών οχημάτων, αλλά και επιστροφή στη χρήση περισσότερου άνθρακα αντί φυσικού αερίου.
10 άμεσες δράσεις για τη μείωση της ζήτησης ενέργειας από τον ΙΕΑ
Υπενθυμίζεται ότι σήμερα, Παρασκευή, ο IEA δημοσίευσε μια σειρά άμεσων και συγκεκριμένων μέτρων που μπορούν να ληφθούν από την πλευρά της ζήτησης από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προκειμένου να προστατευθούν οι καταναλωτές από τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης.
1. Εργασία από το σπίτι, όπου είναι δυνατόν
Μειώνει την κατανάλωση πετρελαίου που σχετίζεται με τις μετακινήσεις προς και από την εργασία, ιδίως σε περιπτώσεις όπου οι θέσεις εργασίας επιτρέπουν την εξ αποστάσεως εργασία.
2. Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους κατά τουλάχιστον 10 χλμ./ώρα
Οι χαμηλότερες ταχύτητες μειώνουν την κατανάλωση καυσίμων για επιβατικά αυτοκίνητα, φορτηγάκια και φορτηγά.
3. Προώθηση των δημόσιων μεταφορών
Η στροφή από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα προς τα λεωφορεία και τα τρένα μπορεί να μειώσει γρήγορα τη ζήτηση πετρελαίου.
Τα συστήματα εναλλαγής πινακίδων κυκλοφορίας μπορούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την οδήγηση που απαιτεί μεγάλη κατανάλωση καυσίμου.
5. Αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτων και υιοθέτηση πρακτικών αποδοτικής οδήγησης
Η υψηλότερη πληρότητα των αυτοκινήτων και η οικολογική οδήγηση μπορούν να μειώσουν γρήγορα την κατανάλωση καυσίμου.
6. Αποδοτική οδήγηση για τα επαγγελματικά οχήματα και τη διανομή εμπορευμάτων
Οι καλύτερες πρακτικές οδήγησης, η συντήρηση των οχημάτων και η βελτιστοποίηση του φορτίου μπορούν να μειώσουν τη χρήση ντίζελ.
7. Εκτροπή της χρήσης υγραερίου από τις μεταφορές
Η μετατροπή οχημάτων διπλού καυσίμου και οχημάτων που έχουν μετατραπεί από υγραέριο σε βενζίνη μπορεί να εξοικονομήσει υγραέριο για μαγείρεμα και άλλες βασικές ανάγκες.
8. Αποφυγή αεροπορικών ταξιδιών όπου υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές
Η μείωση των επαγγελματικών πτήσεων μπορεί να ανακουφίσει γρήγορα την πίεση στις αγορές καυσίμων αεροσκαφών.
9. Όπου είναι δυνατόν, στραφείτε σε άλλες σύγχρονες λύσεις μαγειρέματος
Η ενθάρρυνση του ηλεκτρικού μαγειρέματος και άλλων σύγχρονων επιλογών μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από το υγραέριο.
10. Αξιοποιήστε την ευελιξία με τις πρώτες ύλες πετροχημικών και εφαρμόστε βραχυπρόθεσμα μέτρα αποδοτικότητας και συντήρησης
Η βιομηχανία μπορεί να συμβάλει στην απελευθέρωση υγραερίου για βασικές χρήσεις, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση πετρελαίου μέσω γρήγορων λειτουργικών βελτιώσεων.
Διαβάστε ακόμη
