Σε φάση εντατικών διεργασιών βρίσκεται η μεταρρύθμιση του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS), καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Montel και του Euractiv, ενόψει της συνόδου κορυφής της ΕΕ, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρότεινε στοχευμένες αλλαγές στο ETS, επισημαίνοντας την ανάγκη να διατηρηθούν υπό έλεγχο οι τιμές, ενώ παράλληλα να κατευθυνθούν περισσότερα κονδύλια προς τα λιγότερο εύπορα κράτη-μέλη.
Κεντρικό ρόλο στις προτάσεις διαδραματίζει η ενίσχυση του μηχανισμού σταθερότητας της αγοράς (Market Stability Reserve – MSR), ώστε να αντιμετωπίζονται πιο αποτελεσματικά οι έντονες διακυμάνσεις στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών. Η Κομισιόν φέρεται να εξετάζει ακόμη και την επιτάχυνση της σχετικής αναθεώρησης, με στόχο την άμεση παρέμβαση σε περιόδους αστάθειας.
Σύμφωνα με τον επίτροπο Κλίματος, Βόπκε Χούκστρα, η Επιτροπή σκοπεύει να καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις έως τον Ιούνιο, ενισχύοντας τη «δύναμη πυρός» του MSR, ώστε να περιορίζεται η υπερβολική μεταβλητότητα της αγοράς άνθρακα.
Η συζήτηση για το ETS έχει ενταθεί το τελευταίο διάστημα, με ορισμένα κράτη-μέλη να ζητούν πιο ριζικές παρεμβάσεις. Η Ιταλία έχει ακόμη και προτείνει την αναστολή του συστήματος, το οποίο αποτελεί βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής από το 2005. Ωστόσο, παρά τις πιέσεις, διαμορφώνεται ευρεία συναίνεση υπέρ στοχευμένων αλλαγών και όχι δραστικής αποδυνάμωσης του μηχανισμού. Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή εξετάζει και την προσαρμογή της πορείας απανθρακοποίησης μετά το 2030, καθώς και τη δημιουργία νέου χρηματοδοτικού εργαλείου για τη στήριξη των πιο αδύναμων οικονομιών της ΕΕ.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται τεχνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν ταχύτερα, όπως η τροποποίηση των δεικτών αναφοράς (benchmarks), που καθορίζουν τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών για τη βιομηχανία. Οι αλλαγές αυτές θεωρείται ότι μπορούν να μειώσουν άμεσα το κόστος για ενεργοβόρους κλάδους.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική χαλάρωση των κανόνων ενέχει κινδύνους. Αν και μπορεί να περιορίσει βραχυπρόθεσμα το κόστος για τις επιχειρήσεις, ενδέχεται να υπονομεύσει τις επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση και να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, το ζητούμενο είναι ένας συνδυασμός μεγαλύτερης ευελιξίας και σταθερών, αξιόπιστων σημάτων προς την αγορά.
Οι συζητήσεις στο πρόσφατο Συμβούλιο των υπουργών Περιβάλλοντος ανέδειξαν τις διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Η Πολωνία ζητά επιβράδυνση του ρυθμού μείωσης των δικαιωμάτων εκπομπών, ενώ η Γαλλία προτείνει την επέκταση της διάρκειας του συστήματος έως το 2050. Την ίδια ώρα, ευρωπαίοι αξιωματούχοι, όπως ο ευρωβουλευτής Peter Liese, τάσσονται υπέρ πιο φιλόδοξων στόχων.
Συνολικά, η κατεύθυνση που διαμορφώνεται δείχνει ότι το ETS δεν πρόκειται να αμφισβητηθεί ως βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα, αλλά θα προσαρμοστεί ώστε να ανταποκριθεί στις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικών στόχων, ενεργειακού κόστους και ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Διαβάστε ακόμη
