Σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής, ο αγωγός πετρελαίου Druzhba εξελίσσεται σε κρίσιμο πεδίο διαπραγμάτευσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουκρανίας, με την ΕΕ να ζητά άμεση λύση στο αδιέξοδο. Το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο την αποκατάσταση μιας ενεργειακής υποδομής που επλήγη από ρωσικές επιθέσεις, αλλά συνδέεται άμεσα με τη χρηματοδοτική στήριξη προς το Κίεβο, την επιβολή νέων κυρώσεων κατά της Μόσχας και τη συνολική στρατηγική απεξάρτησης της Ευρώπης από τα ρωσικά καύσιμα.
Η αφετηρία της κρίσης εντοπίζεται στα πλήγματα που δέχθηκε ο αγωγός στα τέλη Ιανουαρίου, τα οποία προκάλεσαν σοβαρές ζημιές και οδήγησαν σε διακοπή της ροής πετρελαίου προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, δύο χώρες που εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό αργό. Η διακοπή αυτή ανέδειξε τις ευπάθειες του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, ιδιαίτερα σε μια συγκυρία υψηλής μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η επιστολή Κόστα και φον ντερ Λάιεν προς τον Ζελένσκι
Στις 16 Μαρτίου, με κοινή επιστολή προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η ηγεσία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα (Antonio Costa) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (Ursula von der Leyen) ξεκαθάρισε ότι η αποκατάσταση και επανεκκίνηση του αγωγού αποτελεί προτεραιότητα για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής αγοράς. Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να παρέχει άμεσα τεχνική βοήθεια και χρηματοδότηση για τις εργασίες επισκευής, ακόμη και μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων, ενώ Ευρωπαίοι ειδικοί μπορούν να συνδράμουν άμεσα επί του πεδίου.
Ωστόσο, η επιστολή αναδεικνύει και τη βαθύτερη πολιτική διάσταση του ζητήματος. Η Ουγγαρία έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να εγκρίνει την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που στηρίζει το πακέτο χρηματοδότησης ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, ούτε και το 20ό πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Δεδομένου ότι απαιτείται ομοφωνία, η στάση αυτή μπλοκάρει την ευρωπαϊκή διαδικασία, μετατρέποντας την αποκατάσταση του Druzhba σε κρίσιμο διαπραγματευτικό μοχλό.
«Ελπίζουμε ότι η υποστήριξη της ΕΕ θα ανοίξει τον δρόμο για την υπέρβαση του τρέχοντος αδιεξόδου και θα διασφαλίσει την ταχεία επισκευή του αγωγού. Αυτό θα επιτρέψει την έγκαιρη προώθηση της χρηματοδότησης του Δανείου Στήριξης της Ουκρανίας από την ΕΕ για τη μακροοικονομική σταθερότητά σας και για την αγορά εξοπλισμού άμυνας, καθώς και την τελική υιοθέτηση του 20ού πακέτου κυρώσεων», γράφει συγκεκριμένα η επιστολή.
Η ευρωπαϊκή πλευρά τονίζει επίσης ότι η επανέναρξη της ροής πετρελαίου μέσω Ουκρανίας δεν έρχεται σε αντίθεση με τη στρατηγική απεξάρτησης από τη Ρωσία, καθώς υπάρχουν ήδη εξαιρέσεις για την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι η ΕΕ προχωρά σε νομοθετικές πρωτοβουλίες για την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το 2027, στο πλαίσιο του σχεδίου REPowerEU Action Plan.
Δείτε εδώ αναλυτικά την επιστολή
Η απάντηση του Ζελένσκι
Σήμερα, Τρίτη 17 Μαρτίου, ο Ζελένσκι απάντησε με πλήρη επιστολή, στην οποία ευχαριστεί αρχικά για την υποστήριξη και επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Ουκρανίας να παραμείνει αξιόπιστος ενεργειακός εταίρος. Ο Ουκρανός πρόεδρος απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες ότι η χώρα του μπλοκάρει τις ροές μέσω του Druzhba, τονίζοντας ότι η διακοπή προκλήθηκε αποκλειστικά από τις πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις και τις ζημιές που προκάλεσαν στον αγωγό και στις γύρω υποδομές. Παρά τις συνεχείς απειλές από ρωσικούς πυραύλους και drones, η Ουκρανία έχει αναλάβει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την επισκευή και την αποκατάσταση των λειτουργιών, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις τόσο στον αγωγό όσο και στο περιβάλλον και την υποδομή γύρω από αυτόν.
Η επιστολή εξηγεί ότι ο Druzhba λειτουργεί ως ενιαίο σύστημα και η πλήρης διακοπή λειτουργίας του βασικού αντλιοστασίου Brody καθιστά αδύνατη τη διατήρηση της απαιτούμενης πίεσης για την ασφαλή μεταφορά πετρελαίου. Η Ουκρανία εργάζεται ήδη από τις πρώτες μέρες μετά την επίθεση σε μια εναλλακτική τεχνική λύση για την αποκατάσταση της ροής, και η ολοκλήρωση των εργασιών αναμένεται περίπου σε ενάμιση μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις. Οι προκαταρκτικές τεχνικές αξιολογήσεις δείχνουν ότι οι καταστραμμένες δεξαμενές δεν μπορούν να αποκατασταθούν, και η Ουκρανία εξετάζει, σύμφωνα με τον ίδιο, την κατασκευή υπόγειων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων ως βιώσιμη και μακροπρόθεσμη λύση.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ζελένσκι αποδέχεται την προσφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση, και ζητά από τον CEO της Naftogaz να συνεργαστεί με τον πρεσβευτή της ΕΕ για την υλοποίηση των εργασιών. Η επιστολή αναφέρει επίσης ότι, παρά τις επιθέσεις, η Ουκρανία μπορεί να προσφέρει εναλλακτικές διαδρομές για τη μεταφορά μη ρωσικού αργού προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Παράλληλα, ο Ζελένσκι υπογραμμίζει τη σημασία της εφαρμογής της πρωτοβουλίας REPowerEU για την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου έως το 2027, τονίζοντας ότι η κίνηση αυτή θα ενισχύσει την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης και θα περιορίσει τη χρήση της ενέργειας ως γεωπολιτικού όπλου.
Δείτε εδώ αναλυτικά την επιστολή Ζελένσκι
Η σημερινή δήλωση της Κομισιόν
Σε σημερινή τους δήλωση, η πρόεδρος της Κομισιόν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιβεβαιώνουν ότι οι επαφές με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη συνεχίζονται εντατικά, με στόχο τόσο την αποκατάσταση του αγωγού όσο και την εξεύρεση εναλλακτικών οδών προμήθειας πετρελαίου. Η ενεργειακή ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών παραμένει, όπως τονίζουν, η απόλυτη προτεραιότητα.
Διαβάστε ακόμη
