Η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι στρατιωτικές επιθέσεις στο Ιράν έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών ενέργειας και βασικών προϊόντων στην Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, λαμβάνουν άμεσα μέτρα για να μετριάσουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ οι πιέσεις στις αγορές εντείνουν τις ανησυχίες για επιτάχυνση του πληθωρισμού και πιθανές κοινωνικές ή πολιτικές αναταράξεις.

Εκτακτα μέτρα για να συγκρατηθούν οι τιμές:

  • Η Γερμανία ανακοίνωσε ότι οι αλλαγές στις τιμές στα πρατήρια καυσίμων θα περιοριστούν σε μία φορά ημερησίως.
  • Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση θα θέσει ανώτατα όρια στα περιθώρια κέρδους για τα καύσιμα και τα τρόφιμα για τους επόμενους τρεις μήνες.
  • Στην Ιταλία, εξετάζεται η χρήση των επιπλέον εσόδων από τον ΦΠΑ στα καύσιμα για την απορρόφηση των αυξήσεων και την τιμωρία εταιρειών που εκμεταλλεύονται την κρίση. Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, δήλωσε ότι «θα κάνουμε τα πάντα για να αποτρέψουμε τη σπέκουλα πάνω στην κρίση» και ότι η κυβέρνηση «παρακολουθεί με τη μέγιστη προσοχή» τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν.

Οι τιμές ενέργειας πιέζουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε ότι εξετάζεται η επιβολή πλαφόν στις τιμές φυσικού αερίου, προκειμένου να περιοριστεί η επίδραση του κόστους στις λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Η τελευταία φορά που η ΕΕ σχεδίασε παρόμοιο μέτρο ήταν κατά την ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αν και δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ.

Μέχρι στιγμής, η σύγκρουση στο Ιράν έχει κοστίσει στην Ευρώπη περίπου 3 δισ. ευρώ επιπλέον για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων σε μόλις 10 ημέρες. Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι «αυτό είναι το τίμημα της εξάρτησής μας».

Συντονισμένες παρεμβάσεις και στρατηγικές της ΕΕ

Παράλληλα με τα εθνικά μέτρα, οι χώρες του ΟΟΣΑ συμφώνησαν να απελευθερώσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα, υπό συντονισμό του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στην ιστορία του οργανισμού.

Άλλες χώρες, όπως η Πολωνία και η Τσεχία, έχουν ζητήσει χαλάρωση ορισμένων ρυθμίσεων του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ, ώστε να μειωθεί το κόστος για τις επιχειρήσεις. Η Αυστρία ανακοίνωσε ότι θα ανακατανείμει τα επιπλέον φορολογικά έσοδα από τις αυξήσεις στα καύσιμα στους καταναλωτές και θα παρατείνει το στρατηγικό πρόγραμμα αποθεμάτων φυσικού αερίου 20 τεραβατώρων, ενώ θα περιορίσει τις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων σε τρεις φορές την εβδομάδα.

Η Γαλλία παρακολουθεί τυχόν ανωμαλίες στις τιμές στα πρατήρια και θα συζητήσει μέτρα προστασίας των καταναλωτών σε συνεδρίαση την Πέμπτη.

Προβλέψεις για τον πληθωρισμό και τις τιμές

Η ανησυχία είναι ότι όσο διαρκεί η σύγκρουση στο Ιράν, τόσο πιο έντονη θα γίνει η αύξηση των τιμών. Ο Πέτερ Καζιμίρ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προειδοποίησε ότι η τράπεζα ενδέχεται να χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκια νωρίτερα από το αναμενόμενο λόγω του πολέμου και των επιπτώσεών του στον πληθωρισμό.

«Θα είμαστε έτοιμοι να δράσουμε αν χρειαστεί», δήλωσε στο Bloomberg, επισημαίνοντας ότι η προστασία των καταναλωτών και η σταθερότητα των τιμών αποτελούν πρωταρχική προτεραιότητα για την Ευρώπη.

Διαβάστε ακόμη