Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε ριζική αναμόρφωση του συστήματος δωρεάν αδειών εκπομπών CO₂ για τη βιομηχανία, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναθεώρησης της αγοράς άνθρακα, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο που είδε το Reuters την Τρίτη. Οι Βρυξέλλες επανασχεδιάζουν το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS), το σημαντικότερο εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, το οποίο υποχρεώνει ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες και βιομηχανίες να αγοράζουν άδειες CO₂ όταν εκπέμπουν ρύπους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τρόπους ώστε το σύστημα να συνεχίσει να προστατεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ενώ παράλληλα να στηρίζει την πορεία της προς την απανθρακοποίηση. Σήμερα, η χορήγηση δωρεάν αδειών μειώνει το συνολικό κόστος ρύπων για τις επιχειρήσεις και τις βοηθά να ανταγωνίζονται εταιρείες από τρίτες χώρες, οι οποίες δεν επιβαρύνονται με αντίστοιχο κόστος για τις εκπομπές τους.

Τα σενάρια που εξετάζει η ΕΕ

Σύμφωνα με εσωτερική παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξετάζονται τρεις διαφορετικές επιλογές για την αναμόρφωση του υφιστάμενου συστήματος δωρεάν αδειών. Η πρώτη επιλογή προβλέπει την πλήρη κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων CO₂. Αντ’ αυτού, οι βιομηχανίες θα υποχρεώνονται να αγοράζουν και να παραδίδουν άδειες μόνο για ένα περιορισμένο ποσοστό των εκπομπών τους, με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται σταδιακά έως το 2034.

Η δεύτερη επιλογή συνδέει τη χορήγηση δωρεάν αδειών με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, απαιτώντας από τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν επενδύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Με αυτόν τον τρόπο, οι δωρεάν άδειες θα λειτουργούν ως κίνητρο για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και την υιοθέτηση καθαρότερων τεχνολογιών. Η τρίτη επιλογή, τέλος, προβλέπει τη γενική διατήρηση της σημερινής προσέγγισης, με τη συνέχιση της παροχής δωρεάν αδειών CO₂ στις βιομηχανίες.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρνήθηκε να σχολιάσει το συγκεκριμένο έγγραφο, ωστόσο δήλωσε ότι «η αναθεώρηση του ETS το 2026 θα αξιολογήσει διάφορους τρόπους παροχής αυτής της προστασίας, στηρίζοντας παράλληλα τη βιομηχανία στην πορεία της προς την απανθρακοποίηση». Η Επιτροπή σχεδιάζει να καταθέσει επίσημη πρόταση για την αναθεώρηση της αγοράς άνθρακα κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους.

Η κορυφαία κλιματική πολιτική της ΕΕ έχει καταστεί ολοένα και πιο πολιτικά ευαίσθητη, καθώς οι βιομηχανίες αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές ενέργειας και αυξανόμενο ανταγωνισμό από φθηνότερες εισαγωγές. Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, κάλεσε την ΕΕ να περιορίσει την τιμή του άνθρακα, ενόψει συνάντησης των Ευρωπαίων ηγετών για τη συζήτηση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.

Το EU ETS θέτει ανώτατο όριο στον αριθμό των αδειών CO₂ που κυκλοφορούν στην αγορά και μειώνει αυτό το όριο κάθε χρόνο, ώστε να διασφαλίζεται η σταδιακή μείωση των εκπομπών. Κεντρικό στοιχείο της αναμόρφωσης θα είναι η αποφυγή της πλήρους εξάντλησης του ορίου το 2039, όπως προβλέπεται σήμερα, και η προσαρμογή του συστήματος έτσι ώστε να ευθυγραμμιστεί με τον στόχο της ΕΕ για μείωση των εγχώριων εκπομπών κατά 85% έως το 2040, επιτρέποντας στις βιομηχανίες να συνεχίσουν να εκπέμπουν και μετά από αυτή την ημερομηνία.

Την Τρίτη, το βασικό συμβόλαιο άνθρακα της ΕΕ διαπραγματευόταν γύρω στα 80 ευρώ ανά μετρικό τόνο CO₂, χαμηλότερα από τον προηγούμενο μήνα, όταν είχε ξεπεράσει προσωρινά τα 90 ευρώ.

Διαβάστε ακόμη