Οι ολοένα συχνότερες και εντονότερες περίοδοι καύσωνα στη βόρεια Ευρώπη αλλάζουν σταδιακά τις ανάγκες των νοικοκυριών, καθώς η ψύξη των κατοικιών γίνεται πλέον σημαντικό ζήτημα. Σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου παραδοσιακά ο σχεδιασμός των κτιρίων επικεντρωνόταν κυρίως στη διατήρηση της θερμότητας, αυξάνεται το ενδιαφέρον για την εγκατάσταση συστημάτων κλιματισμού.

Η διαφορά σε σχέση με άλλες αγορές είναι εντυπωσιακή. Στις ΗΠΑ κλιματισμό διαθέτει περίπου το 88% των κατοικιών, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται μόλις στο 3%.

Ωστόσο, η εγκατάσταση κλιματισμού σε ένα υφιστάμενο σπίτι δεν είναι απλή ούτε φθηνή υπόθεση. Για ένα ολόκληρο ακίνητο, το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τις 6.000 λίρες, ενώ η εγκατάσταση σωληνώσεων και εξωτερικών μονάδων ενδέχεται να απαιτήσει παρεμβάσεις στους τοίχους και πρόσθετες εργασίες ανακαίνισης. Παράλληλα, το ετήσιο κόστος λειτουργίας μπορεί να κυμαίνεται από μερικές εκατοντάδες έως αρκετές χιλιάδες λίρες, ανάλογα με το μέγεθος του σπιτιού και τη χρήση του συστήματος.

Τα συστήματα split και οι δυσκολίες εγκατάστασης

Η πιο συνηθισμένη λύση είναι το σύστημα split, το οποίο αποτελείται από μία εξωτερική μονάδα και μία ή περισσότερες εσωτερικές μονάδες. Οι δύο πλευρές συνδέονται μέσω σωληνώσεων και το σύστημα μπορεί, ανάλογα με τον τύπο του, να χρησιμοποιείται όχι μόνο για ψύξη αλλά και για θέρμανση.

Η εγκατάσταση, ωστόσο, γίνεται πιο περίπλοκη σε πολυκατοικίες και πυκνοκατοικημένες περιοχές. Οι εξωτερικές μονάδες καταλαμβάνουν χώρο και παράγουν θόρυβο, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα με γείτονες ή να απαιτεί προηγούμενη έγκριση από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, η εγκατάσταση πρέπει να πληροί συγκεκριμένες πολεοδομικές και οικοδομικές προδιαγραφές.

Τι αλλάζει στα παλαιότερα κτίρια

Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελούν τα ιστορικά και παλαιότερα σπίτια. Οι χοντροί πέτρινοι τοίχοι και η μεγάλη θερμική τους μάζα επιτρέπουν στα κτίρια να διατηρούν τη θερμοκρασία τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν τον χρόνο που απαιτείται για την ψύξη τους.

Πολλά από αυτά τα κτίρια έχουν σχεδιαστεί με έμφαση στον φυσικό αερισμό, ώστε να αντιμετωπίζονται η υγρασία και η συσσώρευση θερμότητας. Αυτό όμως μπορεί να αυξήσει τις απώλειες αέρα και να αναγκάσει το σύστημα κλιματισμού να λειτουργεί εντονότερα. Τα ψηλά ταβάνια αποτελούν έναν ακόμη παράγοντα, καθώς αυξάνουν τον όγκο του αέρα που πρέπει να ψυχθεί.

Παράλληλα, η διαχείριση της υγρασίας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Ανάλογα με το σύστημα ψύξης, μπορεί να απαιτηθεί και αφύγρανση, ιδιαίτερα σε παλαιά κτίρια όπου η υγρασία αποτελεί ήδη σημαντικό ζήτημα.

Η λύση των φορητών μονάδων

Μια πιο απλή εναλλακτική είναι τα φορητά κλιματιστικά. Πρόκειται για συσκευές που συγκεντρώνουν τον απαραίτητο εξοπλισμό σε μία μονάδα και μπορούν να μετακινούνται από δωμάτιο σε δωμάτιο.

Το μειονέκτημά τους είναι ότι συνήθως είναι κατάλληλα για μικρότερους χώρους και εμφανίζουν χαμηλότερη ενεργειακή αποδοτικότητα σε σχέση με τα σταθερά συστήματα. Επιπλέον, χρειάζονται σωλήνα εξαγωγής θερμού αέρα προς το εξωτερικό, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει απώλειες ψύξης όταν η εγκατάσταση γίνεται σε ανοιχτό παράθυρο.

Το περιβαλλοντικό κόστος

Η αυξανόμενη χρήση κλιματιστικών εγείρει και περιβαλλοντικά ζητήματα. Παρότι τα παλαιότερα ψυκτικά μέσα που κατέστρεφαν το όζον έχουν πλέον σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί, τα συστήματα κλιματισμού εξακολουθούν να καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια και να απορρίπτουν θερμότητα στο εξωτερικό περιβάλλον.

Το τελευταίο μπορεί να ενισχύσει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, κατά το οποίο οι πόλεις εμφανίζουν υψηλότερες θερμοκρασίες από τις γύρω περιοχές. Το αποτύπωμα άνθρακα του κλιματισμού εξαρτάται, βέβαια, σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο παράγεται η ηλεκτρική ενέργεια κάθε χώρας.

Σε χώρες με υψηλή συμμετοχή πυρηνικής ενέργειας, υδροηλεκτρικών και ανανεώσιμων πηγών, οι έμμεσες εκπομπές από τη λειτουργία των κλιματιστικών είναι χαμηλότερες. Αντίθετα, σε ηλεκτρικά δίκτυα που εξακολουθούν να βασίζονται περισσότερο στα ορυκτά καύσιμα, το περιβαλλοντικό κόστος είναι μεγαλύτερο.

Μπορούν οι αντλίες θερμότητας να δώσουν τη λύση;

Μια πιθανή λύση για το μέλλον είναι η αξιοποίηση των αντλιών θερμότητας, οι οποίες κερδίζουν έδαφος στα νέα σπίτια του Ηνωμένου Βασιλείου. Εφόσον τα συστήματα σχεδιαστούν ώστε να προσφέρουν και ψύξη κατά τους θερινούς μήνες, θα μπορούσαν να καλύψουν διπλή ανάγκη χωρίς την εγκατάσταση ξεχωριστού εξοπλισμού.

Καθώς οι θερμοκρασίες στη βόρεια Ευρώπη συνεχίζουν να αυξάνονται και οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι, η ψύξη των κατοικιών αναμένεται να μετατραπεί από μια σχετικά σπάνια παροχή σε ολοένα πιο βασικό στοιχείο του οικιακού σχεδιασμού. Το ζητούμενο πλέον είναι να βρεθούν λύσεις που θα προσφέρουν αποτελεσματική προστασία από τη ζέστη χωρίς να αυξάνουν υπερβολικά το ενεργειακό κόστος και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Διαβάστε ακόμη