Δύο νέα προγράμματα με στόχευση ειδικά σε ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά με πιο διευρυμένο τρόπο υπολογισμού των δικαιούχων, προετοιμάζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Υπενθυμίζεται πως, την προκήρυξη ενός νέου προγράμματος «Εξοικονομώ» ειδικά για ευάλωτα και ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά στο τέλος του 2026 προανήγγειλε η Δέσποινα Παληαρούτα, Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων του ΥΠΕΝ, στο πλαίσιο συζήτησης στο Athens Energy Summit. Όπως ανέφερε, το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί από το Κοινωνικό Ταμείο, θα αφορά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και θα απευθύνεται αποκλειστικά σε ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά. «Οι δικαιούχοι θα λάβουν συνολικά πάνω από 2 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα σχεδιάζεται αυτή την περίοδο και θα προκηρυχθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2026», σημείωσε. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα συνολικά 2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο θα «σπάσουν» σε δύο προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών ειδικά για ευάλωτα νοικοκυριά που θα «τρέξουν» το 2027:

  • το «Εξοικονομώ» για ευάλωτους με μπάτζετ που θα φθάνει περίπου το 1,3 δισ. ευρώ,
  • το πρόγραμμα αλλαγής θερμοσίφωνα και αντλίας θερμότητας για ευάλωτους που θα έχει προϋπολογισμό περί τα 700 εκατ. ευρώ.

Πώς θα στηθούν τα νέα προγράμματα

Σύμφωνα με πληροφορίες, στα νέα αυτά προγράμματα θα τεθεί σε εφαρμογή ένα νέο σχήμα που θα επιτρέπει στους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας να χρηματοδοτούν έργα εξοικονόμησης για τους πελάτες τους, με την αποπληρωμή να γίνεται τμηματικά μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Η πρακτική αυτή είναι ήδη διαδεδομένη σε αρκετές ευρωπαϊκές αγορές και είναι γνωστή ως «On-Bill Financing». Στόχος της είναι να ξεπεραστεί ένα βασικό εμπόδιο που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά και ιδίως τα ευάλωτα: η αδυναμία κάλυψης του αρχικού κόστους για παρεμβάσεις που μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας. Οι παρεμβάσεις αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν από την αντικατάσταση ηλεκτρικών συσκευών με πιο αποδοτικές, έως εργασίες όπως αλλαγή κουφωμάτων ή εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων θέρμανσης και ψύξης.

Σε ό,τι αφορά τον ορισμό των δικαιούχων του προγράμματος, στο νέο Εξοικονομώ τα ευάλωτα νοικοκυριά θα περιγράφονται στο πλαίσιο διευρυμένων εισοδηματικών ορίων σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα που έτρεξαν έως σήμερα ενώ δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμα ο τρόπος μοριοδότησης των αιτήσεων (με κοινωνικά πχ κριτήρια). Εντούτοις, οι ωφελούμενοι θα πρέπει να «καίνε» ορυκτά καύσιμα και στο πλαίσιο του προγράμματος να αντικαταστήσουν τα συστήματα αυτά με «πράσινες» μορφές ενέργειας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο Εξοικονομώ για ευάλωτους υπολογίζεται ότι θα καλύψει περί τα 100.000 νοικοκυριά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στις επιλέξιμες δαπάνες του νέου Εξοικονομώ θα ενταχθούν βελτιώσεις στην μόνωση, εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης αλλά και επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα.

Χαμηλές ταχύτητες για τα προγράμματα που τρέχουν

Την ίδια ώρα η αγορά παρακολουθεί με προβληματισμό την εξέλιξη των προγραμμάτων που ήδη τρέχουν με σφιχτά χρονοδιαγράμματα λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Όπως τονίζουν εκπρόσωποι της αγοράς, πρόκειται για ένα δύσκολο οικοσύστημα: συνεργεία, μηχανικοί, ενεργειακοί επιθεωρητές, καλούνται να υλοποιήσουν τόσα έργα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Μάλιστα, εκτιμούν πως στο Εξοικονομώ του 2025 δεν θα δούμε την υλοποίησή του να ξεπερνά το 50% των δικαιούχων. Την ίδια ώρα, με χαμηλούς ρυθμούς τρέχει και το «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα» με την ανησυχία να αφορά και στα δύο σκέλη του προγράμματος: τόσο στις αντλίες θερμότητας όσο και στους θερμοσίφωνες με την απορρόφηση να παραμένει χαμηλή.

Είναι ενδεικτικό ότι αν και οι μεγάλοι λιανέμποροι προσφέρουν επιπλέον εκπτώσεις, η ζήτηση παραμένει υποτονική που ακόμα και σε μεγάλες αλυσίδες μπορεί και να μην ξεπερνάει διψήφια νούμερα. Την ίδια ώρα και καθώς το πρόγραμμα προχωράει η αγορά επισημαίνει ότι σε μικρό χρονικό διάστημα δεν μπορεί να εξυπηρετήσει μεγάλη ζήτηση, καθώς οι αντλίες θερμότητας είναι ακριβό προϊόν και δεν στοκάρονται σε μεγάλους αριθμούς. Αντίστοιχο πρόβλημα καταγράφεται και με τους θερμοσίφωνες, που δεν μπορούν να κατασκευαστούν τόσο γρήγορα.

Διαβάστε ακόμη