Μη εξαέρωση των σωμάτων του καλοριφέρ, ξεχασμένοι… στη μοίρα τους λέβητες και κεντρικοί καυστήρες: τα κακοσυντηρημένα συστήματα θέρμανσης μπορούν να μειώσουν την απόδοση έως και 30% και να αυξήσουν σημαντικά τα κόστη για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες διαμερισμάτων.

Όπως εξηγεί ο Διευθύνων Σύμβουλος της Argo Hellas ® Group of building services, κ. Γιώργος Πολυχρονίδης η σωστή συντήρηση του λέβητα/καυστήρα και των θερμαντικών σωμάτων δεν είναι μόνο θέμα καλής λειτουργίας, αλλά και ασφάλειας, οικονομίας και αντοχής του συστήματος στο χρόνο. Ακόμη και σε σύγχρονες πολυκατοικίες, η παραμέληση της συντήρησης μπορεί να αυξήσει θεαματικά το ενεργειακό κόστος και να μειώσει την απόδοση θέρμανσης έως και 30%.

Οι απώλειες στην απόδοση ενός συστήματος θέρμανσης λόγω ελλιπούς συντήρησης μπορεί να επιφέρουν σημαντική αύξηση του κόστους θέρμανσης για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές. Όπως εξηγεί ο κ. Πολυχρονίδης η μη εξαέρωση των σωμάτων του καλοριφέρ μπορεί να προκαλέσει έως και 15% απώλεια απόδοσης, ενώ τα βουλωμένα σώματα από λάσπη ή σκουριά οδηγούν σε απώλειες της τάξης του 10–25%.

Επιπρόσθετα, ένας λέβητας που δεν έχει συντηρηθεί για περισσότερα από δύο χρόνια καταναλώνει περίπου 15–30% περισσότερο καύσιμο, ενώ η κακή ρύθμιση του καυστήρα μπορεί να αυξήσει την κατανάλωση έως και κατά 20%.

Πόσο ανεβαίνει ο λογαριασμός

Οι απώλειες αυτές στην απόδοση στη συνέχεια οδηγούν και σε σημαντική αύξηση του κόστους. Ο κ. Πολυχρονίδης υπολογίζει ότι, για παράδειγμα, σε μια μέση πολυκατοικία 22 διαμερισμάτων, όπου το ετήσιο κόστος θέρμανσης κυμαίνεται μεταξύ 3.000–4.000€ για πετρέλαιο και 2.000–3.000€ για φυσικό αέριο, η ελλιπής συντήρηση μπορεί να επιβαρύνει τον προϋπολογισμό κατά 450€ έως και 1.200€ ετησίως, χωρίς καμία ουσιαστική αύξηση στη θερμική άνεση. Η επιβάρυνση αυτή οφείλεται στη μειωμένη απόδοση του λέβητα, στην ατελή καύση, στον αέρα που εγκλωβίζεται στα σώματα (λόγω μη εξαέρωσης), στις βουλωμένες σωληνώσεις και στον αυξημένο χρόνο λειτουργίας του κυκλοφορητή.

Αντίστοιχα, σε μια πολυκατοικία 10 διαμερισμάτων που θερμαίνεται με πετρέλαιο, με ετήσια κατανάλωση 1.800 λίτρων, και με τιμή πετρελαίου 1,14€/λίτρο, το ετήσιο κόστος ανέρχεται στα 2.052€. Αν ο λέβητας λειτουργεί με 20% μειωμένη απόδοση, τότε απαιτείται αντίστοιχα 20% περισσότερη ποσότητα καυσίμου για την ίδια θέρμανση. Αυτό σημαίνει πως θα χρειαστούν επιπλέον 360 λίτρα, με αποτέλεσμα η νέα συνολική κατανάλωση να φτάνει τα 2.160 λίτρα. Έτσι, το ετήσιο κόστος αυξάνεται κατά 410,40€ και διαμορφώνεται στα 2.462,40€, από 2.052,00€ που ήταν αρχικά, χωρίς η πολυκατοικία να θερμαίνεται περισσότερο. «Πρόκειται για ένα απολύτως αποτρέψιμο κόστος, το οποίο μπορεί να εξαλειφθεί με σωστή και τακτική συντήρηση του συστήματος θέρμανσης» σημειώνει ο ίδιος.

Επιπρόσθετα, σε ένα διαμέρισμα 80 τ.μ. με 5 σώματα καλοριφέρ, όταν το κύκλωμα θέρμανσης δεν συντηρείται σωστά, η απόδοση μειώνεται αισθητά: το διαμέρισμα λαμβάνει 10–30% λιγότερη θερμότητα, ενώ η κατανάλωση αυξάνεται κατά 15–25%, με αποτέλεσμα ο ένοικος να επιβαρύνεται με μεγαλύτερη συμμετοχή στα κοινόχρηστα. Επιπλέον, όπως υπογραμμίζει ο κ. Πολυχρονίδης, παρά την αυξημένη κατανάλωση, η αίσθηση κρύου παραμένει, αφού η θερμότητα δεν αποδίδεται σωστά.

«Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι κάποιος μπορεί να πληρώνει περισσότερα για λιγότερη θέρμανση. Άρα λοιπόν αντιλαμβανόμαστε πως η σωστή συντήρηση του κεντρικού συστήματος θέρμανσης δεν είναι προαιρετική αλλά μία επένδυση που μειώνει το κόστος, αυξάνει την ασφάλεια και εξασφαλίζει ποιοτική θέρμανση για όλους. Με ένα μικρό ετήσιο κόστος συντήρησης, η πολυκατοικία μπορεί να αποφύγει εκατοντάδες ευρώ σε άσκοπη κατανάλωση, ενώ τα διαμερίσματα απολαμβάνουν σταθερή, άνετη και οικονομική θέρμανση» σημειώνει ο ίδιος.

Διαβάστε περισσότερα: Πότε θα πληρωθεί η δεύτερη δόση για το επίδομα θέρμανσης 2025 – 2026

Πόσο κοστίζει η συντήρηση

Σύμφωνα με τον κ. Πολυχρονίδη, οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων και ο διαχειριστής της πολυκατοικίας οφείλουν να προγραμματίζουν την ετήσια συντήρηση του λέβητα και του καυστήρα σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Παράλληλα, είναι απαραίτητος ο τακτικός έλεγχος του κυκλοφορητή, των αυτοματισμών θέρμανσης, της καμινάδας, καθώς και της δεξαμενής πετρελαίου, ώστε να διασφαλίζεται ότι όλα λειτουργούν ορθά. Εξίσου σημαντική είναι και η μέριμνα για τη σωστή λειτουργία των σωμάτων στους κοινόχρηστους χώρους, καθώς και η τήρηση του βιβλίου συντήρησης και των φύλλων ελέγχου από άδειοδοτημένο τεχνικό.

Όσον αφορά το κόστος, η συντήρηση λέβητα και καυστήρα (φυσικού αερίου ή πετρελαίου) κυμαίνεται ενδεικτικά μεταξύ 90–120€ για μικρές πολυκατοικίες έως 15 διαμερίσματα, ενώ για πολυκατοικίες 15 διαμερισμάτων και άνω το κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 120–150€.
Αντίστοιχα οι ενοικιστές οφείλουν τονίζει να ενημερώνουν εγκαίρως για διαρροές αερίων και υδάτων, περίεργους θορύβους, ή μειωμένη θέρμανση, να εξαερώνουν τα σώματά τους πριν την έναρξη της περιόδου θέρμανσης και να μην παρεμβαίνουν σε βάνες ή θερμοστατικές κεφαλές χωρίς οδηγίες.

Διαβάστε περισσότερα: Γιατί τελειώνει τόσο γρήγορα το ζεστό νερό του θερμοσίφωνα, οι αιτίες που δεν υποψιάζεσαι

Τα σημάδια κακής συντήρησης

Η κακή συντήρηση φαίνεται εύκολα αρκεί να ξέρει κανείς τι να παρατηρήσει:

Σε θερμαντικά σώματα καλοριφέρ

  • Κρύα τμήματα στο επάνω μέρος όπου παγιδεύεται ο αέρας.
  • Περίεργοι θόρυβοι κατά τη λειτουργία.
  • Κιτρινίλες ή σημάδια οξείδωσης στο κάτω μέρος.
  • Αδύναμη απόδοση, ενώ ο θερμοστάτης δείχνει υψηλή θερμοκρασία.

Στον λέβητα ή το λεβητοστάσιο

  • Μαύρη καπνιά γύρω από την καμινάδα δείγμα ατελούς καύσης.
  • Αυξημένη κατανάλωση πετρελαίου χωρίς αντίστοιχη θέρμανση.
  • Μυρωδιά καμένου ή καυσαερίων.
  • Συχνές διακοπές λειτουργίας ή σβησίματα.

Καλές πρακτικές συντήρησης

Για πολυκατοικία και τον διαχειριστή

  • Ετήσια συντήρηση λέβητα / καυστήρα από πιστοποιημένο θερμουδραυλικό.
  • Καθαρισμός καμινάδας τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.
  • Έλεγχος πιέσεων, αντλίας κυκλοφορίας, αυτοματισμών και θερμοστατών κεντρικής θέρμανσης. Έλεγχος διαρροών.
  • Καθαρισμός δεξαμενής από λάσπη και ιζήματα.

Για κάθε διαμέρισμα

  • Εξαέρωση όλων των σωμάτων πριν την έναρξη του χειμώνα.
  • Έλεγχος για διαρροές στις βάνες.
  • Τα θερμαντικά σώματα δεν θα πρέπει να καλύπτονται με έπιπλα ή κουρτίνες διότι η μείωση απόδοσης μπορεί να φτάσει και το 20%.
  • Αποφυγή συνεχούς ανοίγματος και κλεισίματος βανών.

Η λύση των θερμοστατικών κεφαλών

Από την πλευρά του ο κ. Απόστολος Ευθυμιάδης, Μηχανολόγος Μηχανικός MSc, ενεργειακός σύμβουλος της ΠΟΜΙΔΑ σημειώνει πώς η ενεργειακή απόδοση του συστήματος θέρμανσης εξαρτάται και από μία σειρά από άλλους παράγοντες, όπως η θέση του διαμερίσματος (ύψος ορόφου, έκθεση σε περιβαλλοντικές συνθήκες κλπ), η υδραυλική ισορροπία του δικτύου, δηλαδή από το να πηγαίνει η απαιτούμενη ποσότητα νερού σε κάθε σώμα.

Εντούτοις, εστιάζει σε μία εναλλακτική ενεργειακή επένδυση που αφορά στις θερμοστατικές κεφαλές και τους μετρητές θερμότητας. Όπως εξηγεί, πρόκειται για μία από τις πιο αποτελεσματικές ενεργειακές επενδύσεις που προβλέπει την αντικατάσταση της διακεκομμένης θέρμανσης, που λειτουργεί μόνο λίγες ώρες την ημέρα σε υψηλές θερμοκρασίες, με συνεχή λειτουργία χαμηλής θερμοκρασίας (50–55°C) σε συνδυασμό με ατομική μέτρηση και επιμερισμό κόστους μέσω τηλεμέτρησης.

Όπως εξηγεί, με μια επένδυση της τάξης των 500€ έως 800€ ανά διαμέρισμα σε θερμοστατικές κεφαλές και μετρητές θερμότητας τα νοικοκυριά μπορούν να μειώσουν το κόστος θέρμανσης έως και 50%, επιτυγχάνοντας απόσβεση σε μόλις 1 έως 3 χρόνια. Η επένδυση περιλαμβάνει

  • την εγκατάσταση θερμιδομετρητών σε κάθε θερμαντικό σώμα, με δυνατότητα ανάγνωσης εξ αποστάσεως,
  • θερμοστατικές κεφαλές (θερμοστάτης με βαλβίδα) για κάθε σώμα, ώστε να ρυθμίζεται η θερμοκρασία ξεχωριστά σε κάθε δωμάτιο.

Οι θερμοστατικές κεφαλές τοποθετούνται πάνω σε κάθε σώμα καλοριφέρ και με τον ενσωματωμένο αισθητήρα θερμοκρασίας ρυθμίζουν αυτόματα τη ροή ζεστού νερού, κρατώντας τον χώρο στη θερμοκρασία που επιθυμεί ο χρήστης.

Η απόδοσή τους εξαρτάται από:

  • σωστή εγκατάσταση από εξειδικευμένο τεχνικό,
  • καθαρή, απρόσκοπτη λειτουργία (χωρίς έπιπλα ή κουρτίνες να τις καλύπτουν),
  • ετήσιο έλεγχο και συντήρηση.

Αυτές οι λεπτομέρειες καθορίζουν αν η αναβάθμιση θα μετατραπεί σε πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας. Στην πράξη, αυτό επιτρέπει κάθε ένοικος να θερμαίνει μόνο τους χώρους που χρειάζεται, στη θερμοκρασία που επιθυμεί.

Ο ρόλος του λέβητα

Η ενεργειακή αναβάθμιση δεν περιορίζεται μόνο στις κεφαλές και στους μετρητές. Συχνά περιλαμβάνει και αντικατάσταση του λέβητα, καθώς:

  • οι παλιοί λέβητες είχαν μελετηθεί με το πρότυπο DIN 4701, που υπερεκτιμά τις ανάγκες κατά 25–30%,
  • πολλοί ήταν υπερδιαστασιολογημένοι για γρήγορη θέρμανση κρύων διαμερισμάτων,
  • συχνά είχαν επιλεγεί χωρίς ακριβή μελέτη,
  • με θερμοστατικές κεφαλές η ταυτόχρονη ζήτηση μειώνεται περίπου κατά 30%.

Οι σύγχρονοι λέβητες έχουν σχεδόν τη μισή ισχύ σε σχέση με τους παλιούς και λειτουργούν σε συνεχή χαμηλή θερμοκρασία γύρω στους 50°C αντί για 70–90°C.

Σύμφωνα με τον κ. Ευθυμιάδη, «στόχος είναι η σταθερή θερμοκρασία στους χώρους, χωρίς τα σκαμπανεβάσματα των παλιών συστημάτων. Ο νέος λέβητας λειτουργεί συνεχώς σε χαμηλές θερμοκρασίες, εξασφαλίζοντας άνεση και σημαντική εξοικονόμηση καυσίμου».

Διαβάστε ακόμη