Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τεράστιο επενδυτικό κενό στην καθαρή ενέργεια, το οποίο απειλεί να εκτροχιάσει τους στόχους για την ενεργειακή μετάβαση και τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας. Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Eurelectric, οι ετήσιες ανάγκες επενδύσεων ανέρχονται σε 800 δισ. έως 1,2 τρισ. ευρώ, ωστόσο έως και 500 δισ. ευρώ ετησίως παραμένουν ακάλυπτα.
Το χάσμα αυτό αποδίδεται κυρίως σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας που αποθαρρύνει τους επενδυτές, παρά το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πρόθυμες να προχωρήσουν στον εξηλεκτρισμό και οι σχετικές τεχνολογίες είναι ήδη διαθέσιμες. Όπως επισημαίνεται, η πολιτική αστάθεια, η έντονη μεταβλητότητα στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, τα προβλήματα στα δίκτυα και οι πιστωτικοί κίνδυνοι μεταξύ συμβαλλομένων (counterparty risks) υπονομεύουν την εμπιστοσύνη και περιορίζουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης νέων έργων.
Η Eurelectric προειδοποιεί ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το μομέντουμ της ενεργειακής μετάβασης, σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάγκη απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.
Οι προτάσεις της Eurelectric
Στο πλαίσιο αυτό, η οργάνωση παρουσιάζει μια «ατζέντα απομείωσης κινδύνου» (derisking agenda) με δέκα βασικά μέτρα, με στόχο την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων ενόψει και του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο διαδραματίζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB), με την πρόταση να αξιοποιηθεί πλήρως το χρηματοδοτικό της «οπλοστάσιο» για τη στήριξη έργων καθαρής ενέργειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην επέκταση των εγγυητικών προγραμμάτων της τράπεζας, πέραν του πιλοτικού σχήματος των 500 εκατ. ευρώ, προκειμένου να μειωθούν οι πιστωτικοί κίνδυνοι και να καταστούν πιο ελκυστικές οι επενδύσεις.
Παράλληλα, η Eurelectric ζητά τη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου για τη μαζική ανάπτυξη διμερών συμβάσεων αγοράς ενέργειας (PPAs), μέσω της άρσης κανονιστικών, λογιστικών εμποδίων και εμποδίων αγοράς που σήμερα περιορίζουν την εξάπλωσή τους. Οι συμβάσεις αυτές θεωρούνται κρίσιμες για τη σταθεροποίηση των εσόδων και τη μείωση του επενδυτικού ρίσκου σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα τεχνολογιών, αλλά κυρίως από τη δημιουργία ενός σταθερού και προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος. Χωρίς αυτό, ακόμη και ώριμα έργα ενδέχεται να καθυστερήσουν ή να μην υλοποιηθούν.
Η Eurelectric δηλώνει έτοιμη να συνεργαστεί με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για τη διαμόρφωση πολιτικών που θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών και θα επιταχύνουν τη μετάβαση σε ένα καθαρότερο ενεργειακό σύστημα. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων και ενεργειακής αστάθειας, η κινητοποίηση επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια αναδεικνύεται όχι μόνο ως περιβαλλοντική αναγκαιότητα, αλλά και ως στρατηγική προτεραιότητα για την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Διαβάστε ακόμη
