Σε μεταβατικό στάδιο βρίσκεται ο κλάδος των φωτοβολταϊκών, με την αγορά να περιμένει την επίλυση των εκκρεμοτήτων στο πλαίσιο της εφαρμογής του net billing. Η φετινή χρονιά ξεκίνησε «μουδιασμένα», καθώς το ενδιαφέρον για την αυτοπαραγωγή είναι «παγωμένο», υπάρχει αγωνία για την εξέλιξη του προγράμματος «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις».

Την ίδια ώρα η καλοκαιρία, η οποία συνοδεύτηκε από άνοδο της παραγωγής των ΑΠΕ, έφερε περικοπές, με την αποθήκευση να καθίσταται επιτακτική ανάγκη. Το γεγονός αυτό εντείνει τον προβληματισμό στην αγορά, καθώς αναδεικνύει με τον πιο σαφή τρόπο ότι η ανάπτυξη των έργων παραγωγής χωρίς την ταυτόχρονη ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης δημιουργεί νέες ανισορροπίες.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει έναν κλάδο που, ενώ τα προηγούμενα χρόνια κινούνταν με έντονους ρυθμούς ανάπτυξης, σήμερα καλείται να προσαρμοστεί σε νέα δεδομένα, οικονομικά και θεσμικά, τα οποία επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.

Τι γίνεται με τα οικιακά συστήματα

Το τελευταίο διάστημα τίθεται το ερώτημα ποια είναι τα προβλήματα που «πάγωσαν» το ενδιαφέρον για τα οικιακά φωτοβολταϊκά. Μιλάμε για έναν κλάδο που αριθμεί πάνω από 40.000 συστήματα, τα οποία εγκαταστάθηκαν από το 2013. Πρόκειται για μια αγορά που τα προηγούμενα χρόνια αποτέλεσε βασικό πυλώνα διάδοσης της αυτοπαραγωγής στη χώρα.

Τα πράγματα, σε σχέση με 13 χρόνια πριν, είναι τελείως διαφορετικά. Οι αιτήσεις είναι λίγες και το πρόβλημα, όπως τονίζουν άνθρωποι του κλάδου, δεν είναι το κορεσμένο δίκτυο, αλλά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένδειξη μεταστροφής του κλίματος, καθώς στο παρελθόν η βασική συζήτηση αφορούσε τους τεχνικούς περιορισμούς και όχι τη διάθεση για επένδυση.

Ο λόγος, όπως εξηγούν πηγές του κλάδου, είναι ότι δεν συμφέρει πλέον μια εγκατάσταση, της οποίας η απόσβεση δεν θα γίνει ούτε σε 10 χρόνια. Η επιμήκυνση του χρόνου απόσβεσης λειτουργεί αποτρεπτικά για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον αυξημένων γενικότερων δαπανών. Αν στην εξίσωση προστεθούν τα κόστη συντήρησης και η ασφάλιση, τότε, όπως λένε, χωρίς επιδότηση τα έργα δεν «βγαίνουν». Με άλλα λόγια, η οικονομική εξίσωση δεν είναι πλέον τόσο ελκυστική όσο στο παρελθόν, γεγονός που εξηγεί και τη σαφή κάμψη του ενδιαφέροντος.

Ο κλάδος αντιμετωπίζει και άλλα ζητήματα, όπως το θέμα της ανακύκλωσης. Μιλάμε για συστήματα που έχουν συγκεκριμένο χρόνο ζωής, άρα η διαχείριση του εξοπλισμού μετά το πέρας της λειτουργίας του είναι κρίσιμη. Το θέμα της ανακύκλωσης είναι στον «αέρα», καθώς δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει το τοπίο. Τέλος, υπάρχει και ένα ακόμη ζήτημα, το οποίο, αν και ακούγεται, δεν έχει προς το παρόν λάβει μεγάλες διαστάσεις: η έλλειψη πιστοποιημένων ηλεκτρολόγων για επισκευές.

Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις

Την ίδια ώρα, χωρίς να υπάρχει κάποια εξέλιξη, παραμένει η αβεβαιότητα για το πρόγραμμα «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις». Συνολικά, στο πρόγραμμα υποβλήθηκαν 568 αιτήσεις έως το τέλος Οκτωβρίου του 2025, αριθμός σαφώς χαμηλότερος σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες της αγοράς.

Πλέον, «αγκάθι» αποτελεί το γεγονός ότι μέχρι τις 30/4 θα πρέπει να έχουν ηλεκτριστεί τα έργα, κάτι που είναι αδύνατο, καθώς δεν έχει ανακοινωθεί ο πίνακας των δικαιούχων. Η καθυστέρηση αυτή δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις, καθώς μόνο μετά την ανακοίνωση των δικαιούχων μπορούν να προχωρήσουν οι παραγγελίες εξοπλισμού.

Αυτό σημαίνει ότι, με τα σημερινά δεδομένα, μοιάζει αδύνατο να ηλεκτριστούν τα έργα στη συγκεκριμένη προθεσμία. Η χρονική πίεση σε συνδυασμό με την εκκρεμότητα των ανακοινώσεων διαμορφώνει ένα περιβάλλον ανασφάλειας για τους επενδυτές. Να σημειωθεί πως οι αιτήσεις που κατατέθηκαν αντιστοιχούν σε έργα ισχύος περίπου 100 MW, γεγονός που καταδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στον σχεδιασμό και την πραγματική ανταπόκριση της αγοράς. Άρα, εκτιμάται πως περίπου 30 εκατ. ευρώ θα μπουν στην αγορά, εφόσον προχωρήσουν τα έργα, δίνοντας μια ένεση ρευστότητας στον κλάδο.

Τι συμβαίνει με τα άλλα προγράμματα

Στην τελική ευθεία έχει μπει το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι», καθώς μέχρι το τέλος Απριλίου είναι η προθεσμία για την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου. Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ασκεί πίεση στους επενδυτές για την έγκαιρη υλοποίηση των έργων. Όσον αφορά το πρόγραμμα που αφορά τα συστήματα στις στέγες των κατοικιών, απομένει η ολοκλήρωση της πιστοποίησης των συστημάτων..

Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει για τον κλάδο των φωτοβολταϊκών στην αρχή της χρονιάς είναι αυτή μιας αγοράς που βρίσκεται σε φάση αναμονής. Οι επενδυτικές αποφάσεις επηρεάζονται από το θεσμικό πλαίσιο, τα χρονοδιαγράμματα και τη βιωσιμότητα των έργων, με την αποθήκευση να αναδεικνύεται σε κομβικό παράγοντα για την επόμενη ημέρα.

Διαβάστε ακόμη