Το υδρογόνο αποτελεί καύσιμο του μέλλοντος, ωστόσο αρκετές χώρες ήδη κατασκευάζουν υποδομές, με στόχο αφενός την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου, αξιοποιώντας έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και αφετέρου τη μεταφορά του, κάτι που απαιτεί την κατασκευή αγωγών.

Ήδη υπάρχουν σημαντικές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται σε στενή συνεργασία με άλλους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Ιταλία και τη Γερμανία για την ανάπτυξη υποδομών υδρογόνου, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας European Hydrogen Backbone. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον κατάλογο έργων PCI (Projects of Common Interest – PCIs) περιλαμβάνονται η διασύνδεση υδρογόνου με τη Βουλγαρία, καθώς και ο διάδρομος Ελλάδας–Ιταλίας, ο οποίος βασίζεται στη χάραξη και το σχήμα του σχεδιαζόμενου αγωγού Poseidon και θα αποτελεί τμήμα του SoutH₂ Corridor (Νότιος Διάδρομος).

Υπενθυμίζεται ότι ο Νότιος Διάδρομος (SoutH₂) θα διέρχεται από την Ιταλία και την Αυστρία, λειτουργώντας ως βασική πύλη σύνδεσης της Μεσογείου με τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης. Η άλλη διασύνδεση είναι ο Νοτιοανατολικός Διάδρομος, ο οποίος περιλαμβάνει τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό υδρογόνου και εκτείνεται μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουγγαρίας, Σλοβακίας και Τσεχίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει τις προσπάθειες αυτές, γεγονός που αποτυπώνεται στο ότι οκτώ κρίσιμα έργα υδρογόνου συγκαταλέγονται στον ευρωπαϊκό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος και έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Πώς φτάσαμε στις διεργασίες για τον Νότιο Διάδρομο Υδρογόνου

Πιο συγκεκριμένα, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για τον Νότιο Διάδρομο Υδρογόνου, στη βάση της διακρατικής συμφωνίας που έχει ήδη υπογραφεί από τη Γερμανία, την Ιταλία και την Αυστρία. Η χώρα μας έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στις διεργασίες, ενώ ζητήθηκε από την Ελλάδα να ενταχθεί ως μόνιμο μέλος της συμφωνίας.

Το ενδιαφέρον για το υδρογόνο στη χώρα μας αναθερμάνθηκε μετά την παρουσία στη ΔΕΘ το 2024 του πρώην Υπουργού Οικονομικών Υποθέσεων και Προστασίας του Κλίματος της Γερμανίας, Robert Habeck. Τότε είχε τονιστεί ο σημαντικός ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα ως κομβικό σημείο σε έναν πράσινο διάδρομο εξαγωγής υδρογόνου. Ακολούθησε, τον Μάρτιο του 2025, εκδήλωση που διοργάνωσε η Ελληνική Πρεσβεία στο Βερολίνο σε συνεργασία με τη Γερμανική Υπηρεσία Ενέργειας, με θέμα τη συνεργασία Ελλάδας και Γερμανίας στον τομέα του υδρογόνου. Σε εκείνη την εκδήλωση, ομάδα εμπειρογνωμόνων από τις δύο χώρες παρουσίασε τα πρώτα αποτελέσματα μελέτης για τις μεταφορές υδρογόνου από την Ελλάδα στη Γερμανία.

Η έκθεση έδειξε ότι έως και 200 TWh υδρογόνου θα μπορούσαν να εξαχθούν στη Γερμανία μετά το 2040. Στο μεσοδιάστημα, κλιμάκια του ΥΠΕΝ και του γερμανικού Υπουργείου Ενέργειας είχαν τακτική επικοινωνία. Σύμφωνα με πληροφορίες, πριν από τις γιορτές πραγματοποιήθηκε ακόμη μία συνάντηση μεταξύ ελληνικού κλιμακίου και Γερμανών αξιωματούχων, η οποία δεν αφορούσε μόνο το υδρογόνο αλλά συνολικά τα ενεργειακά θέματα. Επομένως, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το ενδιαφέρον υπάρχει και οι μελέτες έχουν δείξει το κόστος μεταφοράς πράσινου υδρογόνου από τη χώρα μας στη Γερμανία, το οποίο είναι αρκετά χαμηλό σε σύγκριση με εναλλακτικά σχέδια. Η Ελλάδα θα μπορούσε να παράξει περίπου το ένα τρίτο του υδρογόνου που θα χρειαστεί η Γερμανία το 2040. Με βάση τις ανακοινώσεις της γερμανικής στρατηγικής, οι ανάγκες της Γερμανίας σε υδρογόνο υπολογίζονται τότε (2040) σε 750 TWh ετησίως.

Ποια έργα ΑΠΕ θα μπορούσαν να στηρίξουν την παραγωγή υδρογόνου

Το ερώτημα είναι από πού θα προκύψει η παραγωγή υδρογόνου στην Ελλάδα. Όπως έχει γίνει γνωστό, τόσο η περιοχή του Μετσόβου όσο και η περιοχή της Κομοτηνής, η οποία διαθέτει εξαιρετικό δυναμικό παραγωγής ΑΠΕ, θεωρούνται κατάλληλες για την παραγωγή υδρογόνου. Παράλληλα, στο μικροσκόπιο φαίνεται να βρίσκεται η περιοχή της Βορειοανατολικής Ελλάδας, δεδομένου ότι υπάρχουν περίπου 4.500 MW αιολικών και φωτοβολταϊκών έργων που αναμένουν όρους σύνδεσης. Πολλά από αυτά τα έργα θα μπορούσαν να στηρίξουν την παραγωγή πράσινου υδρογόνου. Πιο συγκεκριμένα, το ένα τέταρτο των συγκεκριμένων έργων θα μπορούσε να καλύψει τις σχετικές ανάγκες.

Με λίγα λόγια, υπάρχουν συγκεκριμένα δεδομένα που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, εφόσον υλοποιηθούν τα σχέδια για τους αγωγούς μεταφοράς υδρογόνου, διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για να προχωρήσει το project παραγωγής υδρογόνου στη χώρα μας.

Διαβάστε ακόμη