Σε συμφωνία για μια νέα τεχνική λύση, που αλλάζει τον τρόπο κατασκευής του σταθμού Ευαγγελισμός της Γραμμής 4 του Μετρό και περιορίζει σημαντικά τις παρεμβάσεις στο Πάρκο Ριζάρη, φαίνεται ότι έχουν καταλήξει οι εμπλεκόμενες πλευρές, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση μιας από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες του έργου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, έπειτα από πολύμηνες διαβουλεύσεις και επαφές τόσο σε υπουργικό επίπεδο όσο και με την Ελληνικό Μετρό, έχει επιτευχθεί συμφωνία με την πλευρά του εφοπλιστή Νίκου Πατέρα, η οποία είχε προσφύγει κατά του αρχικού σχεδιασμού, αντιδρώντας στις εκτεταμένες εργοταξιακές παρεμβάσεις που προβλέπονταν στο πάρκο.
Η νέα τεχνική λύση βρίσκεται πλέον στο στάδιο της μελετητικής ωρίμανσης, καθώς, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εκπονείται η σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία τροποποίησης της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Πώς αλλάζει ο σχεδιασμός;
Στον πυρήνα του νέου σχεδιασμού βρίσκεται η επιλογή να κατασκευαστεί ο σταθμός με υπόγεια προσβολή, δηλαδή η πρόσβαση των συνεργείων στο σημείο των εκσκαφών να πραγματοποιείται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, αντί να απαιτείται η διάνοιξη ενός εκτεταμένου εργοταξίου από πάνω. Για τον σκοπό αυτόν προβλέπεται να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο εργοτάξιο στη λεωφόρο Βασιλέως Κωνσταντίνου, στο σημείο από το οποίο εξήλθε ο μετροπόντικας, ώστε οι εργασίες εκσκαφής και κατασκευής του σταθμού να πραγματοποιηθούν μέσω υπόγειας πρόσβασης.
Πρόκειται για μια ουσιαστική διαφοροποίηση σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, καθώς περιορίζεται σημαντικά η ανάγκη ανάπτυξης εργοταξιακών εγκαταστάσεων μέσα στο Πάρκο Ριζάρη. Με τη νέα μέθοδο επιδιώκεται να διατηρηθεί ανέπαφο το μεγαλύτερο μέρος του πάρκου και να προστατευθούν κυρίως τα σημεία με τα σημαντικότερα δέντρα, η διατήρηση των οποίων είχε αποτελέσει βασικό αντικείμενο των αντιδράσεων. Έτσι, επιχειρείται να ξεπεραστεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια που είχαν ανακύψει στην κατασκευή του σταθμού, χωρίς να αλλάζει η προβλεπόμενη θέση του ή ο ρόλος του στη λειτουργία της Γραμμής 4.
Πού μεταφέρονται οι τρεις είσοδοι του σταθμού;
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναδιάταξη των τριών εισόδων του σταθμού, η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο της συμφωνίας. Σύμφωνα με τον νέο σχεδιασμό, η πρώτη είσοδος θα μεταφερθεί στη συμβολή των οδών Ριζάρη και Βασιλέως Κωνσταντίνου, ενώ η δεύτερη θα χωροθετηθεί στην πλευρά του νοσοκομείου Ευαγγελισμός. Η τρίτη είσοδος, η οποία θα αποτελεί και την κεντρική είσοδο του νέου σταθμού, θα κατασκευαστεί περίπου μπροστά από το σημείο όπου βρίσκεται σήμερα η έξοδος του υφιστάμενου σταθμού Ευαγγελισμός προς το Πάρκο Ριζάρη. Για την κατασκευή της κεντρικής εισόδου θα απαιτηθεί η διάνοιξη ενός περιορισμένου ορύγματος, καθώς, σύμφωνα με την τεχνική προσέγγιση που έχει διαμορφωθεί, στο συγκεκριμένο σημείο δεν υπάρχει άλλη τεχνικά εφικτή δυνατότητα εκσκαφής. Πρόκειται ουσιαστικά για τη βασική επιφανειακή παρέμβαση που διατηρείται στον αναθεωρημένο σχεδιασμό, με την εργοταξιακή πρόσβαση για τις συγκεκριμένες εργασίες να πραγματοποιείται από την πλευρά του Χίλτον.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς επιτρέπει να περιοριστεί η επέμβαση στο εσωτερικό του πάρκου, διατηρώντας παράλληλα τις αναγκαίες κατασκευαστικές δυνατότητες για την ολοκλήρωση του σταθμού. Ταυτόχρονα, δεν προβλέπεται επέκταση των κατασκευαστικών παρεμβάσεων εκτός των ορίων του Πάρκου Ριζάρη, ενώ ο νέος σχεδιασμός δεν αναμένεται να επηρεάσει την κυκλοφορία στην οδό Ριζάρη. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη ικανοποιεί και ένα από τα βασικά αιτήματα που είχε διατυπώσει ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος είχε ζητήσει να μη δημιουργηθούν πρόσθετα κυκλοφοριακά προβλήματα από την κατασκευή του σταθμού. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η εφαρμογή της νέας τεχνικής λύσης δεν αναμένεται να προκαλέσει κυκλοφοριακές επιβαρύνσεις στην περιοχή, στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της ήδη αυξημένης κίνησης στους οδικούς άξονες γύρω από τον Ευαγγελισμό.
Το ιστορικό των αντιδράσεων και η συμφωνία με την πλευρά Πατέρα
Η συμφωνία έρχεται να αντιμετωπίσει μια εκκρεμότητα που είχε αναδειχθεί από τα πρώτα στάδια προετοιμασίας του συγκεκριμένου κατασκευαστικού μετώπου. Ο αρχικός σχεδιασμός για τον σταθμό Ευαγγελισμός είχε προκαλέσει αντιδράσεις εξαιτίας της έκτασης των εργοταξιακών καταλήψεων που προβλέπονταν στο Πάρκο Ριζάρη, έναν από τους σημαντικούς χώρους πρασίνου στο κέντρο της Αθήνας. Οι αντιρρήσεις επικεντρώνονταν στις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν οι εκσκαφές και οι εργοταξιακές εγκαταστάσεις στη φυσιογνωμία του πάρκου, στη βλάστηση και στη δυνατότητα διατήρησης του χώρου.
Στο πλαίσιο αυτό, η πλευρά του Νίκου Πατέρα είχε κινηθεί νομικά κατά του αρχικού σχεδιασμού, με αποτέλεσμα η υπόθεση να εξελιχθεί σε ένα από τα σύνθετα ζητήματα που έπρεπε να αντιμετωπιστούν για να προχωρήσει η κατασκευή του σταθμού. Η αντιπαράθεση δεν αφορούσε την αναγκαιότητα της Γραμμής 4, αλλά τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιούνταν οι κατασκευαστικές εργασίες και την έκταση των επεμβάσεων στον συγκεκριμένο χώρο πρασίνου.
Η αναζήτηση εναλλακτικής λύσης οδήγησε σε διαδοχικές συζητήσεις, με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας και των αρμόδιων στελεχών του έργου, προκειμένου να διαμορφωθεί μια τεχνικά εφαρμόσιμη πρόταση που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από τις εμπλεκόμενες πλευρές. Πλέον, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν υφίσταται διαφωνία επί της νέας τεχνικής λύσης, καθώς η πλευρά του Νίκου Πατέρα έχει συναινέσει στον αναθεωρημένο σχεδιασμό.
Τι διαπίστωσε ο Lord Robert Mair για τα κτίρια της Κυψέλη;
Ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα που απειλεί να ανατρέψει εκ νέου το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της Γραμμής 4 του Μετρό εντοπίζεται στην Κυψέλη, όπου η ακινητοποίηση του μετροπόντικα, μετά την εμφάνιση βλαβών σε κτίρια της περιοχής, έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα για την εξέλιξη του έργου. Στο πλαίσιο αυτό, στην Αθήνα βρέθηκε τις προηγούμενες ημέρες ο διακεκριμένος Βρετανός καθηγητής Lord Robert Mair, ο οποίος πραγματοποίησε επιτόπια επίσκεψη στην Κυψέλη, προκειμένου να διαπιστώσει από κοντά την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί και να εξετάσει τις βλάβες που έχουν καταγραφεί σε κτίρια κατά τη διάρκεια των υπόγειων εργασιών. Ο καθηγητής, ο οποίος διαθέτει πολυετή διεθνή εμπειρία σε ζητήματα υπόγειων εκσκαφών, μετακινήσεων του εδάφους και καθιζήσεων, ολοκλήρωσε τον πρώτο κύκλο της επιτόπιας αξιολόγησής του και αποχώρησε από την Ελλάδα την Τετάρτη.
Η παρουσία του στην Αθήνα εντάσσεται στη διαδικασία ανεξάρτητης τεχνικής αξιολόγησης που βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο να αποσαφηνιστεί η έκταση των προβλημάτων και να προσδιοριστούν οι παρεμβάσεις που θα απαιτηθούν. Η εμπλοκή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν αντίστοιχες περιπτώσεις σε μεγάλα έργα υπόγειων υποδομών, όπου οι μετακινήσεις του εδάφους προκάλεσαν βλάβες σε υφιστάμενα κτίρια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, από την πρώτη αξιολόγηση του Βρετανού καθηγητή προκύπτει ότι οι ζημιές που έχουν καταγραφεί στα επηρεαζόμενα κτίρια εντάσσονται, βάσει της διεθνούς κλίμακας Burland, στις κατηγορίες «Slight» έως «Moderate», δηλαδή από ελαφρές έως μέτριες. Ωστόσο, η αξιολόγηση δεν περιορίζεται στην έκταση των ρωγμών. Η ελληνική πλευρά έχει θέσει ως βασική προϋπόθεση να εξεταστεί και η σεισμική συμπεριφορά των επηρεαζόμενων κτιρίων, δεδομένης της σεισμικότητας της χώρας. Στόχος είναι οι παρεμβάσεις αποκατάστασης να διασφαλίσουν ότι τα κτίρια θα διατηρήσουν τουλάχιστον το επίπεδο σεισμικής επάρκειας που διέθεταν πριν από τη διέλευση του μετροπόντικα.
Η ολοκληρωμένη τεχνική έκθεση του Lord Robert Mair αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στις αρχές Δεκεμβρίου και θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για τον καθορισμό των επόμενων κινήσεων. Μέσα από τα συμπεράσματά της θα προσδιοριστούν οι αναγκαίες τεχνικές παρεμβάσεις, καθώς και οι προϋποθέσεις για την ασφαλή συνέχιση των υπόγειων εργασιών. Εφόσον προκύψει ανάγκη πρόσθετων μέτρων, αυτά θα υποδειχθούν στον ανάδοχο μέσω της Ελληνικό Μετρό, η οποία έχει την ευθύνη εποπτείας και παρακολούθησης του έργου. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ότι, μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση και να αποσαφηνιστούν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις, παραμένει αβέβαιος ο χρόνος επανεκκίνησης του μετροπόντικα. Παρά το γεγονός ότι οι μέχρι στιγμής εκτιμήσεις δεν κατατάσσουν τις βλάβες στις σοβαρότερες κατηγορίες της διεθνούς κλίμακας, η πλήρης τεκμηρίωση της ασφάλειας των κτιρίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συνέχιση των εργασιών.
Το μεγάλο στοίχημα του χρονοδιαγράμματος
Οι εξελίξεις στον Ευαγγελισμό και στην Κυψέλη αναδεικνύουν τις δυσκολίες που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η Ελληνικό Μετρό στην προσπάθεια περιορισμού των καθυστερήσεων που έχουν συσσωρευτεί στη Γραμμή 4. Από τη μία πλευρά, η νέα τεχνική λύση για τον Ευαγγελισμό δημιουργεί προϋποθέσεις απεμπλοκής ενός σταθμού που είχε βρεθεί στο επίκεντρο αντιδράσεων και προσφυγών. Από την άλλη, η κατάσταση στην Κυψέλη προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας, καθώς δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για την επανεκκίνηση του μετροπόντικα.
Σύμφωνα με πρόσωπα κοντά στο έργο, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη συνολική ολοκλήρωση της Γραμμής 4 δεν εντοπίζεται πλέον αποκλειστικά στη διάνοιξη των σηράγγων, αλλά κυρίως στην κατασκευή των σταθμών, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες. Η εκτίμηση είναι ότι η διάνοιξη των σηράγγων μπορεί να ολοκληρωθεί εντός του 2027, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα έχει ολοκληρωθεί και το σύνολο του έργου. Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της διάνοιξης, θα απαιτηθεί σημαντικός χρόνος για την κατασκευή των σταθμών, την εγκατάσταση των συστημάτων και την πραγματοποίηση των απαραίτητων δοκιμών.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η ανάκτηση του χαμένου χρόνου εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα για τη Γραμμή 4. Η συμφωνία για τον Ευαγγελισμό αποτελεί μια θετική εξέλιξη, ωστόσο η εφαρμογή της προϋποθέτει την ολοκλήρωση των περιβαλλοντικών και διοικητικών διαδικασιών. Την ίδια στιγμή, η εκκρεμότητα στην Κυψέλη δείχνει ότι ακόμη και ένα μεμονωμένο τεχνικό πρόβλημα μπορεί να επηρεάσει τον συνολικό προγραμματισμό ενός τόσο σύνθετου έργου. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να ξεμπλοκάρουν τα επιμέρους εργοτάξια, αλλά να διαμορφωθεί ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα που θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές κατασκευαστικές εκκρεμότητες και τις απαιτήσεις ασφαλούς ολοκλήρωσης της νέας γραμμής.
Διαβάστε ακόμη
