Έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει ο διαγωνισμός για την παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας, καθώς στη διαδικασία εμφανίζονται ισχυροί όμιλοι με ήδη σημαντική παρουσία στις αεροπορικές υποδομές. Μεταξύ των ενδιαφερομένων βρίσκονται η Fraport AG -DELTA AIRPORT INVESTMENTS A.E.  και η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR Airports, αλλά και ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, γεγονός που ανεβάζει τον πήχη για μία από τις σημαντικότερες παραχωρήσεις υποδομών της επόμενης περιόδου.

Το ενδιαφέρον αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι υποψήφιοι συνδέονται ήδη με μεγάλα αεροδρόμια της χώρας. Η Fraport έχει παρουσία στην ελληνική αγορά μέσω της διαχείρισης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μαζί με την GMR Airports βρίσκεται πίσω από τη μεγάλη επένδυση για το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι της Κρήτης, ενώ ο ΔΑΑ διαχειρίζεται τη μεγαλύτερη αεροπορική πύλη της χώρας, το «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί συνθήκες ισχυρού ανταγωνισμού για ένα χαρτοφυλάκιο το οποίο, παρά τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των επιμέρους αεροδρομίων, διαθέτει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. To Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο έχει προκρίνει ένα ενιαίο «πακέτο», επιχειρώντας ουσιαστικά να συνδυάσει αεροδρόμια υψηλής τουριστικής δυναμικής με μικρότερους αερολιμένες που εξυπηρετούν κυρίως τις ανάγκες συνδεσιμότητας της περιφέρειας.

Το «πακέτο» των 22 αεροδρομίων

Στην περίμετρο της παραχώρησης περιλαμβάνονται τα αεροδρόμια Πάρου, Αλεξανδρούπολης, Χίου, Καρπάθου, Νάξου, Αράξου, Λήμνου, Ιωαννίνων, Μήλου, Ικαρίας, Σητείας, Κυθήρων, Νέας Αγχιάλου, Αστυπάλαιας, Λέρου, Σύρου, Σκύρου, Καλύμνου, Καστελλορίζου, Κοζάνης, Κάσου και Καστοριάς. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ανομοιογενές χαρτοφυλάκιο, τόσο ως προς την κίνηση όσο και ως προς τον τουριστικό χαρακτήρα και τις ανάγκες επενδύσεων.

Παρά τις διαφορές αυτές, οι αριθμοί δείχνουν ότι συνολικά το δίκτυο βρίσκεται σε ανοδική τροχιά. Η επιβατική κίνηση των 22 αεροδρομίων έφθασε τους 2.444.722 επιβάτες το 2025, από 1.797.114 το 2022, με μέση ετήσια αύξηση 10,8% μέσα στην τριετία. Στην κορυφή βρίσκεται η Πάρος με 371.989 επιβάτες, ενώ ακολουθούν η Αλεξανδρούπολη με 330.155, η Χίος με 321.269, η Κάρπαθος με 264.006 και η Νάξος με 235.663 επιβάτες.

Αυτά τα μεγέθη εξηγούν και γιατί ο διαγωνισμός μπορεί να αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ έμπειρων διαχειριστών αεροδρομίων. Ιδίως τα νησιωτικά αεροδρόμια διαθέτουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, καθώς εξυπηρετούν προορισμούς στους οποίους η τουριστική ζήτηση έχει αυξηθεί πολύ ταχύτερα από τις υποδομές.

Παραχώρηση περίπου 40 ετών

Η ΕΕΣΥΠ έχει προκηρύξει την παραχώρηση του δικαιώματος διοίκησης, διαχείρισης, λειτουργίας, ανάπτυξης, επέκτασης, συντήρησης και εκμετάλλευσης των αεροδρομίων. Η διάρκεια προβλέπεται να κινηθεί περίπου στα 40 χρόνια, με την ακριβή χρονική περίοδο να καθορίζεται στη δεύτερη φάση της διαδικασίας.

Ο διαγωνισμός εξελίσσεται σε δύο στάδια. Στην πρώτη φάση γίνεται η προεπιλογή των επενδυτών που πληρούν τα χρηματοοικονομικά και τεχνικά κριτήρια. Όσοι περάσουν στη δεύτερη φάση θα αποκτήσουν πρόσβαση στα αναλυτικά στοιχεία των αεροδρομίων, θα έχουν τη δυνατότητα επιτόπιων επισκέψεων και στη συνέχεια θα κληθούν να καταθέσουν δεσμευτικές οικονομικές προσφορές.

Ο πήχης συμμετοχής έχει τοποθετηθεί ψηλά. Για τις εταιρείες απαιτούνται, μεταξύ άλλων, μέσος όρος ενοποιημένων ιδίων κεφαλαίων άνω των 150 εκατ. ευρώ την τελευταία τριετία και συγκεκριμένα επίπεδα κερδοφορίας ή ρευστότητας. Ακόμη αυστηρότερα είναι τα κριτήρια τεχνικής εμπειρίας: ο ενδιαφερόμενος ή το μέλος της κοινοπραξίας που παρέχει την τεχνική ικανότητα πρέπει να έχει εμπειρία λειτουργίας αεροδρομίου και να καλύπτει συγκεκριμένα όρια επιβατικής κίνησης.

Γιατί εγκαταλείφθηκε το προηγούμενο σενάριο

Η επιλογή του ανοιχτού διεθνούς διαγωνισμού δεν ήταν εξαρχής δεδομένη. Είχε προηγηθεί η εξέταση διαφορετικού μοντέλου, με πιο περιορισμένη συμμετοχή στη διαδικασία. Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μία τέτοια λύση θα απαιτούσε έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με διαδικασία που εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 12 μήνες και να δημιουργήσει πρόσθετες νομικές και ανταγωνιστικές περιπλοκές. Έτσι προκρίθηκε ο ανοιχτός διαγωνισμός, με στόχο να διευρυνθεί η δεξαμενή των υποψηφίων επενδυτών.

Το μεγάλο στοίχημα των νησιών

Το ισχυρότερο επενδυτικό χαρτί του χαρτοφυλακίου βρίσκεται στα νησιά. Πάρος, Νάξος, Μήλος και Σύρος καταγράφουν ισχυρή τουριστική ζήτηση, όμως οι αεροπορικές τους υποδομές δεν έχουν ακολουθήσει με τον ίδιο ρυθμό την αύξηση των επισκεπτών. Αντίστοιχη δυναμική παρουσιάζουν η Κάρπαθος, η Χίος, τα Κύθηρα, η Ικαρία και η Αστυπάλαια.

Στον αντίποδα βρίσκονται μικρότεροι αερολιμένες, όπως εκείνοι της Κοζάνης και της Καστοριάς, όπου η κίνηση είναι περιορισμένη, αλλά η λειτουργία τους έχει διαφορετική βαρύτητα, καθώς συνδέεται περισσότερο με την προσβασιμότητα και τη σύνδεση της περιφέρειας με την υπόλοιπη χώρα.

Ακριβώς αυτή η ανομοιογένεια αποτελεί και το μεγάλο στοίχημα της παραχώρησης. Ο νέος επενδυτής δεν θα παραλάβει ένα δίκτυο αεροδρομίων με ενιαία οικονομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, αλλά ένα μίγμα από αναπτυσσόμενες τουριστικές πύλες και μικρότερες περιφερειακές υποδομές. Η επιτυχία του μοντέλου θα κριθεί επομένως από το κατά πόσο η δυναμική των ισχυρότερων αεροδρομίων μπορεί να στηρίξει συνολικά το δίκτυο και, ταυτόχρονα, από το ύψος των επενδύσεων που θα απαιτηθούν για να καλυφθεί το σημαντικό έλλειμμα υποδομών.

Με τους μεγάλους παίκτες των ελληνικών αεροδρομίων να εμφανίζονται στη διαδικασία, η μάχη για το «πακέτο των 22» αποκτά πλέον διαφορετικό βάρος. Και το επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι ποιοι τελικά θα περάσουν στη δεύτερη φάση και θα μετατρέψουν το αρχικό ενδιαφέρον σε δεσμευτικές οικονομικές προσφορές.

Διαβάστε ακόμη