Η τελική εικόνα στον χάρτη των οδικών παραχωρήσεων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε με την ολοκλήρωση της εκκρεμότητας του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) και την είσοδο των ομίλων AKTOR και METLEN στην παραχώρηση του τμήματος Κίσσαμος Χανίων – Ηράκλειο. Η συμφωνία σηματοδοτεί μια κρίσιμη αναδιάταξη δυνάμεων στον κλάδο, ενισχύοντας περαιτέρω τα χαρτοφυλάκια των βασικών παικτών και επανακαθορίζοντας τις ισορροπίες στις μακροχρόνιες υποδομές.

Με τη συγκεκριμένη εξέλιξη, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προχωρά σε μια στοχευμένη κίνηση ενεργητικής διαχείρισης κεφαλαίων. Διατηρώντας τον έλεγχο του έργου, περιορίζει τα ίδια κεφάλαια που δεσμεύει σε μια παραχώρηση μεγάλης διάρκειας, ενισχύοντας τη χρηματοδοτική της ευελιξία και δημιουργώντας χώρο για τη στήριξη άλλων επενδυτικών κινήσεων. Παράλληλα, ο όμιλος AKTOR ενδυναμώνει περαιτέρω τη θέση του στον τομέα των οδικών παραχωρήσεων, διαμορφώνοντας πλέον ένα από τα δύο μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια στην Ελλάδα, εξέλιξη που υπηρετεί τη στρατηγική του για τη δημιουργία σταθερών και μακροπρόθεσμων ταμειακών ροών. Την ίδια στιγμή, η METLEN, μέσω της ΜΕΤΚΑ, διευρύνει μεθοδικά το αποτύπωμά της στις μεγάλες υποδομές, ενισχύοντας την παρουσία της στον κλάδο μετά και τη συμμετοχή της στο έργο του Flyover Θεσσαλονίκης.

Μετά την υπογραφή της σύμβασης, απομένει η ολοκλήρωση των τελευταίων τυπικών διαδικασιών ώστε να «κλείσει» οριστικά η συναλλαγή. Το προσεχές διάστημα αναμένονται οι εγκρίσεις από τις αρμόδιες αρχές, συμπεριλαμβανομένου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι οποίες θα ανοίξουν τον δρόμο για την εκκίνηση της κατασκευαστικής φάσης. Με την ολοκλήρωση των εγκρίσεων, το έργο εισέρχεται στο κατασκευαστικό σκέλος, που συνιστά και το πρώτο ουσιαστικό στάδιο υλοποίησης της παραχώρησης. Βάσει της σύμβασης, προβλέπεται ο επιμερισμός του έργου σε διακριτά τμήματα, τα οποία θα αναλάβουν οι εμπλεκόμενες εταιρείες, ώστε οι εργασίες να εξελιχθούν παράλληλα και με ταχύτερους ρυθμούς. Η συνολική διάρκεια της κατασκευής, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων μελετών, εκτιμάται περίπου στα πέντε έτη, με τις επιμέρους τεχνικές και οργανωτικές λεπτομέρειες να εξειδικεύονται στο επόμενο στάδιο.

Νέος χάρτης συμμετοχών

Με τη νέα συμφωνία, διαμορφώνεται εκ νέου ο χάρτης των συμμετοχών στο έργο. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παραμένει επικεφαλής του σχήματος, κατέχοντας ποσοστό 40% τόσο στην παραχώρηση όσο και στην κατασκευή. Ο όμιλος AKTOR συμμετέχει με 36% στην παραχώρηση, ενώ η METLEN εισέρχεται με ποσοστό 24%, ενισχύοντας το σχήμα τόσο χρηματοδοτικά όσο και τεχνικά. Στο κατασκευαστικό σκέλος, τα ποσοστά συμμετοχής διαμορφώνονται σε 40% για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, 30% για τον όμιλο AKTOR και 30% για τη METLEN, συγκροτώντας ένα ισχυρό τριμερές σχήμα για την υλοποίηση του έργου.

Το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο – Κίσσαμος του ΒΟΑΚ, συνολικού μήκους 187 χλμ., έχει προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και τη συντήρηση του μεγαλύτερου αυτοκινητοδρόμου που βρίσκεται σήμερα υπό κατασκευή στην Ευρώπη. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα αναπτυξιακά έργα που υλοποιούνται στη χώρα, με καθοριστική σημασία για την οδική ασφάλεια, τη διασύνδεση των πόλεων και τη συνολική περιφερειακή ανάπτυξη της Κρήτης.

Η στρατηγική του ομίλου AKTOR

Με τη συμμετοχή του στον ΒΟΑΚ, ο όμιλος AKTOR υλοποιεί έναν κεντρικό στρατηγικό στόχο που τέθηκε μετά τον εταιρικό του μετασχηματισμό, επανατοποθετώντας τον στον πυρήνα των μεγάλων έργων παραχώρησης. Το έργο συνδυάζει αφενός έσοδα από την κατασκευαστική δραστηριότητα και αφετέρου μακροχρόνιες και προβλέψιμες ταμειακές ροές από την εκμετάλλευση ενός αυτοκινητοδρόμου με έντονη και σταθερή τουριστική κίνηση, στοιχείο που διαφοροποιεί τον ΒΟΑΚ από άλλες οδικές παραχωρήσεις.

Μετά την ολοκλήρωση της συμφωνίας και την εξαγορά της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, ο όμιλος επανέρχεται ουσιαστικά στα μεγέθη και τον ρόλο που κατείχε διαχρονικά στον κλάδο. Σήμερα, μέσω της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, η AKTOR συμμετέχει και ελέγχει κομβικές οδικές υποδομές της χώρας, όπως τον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου (ΠΑΘΕ Μαλιακός – Κλειδί) με ποσοστό 22,2%, τη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου με 27,7%, την Ολυμπία Οδό (Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα, με την επέκταση έως τον Πύργο) με 20,5%, καθώς και τον Μορέα (Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα και κλάδος Λεύκτρο – Σπάρτη), όπου ο όμιλος κατέχει πλέον το 85%. Παράλληλα, διατηρεί πλήρη έλεγχο στο έργο ΣΔΙΤ της Πυλίας Οδού (Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη).

Η εμπλοκή της AKTOR στον ΒΟΑΚ, ωστόσο, δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Ο όμιλος διαθέτει ήδη ισχυρή παρουσία στην Κρήτη, υλοποιώντας δύο κρίσιμα τμήματα του λεγόμενου «Μικρού ΒΟΑΚ». Το πρώτο αφορά το έργο ΣΔΙΤ που υλοποιείται από την κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ Συμμετοχές – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και καλύπτει το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, προϋπολογισμού 330 εκατ. ευρώ και μήκους 22,5 χιλιομέτρων. Το δεύτερο αφορά την εξ ολοκλήρου ανάληψη της κατασκευής του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, προϋπολογισμού 169 εκατ. ευρώ και συνολικού μήκους 14,5 χιλιομέτρων, έργο που εξελίσσεται με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς.

Πέραν των οδικών έργων, η παρουσία του ομίλου στην Κρήτη είναι πολυεπίπεδη και εκτείνεται σε κρίσιμες υποδομές. Στο χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνεται η κατασκευή και λειτουργία των φοιτητικών εστιών του Πανεπιστημίου Κρήτης σε Ηράκλειο και Ρέθυμνο, συνολικού προϋπολογισμού 255 εκατ. ευρώ και διάρκειας 30 ετών, το πρώτο έργο αυτού του τύπου που υλοποιείται στην Ελλάδα. Παράλληλα, έχει αναλάβει σειρά σημαντικών υδραυλικών και περιβαλλοντικών έργων, όπως η Μονάδα Επεξεργασίας Νερού Αποσελέμη, τα έργα κατασκευής και ενίσχυσης του Ταμιευτήρα Αποσελέμη, τα συμπληρωματικά έργα του Ταμιευτήρα Μπραμιανών, καθώς και τα αντιπλημμυρικά έργα Γρα Λυγιάς και Φράγματος Μύρτου στον Νομό Λασιθίου, μαζί με το αρδευτικό δίκτυο του Οροπεδίου Λασιθίου.

Η θέση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ

Για τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η συμφωνία για τον ΒΟΑΚ εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενεργητικής και επιλεκτικής διαχείρισης κεφαλαίων. Έχοντας ήδη διαμορφώσει ένα ιδιαίτερα ισχυρό χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων, η μερική αποδέσμευση κεφαλαίων από ένα έργο εξαιρετικά μεγάλης χρονικής διάρκειας δίνει στον όμιλο τη δυνατότητα να ενισχύσει τη χρηματοδοτική του ευελιξία και να ανακατανείμει πόρους σε επενδύσεις με υψηλότερες αποδόσεις και διαφορετικό επενδυτικό αποτύπωμα.

Σε αυτό το πλαίσιο κινείται και η πρόσφατη ενίσχυση της παρουσίας του στις ώριμες οδικές παραχωρήσεις. Από τον Οκτώβριο του 2024, ο όμιλος έχει αναλάβει τη νέα 25ετή σύμβαση διαχείρισης και λειτουργίας της Αττικής Οδού, ενώ στο τέλος του 2025 προστέθηκε στο χαρτοφυλάκιό του και η 35ετούς διάρκειας σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Στο επενδυτικό σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis Projects, η συμμετοχή του ελληνικού ομίλου έχει πλέον ενισχυθεί στο 90%, έναντι 75% που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός, εδραιώνοντας τον κυρίαρχο ρόλο του στο έργο.

Η Εγνατία Οδός, με επιχειρηματική αξία (Enterprise Value – EV) που εκτιμάται στα 2,4 δισ. ευρώ, αποτελεί το δεύτερο πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο του ομίλου μετά την Αττική Οδό, η οποία αποτιμάται σε EV 3,6 δισ. ευρώ. Οι δύο αυτοκινητόδρομοι συνεισφέρουν αθροιστικά το 51% της συνολικής επιχειρηματικής αξίας του ομίλου, αναδεικνύοντας τον κεντρικό ρόλο των παραχωρήσεων στη συνολική του αποτίμηση. Παράλληλα, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διατηρεί τον έλεγχο στη Νέα Οδό και την Κεντρική Οδό, καθώς και αυξημένη συμμετοχή στην Ολυμπία Οδό, συγκροτώντας ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο σχεδόν 2.300 χιλιομέτρων προς διαχείριση, λειτουργία και κατασκευή.

Ο ρόλος  της METLEN

Από την πλευρά της METLEN, η είσοδος στο έργο του ΒΟΑΚ εντάσσεται στη στρατηγική ενίσχυσης του κλάδου Κατασκευών και Παραχωρήσεων. Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της METLEN και Πρόεδρος της ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ, κ. Ευάγγελος Χρυσάφης, χαρακτήρισε τη συμμετοχή στο έργο στρατηγικής σημασίας, τονίζοντας ότι πρόκειται για έργο εθνικής εμβέλειας που θα αναβαθμίσει ουσιαστικά τις μεταφορές και την ασφάλεια στην Κρήτη, με δέσμευση για έγκαιρη ολοκλήρωση και υψηλά πρότυπα ποιότητας.

Σύμφωνα με κύκλους που παρακολουθούν την πορεία της Metlen, η εικόνα που διαμορφώνεται για τη ΜΕΤΚΑ στην αγορά τα τελευταία χρόνια ξεπερνά τα στενά όρια του ανεκτέλεστου ή του μεγέθους των έργων που αναλαμβάνει. Το κρίσιμο πλεονέκτημα, όπως επισημαίνουν, δεν είναι μόνο τα projects ή οι μεγάλες παραχωρήσεις, αλλά κυρίως το ποιος βρίσκεται πίσω από την εταιρεία.

Όπως τονίζουν οι ίδιοι κύκλοι, η Metlen λειτουργεί στην αγορά ως άτυπη εγγύηση αξιοπιστίας για τη ΜΕΤΚΑ. Η ισχυρή χρηματοδοτική της βάση, η άνετη πρόσβαση σε κεφάλαια και το εταιρικό κύρος του ομίλου δημιουργούν ένα επίπεδο ασφάλειας που σπανίζει στον κατασκευαστικό κλάδο. Δεν είναι τυχαίο, λένε χαρακτηριστικά, ότι όταν η ΜΕΤΚΑ εισέρχεται σε ένα έργο, δεν το κάνει απλώς για να συμμετάσχει, αλλά για να το ολοκληρώσει και συχνά νωρίτερα από τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα.

Σε έναν κλάδο όπου οι καθυστερήσεις αποτελούν σχεδόν τον κανόνα και οι αρχικές προβλέψεις δοκιμάζονται διαρκώς, επισημαίνουν ότι η ΜΕΤΚΑ ξεχωρίζει για τον συνδυασμό ενός αποδεδειγμένου execution track record με χρηματοοικονομική ασφάλεια. Πρόκειται για ένα μείγμα που ενισχύει την αξιοπιστία κάθε έργου και διαφοροποιεί την εταιρεία από τον ανταγωνισμό.

Κατά τους ίδιους κύκλους, αυτό το μοντέλο, μεγάλα έργα, ισχυρό κεφαλαιακό backing και παράδοση εντός χρονοδιαγράμματος, συνιστά ένα ιδιαίτερα ισχυρό αφήγημα, όχι μόνο για τον κατασκευαστικό κλάδο αλλά και για το Χρηματιστήριο. Σε μια περίοδο όπου η συνέπεια και η δυνατότητα υλοποίησης μετρούν όσο και οι οικονομικοί δείκτες, τέτοιες περιπτώσεις δεν περνούν απαρατήρητες. Και, όπως λένε με νόημα στην αγορά, ο νοών νοείτω.

Διαβάστε ακόμη