Η πυρηνική σύντηξη, μια τεχνολογία που για δεκαετίες έμοιαζε περισσότερο με επιστημονικό όραμα παρά με επιχειρηματική πραγματικότητα, φαίνεται να περνά σε νέα φάση ωρίμανσης. Το 2024 σηματοδότησε χρονιά-ορόσημο για τον κλάδο, καθώς η χρηματοδότηση των startups κατέγραψε ιστορικό υψηλό, αντανακλώντας τη σταδιακή μετάβασή τους από τα ερευνητικά εργαστήρια σε πιο ώριμα στάδια ανάπτυξης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, προς τις δημόσιες αγορές. Σύμφωνα με στοιχεία της PitchBook, τα επενδυτικά κεφάλαια συμμετείχαν σε 43 γύρους χρηματοδότησης, με το συνολικό ποσό να ανέρχεται σε 2,3 δισ. δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2021.
Το αυξημένο ενδιαφέρον αντανακλά τις προσδοκίες ότι η τεχνολογία της πυρηνικής σύντηξης, η οποία υπόσχεται φθηνή, άφθονη και καθαρή ενέργεια, πλησιάζει πλέον σε εμπορικά βιώσιμες εφαρμογές. Σε αντίθεση με την πυρηνική σχάση, όπου η ενέργεια παράγεται μέσω της διάσπασης ατόμων, η σύντηξη «μιμείται» τη διαδικασία που τροφοδοτεί τον ήλιο, ενώνοντας ατομικούς πυρήνες υπό συνθήκες ακραίας θερμότητας ή πίεσης. Παρότι το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης παραμένει ιδιωτικό, ορισμένες εταιρείες του κλάδου αρχίζουν να στρέφονται στις κεφαλαιαγορές για να χρηματοδοτήσουν έργα που απαιτούν πλέον επενδύσεις δισ. δολαρίων. Η καναδική General Fusion, για παράδειγμα, ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι θα προχωρήσει σε συγχώνευση με εταιρεία ειδικού σκοπού (SPAC), σε συμφωνία που αποτιμά την επιχείρηση περίπου στο 1 δισ. δολάρια. Η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του 2026, καθιστώντας την την πρώτη αμιγώς εταιρεία πυρηνικής σύντηξης που θα εισαχθεί στο χρηματιστήριο.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με τους Financial Times, τον Δεκέμβριο η TAE Technologies γνωστοποίησε ότι επιδιώκει δημόσια εγγραφή μέσω συγχώνευσης με την Trump Media & Technology Group, σε μια συμφωνία που αποτιμά την εταιρεία σύντηξης στα 6 δισ. δολάρια. Το επενδυτικό ενδιαφέρον παραμένει έντονο, στέλνοντας σαφές μήνυμα εμπιστοσύνης προς τον κλάδο. Χαρακτηριστικό είναι ότι η τιμή του λεγόμενου PIPE funding που στηρίζει τη General Fusion έχει οριστεί στα 12 δολάρια ανά μετοχή, επίπεδο που αντιστοιχεί σε 20% premium σε σχέση με την τιμή εισαγωγής.
Ποια είναι τα εμπόδια για την εμπορική εκμετάλλευση της πυρηνικής σύντηξης
Την ίδια στιγμή, οι δυναμικές χρηματοδότησης διαφοροποιούνται εντός του κλάδου. Η Commonwealth Fusion Systems (CFS), η πιο καλά χρηματοδοτημένη εταιρεία σύντηξης με περίπου 3 δισ. δολάρια αντληθέντα κεφάλαια, διαπιστώνει αύξηση των γύρων χρηματοδότησης, αλλά με μικρότερα ποσά για νεότερους παίκτες. Παράλληλα, οι πιο ώριμες εταιρείες περνούν σε «πολύ πιο κεφαλαιακά απαιτητικές φάσεις», καθώς εγκαταλείπουν τα θεωρητικά μοντέλα και κατασκευάζουν πραγματικές, δαπανηρές υποδομές.
Παρά την αυξημένη κινητικότητα και τις φιλόδοξες εξαγγελίες, η πραγματικότητα παραμένει απαιτητική. Καμία ιδιωτική εταιρεία δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να επιτύχει εμπορικά βιώσιμη πυρηνική σύντηξη. Οι περισσότερες βρίσκονται ακόμη στο στάδιο ανάπτυξης πειραματικών συσκευών, οι οποίες έχουν ως στόχο να αποδείξουν ότι μπορούν να παράγουν περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνουν. Η Commonwealth Fusion Systems (CFS) έχει θέσει ως ορόσημο την κατασκευή του πρώτου εμπορικού της εργοστασίου στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 2030, ενώ η Helion Energy φιλοδοξεί να ξεκινήσει πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας έως το τέλος του 2028. Ωστόσο, δεν λείπουν οι φωνές επιφυλακτικότητας. Σκεπτικιστές προειδοποιούν ότι η τεχνολογία παραμένει ουσιαστικά αδοκίμαστη, ενώ οι αποτιμήσεις πολλών εταιρειών μοιάζουν δυσανάλογες σε σχέση με τον χρονικό ορίζοντα των εσόδων. «Πρόκειται για μη αποδεδειγμένες τεχνολογίες, με έσοδα που απέχουν ακόμη πολλά χρόνια», σημειώνει ο Ted Brandt, επικεφαλής της Marathon Capital, τονίζοντας ότι οι επενδυτές αντιμετωπίζουν σήμερα την πυρηνική σύντηξη ως ένα υψηλού ρίσκου στοίχημα μακράς πνοής, παρόμοιο με εκείνο που χρηματοδότησε τη SpaceX στα πρώτα της βήματα, πολύ πριν αποδειχθεί η εμπορική της βιωσιμότητα.
