Για τις μπαταρίες μέχρι σήμερα χρειαζόταν λίθιο. Τώρα όμως υπάρχει μια εναλλακτική. Είναι μια ευκαιρία για την Ευρώπη και τη βιομηχανία της. Τίποτα λιγότερο από ένα «άλμα συνείδησης» το αποκαλεί ο πρωτοπόρος της διαστημικής τεχνολογίας Έλον Μασκ στο μυθιστόρημα του μέλλοντος: ένα γιγαντιαίο, διασυνδεδεμένο κέντρο δεδομένων για τεχνητή νοημοσύνη στο διάστημα, τροφοδοτούμενο από ηλιακούς συλλέκτες σε τροχιά. Το έργο ονομάζεται Starlink AI και θα μπορούσε να λύσει μακροπρόθεσμα το πρόβλημα χώρου και ενέργειας των κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
Ό,τι ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία είναι εν μέρει ήδη παρόν, αναφέρει η FAZ. Ήδη το 1860 ο συγγραφέας Ιούλιος Βερν περιέγραψε στο μυθιστόρημά του «20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα» ένα ηλεκτρικά κινούμενο υποβρύχιο. Το ηλεκτρικό ρεύμα παρήγαγε αλάτι, το οποίο διαχωριζόταν σε νάτριο και χλώριο. Εκείνη την εποχή ήταν καθαρή επιστημονική φαντασία. Σήμερα το αλάτι είναι πραγματικότητα.
Μηχανικοί και χημικοί εδώ και χρόνια ερευνούν μπαταρίες ιόντων-νατρίου, οι οποίες –σε αντίθεση με τις μπαταρίες λιθίου– δεν βασίζονται σε σπάνιες πρώτες ύλες. Το νάτριο είναι άφθονο και υπάρχει επίσης στο κοινό αλάτι (χλωριούχο νάτριο).
Τώρα ξεκινά η βιομηχανική μαζική παραγωγή αυτών των νέων συσσωρευτών ενέργειας. Θα μπορούσαν σύντομα να αντικαταστήσουν τις μπαταρίες λιθίου. Ταυτόχρονα ανοίγουν την προοπτική για την Ευρώπη να απεξαρτηθεί, έστω εν μέρει, από κρίσιμες εξαρτήσεις. Διότι η εξόρυξη και η επεξεργασία του λιθίου ελέγχεται σήμερα σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα. Περίπου τα δύο τρίτα των διυλιστηρίων λιθίου παγκοσμίως βρίσκονται εκεί. Και οι μπαταρίες προέρχονται επίσης σε μεγάλο βαθμό από ασιατικούς κατασκευαστές.
Υπάρχει όμως πλέον μια εναλλακτική στο λίθιο – και αυτή είναι καλά νέα για την Ευρώπη, λέει ο ειδικός στις μπαταρίες Philipp Adelhelm από το Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου. Ανήκει σε ομάδα ειδικών που χρηματοδοτείται από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Έρευνας και εξετάζει τις βιομηχανικές δυνατότητες των μπαταριών νατρίου-ιόντων. Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν επίσης οι χημικοί όμιλοι BASF και Evonik καθώς και ο κατασκευαστής μπαταριών Varta.
Ένα είναι σαφές: οι ηλεκτρικοί συσσωρευτές γίνονται όλο και πιο σημαντικοί. Αποτελούν την τεχνολογική καρδιά των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Είναι επίσης απαραίτητοι για την ενεργειακή μετάβαση. Όταν η ηλεκτρική ενέργεια από ήλιο και άνεμο αποθηκεύεται σε μπαταρίες, μπορεί να χρησιμοποιηθεί πιο ευέλικτα. Οι συσσωρευτές εξομαλύνουν τις διακυμάνσεις της παραγωγής και σταθεροποιούν το ηλεκτρικό δίκτυο.
Μπαταρία αλατιού: Το νέο αντίπαλο δέος της μπαταρίας ιόντων-λιθίου
Με την μπαταρία αλατιού υπάρχει για πρώτη φορά μια τεχνολογία αποθήκευσης συγκρίσιμης απόδοσης δίπλα στις εδώ και δεκαετίες κυρίαρχες μπαταρίες ιόντων-λιθίου. Οι μπαταρίες ιόντων-νατρίου έχουν, εκτός από το χαμηλό κόστος των πρώτων υλών, και άλλα πλεονεκτήματα: καλύτερη πυρασφάλεια, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, χαμηλότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και καλύτερη απόδοση σε χαμηλές θερμοκρασίες.
Αυτό που επίσης μιλά υπέρ τους είναι ότι μπορούν να δώσουν νέα ώθηση στην καινοτομία. Ο μεγαλύτερος κατασκευαστής μπαταριών στον κόσμο, η κινεζική CATL, ξεκίνησε πέρυσι τη μαζική παραγωγή κυψελών ιόντων-νατρίου. Ο τόπος της παγκόσμιας πρεμιέρας ήταν –σημαντικά– η πόλη Γιαντσένγκ στην Κίνα.
Η CATL αναπτύσσει τις μπαταρίες αλατιού μαζί με τη Changan Automobile, έναν από τους μεγαλύτερους Κινέζους κατασκευαστές αυτοκινήτων. Τα πρώτα μοντέλα θα κυκλοφορήσουν στην αγορά εντός του έτους. Στην Ευρώπη, η Volkswagen και η Stellantis παρακολουθούν στενά την τεχνολογία.
Οι ειδικοί ωστόσο τονίζουν ότι οι μπαταρίες αλατιού δεν θα αντικαταστήσουν πλήρως τις μπαταρίες λιθίου. Στον τομέα των αυτοκινήτων, όπου απαιτείται υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, το λίθιο θα παραμείνει απαραίτητο για μεγάλο διάστημα. Όμως σε σταθερές εφαρμογές αποθήκευσης –όπως δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή οικιακές μπαταρίες– οι μπαταρίες νατρίου-ιόντων έχουν τεράστιες δυνατότητες.
Η παγκόσμια ζήτηση για αποθήκευση ενέργειας αυξάνεται ραγδαία. Οι μπαταρίες αλατιού θα μπορούσαν να καλύψουν ένα μεγάλο μέρος αυτής της ζήτησης. Και αυτό ανοίγει μια ιστορική ευκαιρία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία: να ξαναμπεί στο παιχνίδι σε έναν στρατηγικό τομέα του μέλλοντος.
Διαβάστε ακόμη
