Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να προτείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη σύναψη μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τα κρίσιμα ορυκτά, με στόχο τον περιορισμό της επιρροής της Κίνας, επιδιώκοντας παράλληλα να επηρεάσει την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να συνάψει παγκόσμιες συμφωνίες μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα.

Σύμφωνα με πηγές του Bloomberg, η ΕΕ είναι έτοιμη να υπογράψει μνημόνιο κατανόησης με τις ΗΠΑ, προκειμένου να αναπτυχθεί μέσα σε διάστημα τριών μηνών ένας «Οδικός Χάρτης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης». Οι πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, καθώς πρόκειται για ιδιωτικές διαβουλεύσεις.

Η προτεινόμενη εταιρική σχέση στοχεύει στην από κοινού εξεύρεση τρόπων προμήθειας κρίσιμων ορυκτών — τα οποία είναι απαραίτητα για τις περισσότερες σύγχρονες τεχνολογίες — χωρίς εξάρτηση από την Κίνα. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ έχουν καταστεί σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από άφθονα και φθηνά κινεζικά ορυκτά, γεγονός που προσφέρει στο Πεκίνο σημαντική επιρροή στις αλυσίδες εφοδιασμού τους.

Η πρόταση περιλαμβάνει διάφορες επιλογές για τη μείωση αυτής της εξάρτησης. Μεταξύ άλλων, το μνημόνιο προτείνει να διερευνηθούν κοινά έργα κρίσιμων ορυκτών, καθώς και μηχανισμοί στήριξης τιμών. Παράλληλα, εισηγείται τρόπους προστασίας και των δύο αγορών από υπερπροσφορά ορυκτών προερχόμενων από τρίτες χώρες και από άλλες μορφές χειραγώγησης της αγοράς. Επιπλέον, υπογραμμίζεται η ανάγκη δημιουργίας ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η πρόταση της ΕΕ επιμένει στον αμοιβαίο σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των δύο πλευρών. Το ζήτημα αυτό αποκτά βαρύτητα μετά τις πρόσφατες εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ, όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι εξετάζει την αγορά της Γροιλανδίας, εδάφους που ανήκει στη Δανία, κράτος-μέλος της ΕΕ.

Η ευρωπαϊκή πρόταση κατατίθεται τη στιγμή που οι ΗΠΑ προετοιμάζονται να φιλοξενήσουν δεκάδες υπουργούς Εξωτερικών και ανώτερους αξιωματούχους από συμμαχικές χώρες, με στόχο την επίτευξη συμφωνιών για τη μείωση της εξάρτησης από τα κινεζικά κρίσιμα ορυκτά. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί και από προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις, με περιορισμένα μέχρι σήμερα αποτελέσματα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ζωτικής σημασίας για τη διαφοροποίηση των προμηθειών μας μακριά από οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα», αποφεύγοντας ωστόσο να σχολιάσει λεπτομέρειες της πρότασης.

Το θέμα αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον, ιδίως μετά την επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών από το Πεκίνο πέρυσι. Αν και οι περιορισμοί αυτοί ανεστάλησαν προσωρινά τον Οκτώβριο στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ, Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν πλέον αποφασισμένοι να προχωρήσουν γρήγορα.

Οι ΗΠΑ πιέζουν ιδίως για τη δημιουργία μηχανισμού τιμολόγησης που θα προστατεύει τις δυτικές εταιρείες εξόρυξης και επεξεργασίας σπάνιων γαιών από τις φθηνότερες κινεζικές εξαγωγές. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουάσιγκτον ζήτησε από ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ να συνάψουν διμερείς συμφωνίες, ωστόσο η Κομισιόν κάλεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να κινηθούν ενιαία, λαμβάνοντας σχετική διαπραγματευτική εντολή.

Παρά τον σκεπτικισμό αξιωματούχων για το αν μπορεί να επιτευχθεί σύντομα μια ουσιαστική συμφωνία, η πρόταση της ΕΕ δείχνει ότι οι συνομιλίες παραμένουν σε τροχιά προόδου και ότι υπάρχουν περιθώρια σύγκλισης.

Οι βασικοί πυλώνες της πρότασης περιλαμβάνουν τη συνεργασία για την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού, τη βαθύτερη βιομηχανική και οικονομική ολοκλήρωση μέσω κοινών έργων, την αμοιβαία εξαίρεση από εξαγωγικούς περιορισμούς, τη συνεργασία στην έρευνα και καινοτομία, την ανταλλαγή πληροφοριών και τη δημιουργία μηχανισμών, όπως αποθέματα ή ομάδες άμεσης αντίδρασης, για την αποτροπή διαταραχών στην αγορά.

Διαβάστε ακόμη