Σε μία από τις πλέον ελκυστικές περιοχές παγκοσμίως για επενδύσεις στη μεταλλευτική βιομηχανία εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς η Λατινική Αμερική, καθώς οι επενδυτές αναζητούν ασφαλείς και οικονομικά αποδοτικές πηγές κρίσιμων ορυκτών, απαραίτητων για την ενεργειακή μετάβαση. Με εκτεταμένα αποθέματα λιθίου, χαλκού, ψευδαργύρου και σπάνιων γαιών, σε συνδυασμό με σχετικά χαμηλό λειτουργικό κόστος, η περιοχή εδραιώνεται ως βασικός πυλώνας των μελλοντικών παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Τα πρόσφατα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτή τη μετατόπιση. Κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2025, οι παγκόσμιες συγχωνεύσεις και εξαγορές στον μεταλλευτικό τομέα ανήλθαν σε περίπου 30 δισ. δολάρια, εκ των οποίων το εντυπωσιακό 74% κατευθύνθηκε στη Λατινική Αμερική. Τα στοιχεία προέρχονται από έκθεση της McKinsey & Company και του Future Minerals Forum, η οποία καταδεικνύει ότι τα επενδυτικά κεφάλαια στρέφονται δυναμικά προς την περιοχή, καθώς οι εταιρείες επανεξετάζουν γεωπολιτικούς και λειτουργικούς κινδύνους σε άλλες αγορές.

Το παράδοξο

Η έκθεση Future Minerals Barometer Report 2025 της McKinsey παρακολουθεί την ετοιμότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων σε Αφρική, Δυτική Ασία, Κεντρική Ασία και Λατινική Αμερική. Αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τις S&P Global Market Intelligence, Global AI και GlobeScan και συνδυάζει την αποτύπωση της στάσης των εμπλεκόμενων φορέων, δεδομένα αγοράς και στοιχεία σε επίπεδο έργων σε μία ενιαία πλατφόρμα, με στόχο την υποστήριξη επενδυτικών αποφάσεων. Η έκθεση αναδεικνύει ένα παράδοξο: ενώ περίπου το ήμισυ των παγκόσμιων αποθεμάτων κρίσιμων ορυκτών βρίσκεται στην Αφρική, τη Δυτική και την Κεντρική Ασία, οι περιοχές αυτές προσελκύουν το χαμηλότερο επίπεδο επενδύσεων σε έρευνα και εξερεύνηση. Αντιθέτως, η Λατινική Αμερική εμφανίζεται ως πιο σταθερός και ελκυστικός προορισμός κεφαλαίων.

Ρεκόρ deals

Από το 2021, οι συμφωνίες στον μεταλλευτικό κλάδο της Λατινικής Αμερικής έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 200%, αντανακλώντας τη σαφή προτίμηση των επενδυτών για την περιοχή. Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις στον μεταλλευτικό τομέα της Αφρικής έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 80%, καθώς ανησυχίες για πολιτική αστάθεια, ρυθμιστική αβεβαιότητα και ελλείψεις σε υποδομές οδηγούν τις εταιρείες να ανακατευθύνουν τα κεφάλαιά τους σε αγορές χαμηλότερου ρίσκου.

Επενδυτική αναδιάταξη

Η επενδυτική αυτή αναδιάταξη λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο έντονης αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης για κρίσιμα ορυκτά. Τα υλικά αυτά είναι απαραίτητα για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, από καταναλωτικά ηλεκτρονικά έως υποδομές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ηλεκτρικά οχήματα. Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Φόρουμ Ενέργειας (IEF) το 2025, η ζήτηση για βασικά κρίσιμα ορυκτά —όπως ο χαλκός, το νικέλιο, το κοβάλτιο, το λίθιο και οι σπάνιες γαίες— ενδέχεται να αυξηθεί από 28 εκατ. τόνους το 2021 σε σχεδόν 41 εκατ. τόνους έως το 2040. Για την κάλυψη αυτής της ζήτησης θα απαιτηθούν σωρευτικές επενδύσεις ύψους περίπου 5 τρισ. δολαρίων παγκοσμίως έως το 2035.

Ωστόσο, τα σημερινά επίπεδα επενδύσεων απέχουν σημαντικά από τις ανάγκες. Η ίδια έκθεση του IEF εκτιμά ότι οι δαπάνες για εξερεύνηση είναι κατά 40% έως 50% χαμηλότερες από τα απαιτούμενα επίπεδα, επιτείνοντας τις πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι μεταλλευτικές δραστηριότητες δεν επεκτείνονται με τον απαιτούμενο ρυθμό, λόγω χρονοβόρων διαδικασιών αδειοδότησης, ελλείψεων σε υποδομές, υψηλής έντασης κεφαλαίου και αβεβαιότητας πολιτικής. Παράλληλα, η συγκέντρωση της παραγωγής κρίσιμων ορυκτών σε περιορισμένο αριθμό περιοχών αυξάνει τους κινδύνους για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, καθιστώντας τη γεωγραφική διαφοροποίηση στρατηγική προτεραιότητα.

Το Τρίγωνο του Λιθίου

Ιδιαίτερα ισχυρό είναι το πλεονέκτημα της Λατινικής Αμερικής στον τομέα του λιθίου. Η περιοχή φιλοξενεί το λεγόμενο «Τρίγωνο του Λιθίου», που εκτείνεται στην Αργεντινή, τη Χιλή και τη Βολιβία και εκτιμάται ότι περιλαμβάνει περίπου το 68% των παγκόσμιων αποθεμάτων λιθίου. Μικρότερα κοιτάσματα εντοπίζονται επίσης στη Βραζιλία, το Περού και το Μεξικό. Το λίθιο αποτελεί βασικό συστατικό των μπαταριών ιόντων λιθίου, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε smartphones, φορητούς υπολογιστές, έργα αποθήκευσης ενέργειας και ηλεκτρικά οχήματα. Καθώς η παγκόσμια ηλεκτροκίνηση επιταχύνεται, η ζήτηση αυξάνεται ραγδαία.

Καταλύτης η Κίνα

Η Κίνα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη των αποθεμάτων λιθίου της περιοχής. Ως ο μεγαλύτερος παγκόσμιος διυλιστής λιθίου, καλύπτοντας περίπου το 70% της παγκόσμιας προσφοράς, έχει επενδύσει σημαντικά σε έργα εξόρυξης. Κινεζικές εταιρείες επένδυσαν πάνω από 16 δισ. δολάρια σε έργα λιθίου στη Νότια Αμερική την περίοδο 2018–2024, ενώ οι άμεσες ξένες επενδύσεις της Κίνας στην εξόρυξη λιθίου στην περιοχή έχουν τετραπλασιαστεί από το 2020, σύμφωνα με το China Global Investment Tracker.

Παράλληλα, οι κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής επιδιώκουν να αποκομίσουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία από τον ορυκτό τους πλούτο. Τον Δεκέμβριο, ο πρόεδρος της Διαμερικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης (IDB), Ιλάν Γκόλντφαϊν, δήλωσε ότι οι χώρες της περιοχής αναπτύσσουν δυνατότητες διύλισης και επεξεργασίας λιθίου, με στόχο τη δημιουργία περιφερειακών εφοδιαστικών αλυσίδων αντί της εξαγωγής πρώτων υλών προς την Ασία.

Ξένα κεφάλαια

Το ενδιαφέρον ενισχύεται και από διεθνείς εταίρους. Το 2024, η IDB και η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαινίασαν κοινή πρωτοβουλία για την προώθηση υπεύθυνων επενδύσεων και την ανάπτυξη αλυσίδων αξίας κρίσιμων ορυκτών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Η ΕΕ διέθεσε 7,3 εκατ. δολάρια για το έργο, το οποίο αναμένεται να κινητοποιήσει περίπου 140 εκατ. δολάρια χρηματοδότησης της IDB για σχετικά έργα.

Σπάνιες γαίες

Πέρα από το λίθιο και τον χαλκό, η δυναμική της περιοχής επεκτείνεται και στις σπάνιες γαίες. Η Βραζιλία διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα σπάνιων γαιών παγκοσμίως, αν και η παραγωγή παραμένει περιορισμένη λόγω τεχνικών και εμπορικών προκλήσεων. Με τη ζήτηση για σπάνιες γαίες να αναμένεται να τριπλασιαστεί έως το 2035 και την Κίνα να κυριαρχεί στην εξόρυξη και τη διύλιση, η Βραζιλία θα μπορούσε να αποτελέσει ελκυστικό επενδυτικό προορισμό τα επόμενα χρόνια.

Ο ρόλος των ΗΠΑ

Τον Ιανουάριο, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο σύναψης στρατηγικής συνεργασίας με τη Βραζιλία στον τομέα των σπάνιων γαιών, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα. Αξιωματούχοι των δύο χωρών έχουν πραγματοποιήσει προκαταρκτικές επαφές, με έναν εξ αυτών να δηλώνει στους Financial Times: «Εδώ υπάρχει μόνο ευκαιρία. Η κυβέρνηση της Βραζιλίας είναι ανοιχτή σε μια συμφωνία για κρίσιμα ορυκτά».

Καθώς ο παγκόσμιος ανταγωνισμός για τους φυσικούς πόρους εντείνεται, η Λατινική Αμερική αναδεικνύεται σε περιοχή στρατηγικής σημασίας. Με πλούσια αποθέματα, αυξανόμενες επενδύσεις και προσπάθειες ενίσχυσης των εγχώριων αλυσίδων αξίας, βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην κάλυψη της αυξανόμενης παγκόσμιας ζήτησης για κρίσιμα ορυκτά, επηρεάζοντας καθοριστικά τόσο το μέλλον της μεταλλευτικής βιομηχανίας όσο και την πορεία της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης.

Διαβάστε ακόμη