Ο τομέας των ορυκτών πρώτων υλών αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, καθώς συνδέεται άμεσα με τη βιομηχανία, την ενεργειακή μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει είναι πολυδιάστατες και διαρκείς. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις και οι κοινωνικές αντιδράσεις συνθέτουν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, το οποίο δυσχεραίνει την προσέλκυση επενδύσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για την ενίσχυση του κλάδου βρέθηκε πριν λίγο διάστημα στο επίκεντρο του 10ου Διαλόγου για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, που διοργάνωσε το EIT RawMaterials Greece Representative, με τη συμμετοχή θεσμικών παραγόντων, στελεχών επιχειρήσεων και εκπροσώπων της πολιτείας.
Το σχέδιο του Υπουργείου Ενέργειας: Ολιστική προσέγγιση και σταθερό πλαίσιο
Για τη διαμόρφωση ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου για τις επενδύσεις μίλησε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων, κ. Δέσποινα Παληαρούτα. Όπως τόνισε, στόχος του υπουργείου είναι να διαμορφωθεί μια ολιστική στρατηγική που θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη γεωλογική διάσταση, αλλά και τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές της εκμετάλλευσης των ορυκτών. Η κ. Παληαρούτα ανέφερε ότι η στρατηγική αυτή θα περιλαμβάνει χρηματοδοτικά εργαλεία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χώρα οφείλει να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της, καθώς διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα.
Η ανάγκη ενός σταθερού μοντέλου και κοινωνικής εμπιστοσύνης
Η Διευθύντρια Ανάπτυξης και Πολιτικής της Διεύθυνσης Ορυκτών Πόρων του ΥΠΕΝ, Ευφροσύνη Βαρβιτσιώτη, ανέδειξε τη σημασία της δημιουργίας ενός ισχυρού και αξιόπιστου μοντέλου διαχείρισης, το οποίο θα προσφέρει ασφάλεια και σταθερότητα στους επενδυτές. «Ένα τέτοιο μοντέλο σημαίνει συγκεκριμένη ασφάλεια και οικονομική σταθερότητα για τις επιχειρήσεις», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτείας, κοινωνίας και επιχειρηματικού κόσμου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την πρόοδο του κλάδου. Η κα Βαρβιτσιώτη στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας εθνικής στρατηγικής που θα ενισχύει το περιβάλλον εμπιστοσύνης, τόσο προς τους επενδυτές όσο και προς τους πολίτες. Όπως είπε, η οικονομική ασφάλεια προϋποθέτει διαφάνεια και συνέπεια στις πολιτικές, ώστε να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον μακροπρόθεσμης προβλεψιμότητας. Παράλληλα, επισήμανε ότι η επιτυχία οποιασδήποτε επενδυτικής προσπάθειας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κοινωνική αποδοχή των έργων εξόρυξης, που αποτελεί συχνά το πιο κρίσιμο στάδιο μιας επένδυσης.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει το μεγάλο «αγκάθι»
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που επηρεάζουν τον κλάδο είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος, όπως επεσήμανε ο Νικόλαος Κεραμίδας, Γενικός Διευθυντής Ευρωπαϊκών και Ρυθμιστικών Θεμάτων της METLEN Energy & Metals. Ο κ. Κεραμίδας ανέφερε ότι, παρά τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως το Clean Industrial Deal, οι προτάσεις που έχουν διατυπωθεί μέχρι στιγμής δεν επαρκούν για να επιλύσουν το πρόβλημα. Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες εξακολουθούν να πληρώνουν ενέργεια έως και τέσσερις φορές ακριβότερα από ανταγωνιστές τους σε τρίτες χώρες, γεγονός που υπονομεύει την ανταγωνιστικότητά τους και αποθαρρύνει νέες επενδύσεις.
ΕΑΓΜΕ: Διαφάνεια και γνώση για όλους
Από την πλευρά του, ο κ. Διονύσιος Γκούτης, Γενικός Διευθυντής της ΕΑΓΜΕ (Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών), παρουσίασε τη στρατηγική της Αρχής, η οποία στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
- την αξιοποίηση των υφιστάμενων δεδομένων,
- τη δημιουργία νέων δεδομένων μέσω ερευνών και γεωλογικών χαρτογραφήσεων,
- και την εκπαίδευση των εμπλεκομένων φορέων.
Ο κ. Γκούτης αναφέρθηκε στη λειτουργία της πλατφόρμας Geoportal.gr, μέσω της οποίας κάθε επενδυτής ή ενδιαφερόμενος έχει πρόσβαση σε πλούσιο γεωλογικό και γεωχημικό υλικό για ολόκληρη τη χώρα. «Ήταν ένα σημαντικό βήμα για εμάς», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι πλέον «όλες οι πληροφορίες είναι διαθέσιμες, διαφανείς και προσβάσιμες». Ενδεικτικό της μεταβαλλόμενης στάσης της κοινωνίας απέναντι στον εξορυκτικό κλάδο είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα στην Ξάνθη, το 56% των πολιτών δήλωσε θετικό στην εκμετάλλευση των ορυκτών στα Κιμμέρια — ένδειξη ότι, με σωστή ενημέρωση και συμμετοχή, οι πολίτες μπορούν να αντιληφθούν τη σημασία των ορυκτών για την ανάπτυξη.
Προς ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης
Το συμπέρασμα που προκύπτει από τον διάλογο είναι σαφές: για να προχωρήσουν οι επενδύσεις στις ορυκτές πρώτες ύλες, χρειάζεται σταθερότητα, κοινωνική εμπιστοσύνη και θεσμική συνέπεια. Η Ελλάδα, με τα πλούσια γεωλογικά αποθέματα και τη στρατηγική της θέση, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής για τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Ωστόσο, αυτό θα απαιτήσει συντονισμό πολιτικών, επενδύσεων και κοινωνικών πρωτοβουλιών, ώστε η εξορυκτική δραστηριότητα να αποτελέσει πυλώνα βιώσιμης ανάπτυξης και όχι πεδίο αντιπαράθεσης.
Διαβάστε ακόμη
