Στο προσκήνιο επανέρχεται η ανάγκη οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, σε μια περίοδο κατά την οποία η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI) και οι τουρκικές αντιδράσεις διαμορφώνουν ένα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο.

Την ανάγκη άμεσης προώθησης της σχετικής συμφωνίας αναδεικνύει ο πρώην πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μιχάλης Σταυρινός, μιλώντας στο Parapolitika.gr, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από τον GSI και την επικείμενη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η θέση του κ. Σταυρινού είναι σαφής: η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών δεν συνιστά μια συμβολική διπλωματική κίνηση, αλλά μια ουσιαστική πράξη κατοχύρωσης των ελληνικών και κυπριακών δικαιωμάτων στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Όπως επισημαίνει, μια τέτοια συμφωνία θα έπρεπε να είχε προχωρήσει ήδη από το 2004, όταν ο ίδιος είχε αναλάβει πρωτοβουλίες για τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης της κυπριακής ΑΟΖ με γειτονικά κράτη, μεταξύ των οποίων είχε συμπεριληφθεί και η Ελλάδα.

Το μήνυμα Σταυρινού για την ΑΟΖ και η εκκρεμότητα δύο δεκαετιών

Ο πρώην πρέσβης αποκαλύπτει ότι στο πλαίσιο των τότε διαβουλεύσεων είχε προετοιμαστεί και συμφωνία με την Ελλάδα, η οποία λάμβανε πλήρως υπόψη το σύμπλεγμα του Καστελόριζου. Με αυτόν τον τρόπο, όπως εξηγεί, οι θαλάσσιες ζώνες Ελλάδας και Κύπρου θα εφάπτονταν, περιορίζοντας τα περιθώρια ανάπτυξης των τουρκικών διεκδικήσεων.

Ωστόσο, η πρωτοβουλία δεν προχώρησε, καθώς, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν υπήρξε η αναγκαία ανταπόκριση από την ελληνική πλευρά, λόγω πολιτικών και διπλωματικών επιφυλάξεων απέναντι στην Τουρκία.

«Συμπερασματικά, οφείλει να γίνει άμεσα», είναι το μήνυμα που εκπέμπει, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει αδρανής απέναντι σε παράνομες διεκδικήσεις και συμφωνίες, όπως το τουρκολιβυκό μνημόνιο, όταν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε μια νόμιμη συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία.

GSI: Δεν δημιουργείται αρνητικό προηγούμενο από τις έρευνες

Ο κ. Σταυρινός απορρίπτει τις εκτιμήσεις περί δημιουργίας αρνητικού προηγουμένου από τις διαδικασίες ενημέρωσης της ναυσιπλοΐας και τις σχετικές ρηματικές διακοινώσεις στο πλαίσιο των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Κατά την εκτίμησή του, υπάρχει ουσιώδης νομική διαφορά ανάμεσα σε μια διπλωματική πράξη που αναγνωρίζει κυριαρχικά δικαιώματα άλλης χώρας και σε μια τυπική ενημέρωση για την πραγματοποίηση συγκεκριμένων ερευνητικών εργασιών στη θάλασσα.

Επικαλούμενος τη νομολογία των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων για το Δίκαιο της Θάλασσας, εκτιμά ότι τέτοιου είδους διαδικαστικές ενέργειες δεν μπορούν από μόνες τους να θεμελιώσουν κυριαρχικά δικαιώματα ή να μεταβάλουν το καθεστώς μιας θαλάσσιας περιοχής.

Στο πλαίσιο αυτό, θεωρεί αβάσιμη την ανησυχία ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις συγκεκριμένες ενημερώσεις ως επιχείρημα ενώπιον διεθνών δικαστηρίων.

Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι είχε υποστηρίξει εξαρχής την επανεκκίνηση του έργου, με αποφασιστική ελληνική παρουσία, συνοδεία πολεμικών πλοίων και προηγούμενη διπλωματική προετοιμασία σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στη Γαλλία και τις ΗΠΑ.

Η συνάντηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη και τα επόμενα βήματα

Οι παραπάνω τοποθετήσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της τέταρτης Διακυβερνητικής Συνόδου Ελλάδας και Κύπρου, όπου ο GSI, η πορεία των ερευνητικών εργασιών και ο ευρύτερος συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Η επιστροφή του ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo στο Ηράκλειο και η προοπτική συνέχισης των ερευνών στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας διατηρούν το ζήτημα ψηλά στην ατζέντα, με την ελληνοκυπριακή πλευρά να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Άγκυρας.

Την ίδια ώρα, σημαντική εξέλιξη αποτελεί η έναρξη της διαδικασίας εκταμίευσης 25 εκατ. ευρώ από την κυπριακή πλευρά προς τον ΑΔΜΗΕ, μετά την έγκριση της σχετικής χρηματοδότησης από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου. Το ποσό αυτό έρχεται να προστεθεί στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ μέσω του μηχανισμού CEF, ενισχύοντας τη χρηματοδοτική βάση του έργου.

Το κοινό μέτωπο με την Αίγυπτο απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο

Στο ευρύτερο γεωπολιτικό σκηνικό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η στάση της Αιγύπτου, η οποία με ρηματική διακοίνωση προς τον ΟΗΕ, στις 5 Νοεμβρίου, απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η εξέλιξη αυτή αξιολογείται θετικά από την Αθήνα, καθώς, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που μίλησαν στο Parapolitika.gr, το περιεχόμενο της αιγυπτιακής παρέμβασης κινείται στην ίδια κατεύθυνση με τις ελληνικές θέσεις.

Η σύγκλιση Αθήνας και Καΐρου δημιουργεί πρόσθετα διπλωματικά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τη σημασία του συντονισμού των χωρών που αμφισβητούν τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Διαβάστε ακόμη