Ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που ξεκινά από τους λογαριασμούς ρεύματος και φτάνει έως την αποθήκευση, τα ηλεκτρικά δίκτυα και την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων, επιστρατεύει η κυβέρνηση για να στηρίξει τον στόχο σταδιακής μείωσης της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% την τριετία 2027-2029.

Η εξειδίκευση των μέτρων που ανακοινώθηκαν από το βήμα της ΔΕΘ αποτυπώνει πλέον πιο καθαρά τον κυβερνητικό σχεδιασμό, ο οποίος κινείται σε τέσσερις βασικούς άξονες: χαμηλότερες ρυθμιζόμενες χρεώσεις για τους καταναλωτές, περισσότερη αποθήκευση ώστε η φθηνότερη παραγωγή των ΑΠΕ να αξιοποιείται περισσότερες ώρες μέσα στην ημέρα, νέες διασυνδέσεις και ισχυρότερα ηλεκτρικά δίκτυα, αλλά και ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εξοικονόμησης που θα περιορίσει την τελική κατανάλωση ενέργειας.

Η πιο άμεση παρέμβαση στους λογαριασμούς έρχεται από την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν η πρώτη κλίμακα των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, για κατανάλωση έως 500 kWh, μειώνεται κατά 50% για περίπου 6 εκατ. οικιακές παροχές. Η χρέωση θα υποχωρήσει από τα 6,9 ευρώ/MWh στα 3,45 ευρώ/MWh, με την κυβέρνηση να αξιοποιεί το δημοσιονομικό περιθώριο που δημιουργούν οι μειωμένες ανάγκες χρηματοδότησης των ΥΚΩ μετά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών. Για να υποστηριχθεί η παρέμβαση, ο κρατικός προϋπολογισμός θα ενισχύσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027, ενώ το ετήσιο κόστος της μείωσης της συγκεκριμένης κλίμακας υπολογίζεται σε 50 εκατ. ευρώ.

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος αφορά την αποθήκευση, η οποία αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρίκο της προσπάθειας για αποκλιμάκωση της χονδρεμπορικής αγοράς. Για το 2027 και το 2028 προγραμματίζεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, το οποίο θα καλύπτει διαφορετικές κατηγορίες έργων, από συστήματα αποθήκευσης που συνδυάζονται με ΑΠΕ και εφαρμογές αυτοκατανάλωσης έως αυτοτελείς μπαταρίες.

Το νέο πρόγραμμα έρχεται να προστεθεί στα 400 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διοχετευθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για μπαταρίες και αντλησιοταμίευση. Η λογική του σχεδιασμού είναι ότι η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ από μόνη της δεν αρκεί: χρειάζεται παράλληλα αποθήκευση, ώστε μεγαλύτερο μέρος της φθηνής πράσινης παραγωγής να μεταφέρεται από τις ώρες υψηλής παραγωγής στις ώρες κατά τις οποίες αυξάνεται η ζήτηση και, μαζί της, το κόστος του συστήματος.

Στην ίδια εξίσωση μπαίνουν οι μεγάλες επενδύσεις στα δίκτυα. Ο ΑΔΜΗΕ υλοποιεί επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 6 δισ. ευρώ, με αιχμή τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου, την ολοκλήρωση της διασύνδεσης των Κυκλάδων, τα έργα στην Κρήτη και σειρά παρεμβάσεων στο ηπειρωτικό σύστημα μεταφοράς. Πρόκειται για επενδύσεις απαραίτητες ώστε το ηλεκτρικό σύστημα να μπορεί να υποδεχθεί μεγαλύτερη παραγωγή από ΑΠΕ και να περιοριστούν οι τεχνικοί περιορισμοί και οι περικοπές πράσινης ενέργειας.

Παράλληλα, μέχρι το τέλος του έτους, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν κατά την εξειδίκευση των μέτρων, τα δύο τρίτα της κατανάλωσης στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ αναμένεται να λειτουργούν με τηλεμέτρηση, στο πλαίσιο της ανάπτυξης των έξυπνων μετρητών. Ήδη, εξάλλου, περισσότερο από 1 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης έχει κατευθυνθεί σε επενδύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ έχει ενισχυθεί και το πλαίσιο της αυτοκατανάλωσης.

Ιδιαίτερο βάρος πέφτει πλέον στη μείωση της ίδιας της κατανάλωσης. Μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και εθνικών πόρων δρομολογούνται προγράμματα δισεκατομμυρίων ευρώ για κατοικίες, συστήματα θέρμανσης, πολύ μικρές επιχειρήσεις, δημόσια κτίρια και σχολεία. Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και η ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών, με περίπου 1 δισ. ευρώ για ΑΠΕ, αποθήκευση και αυτοκατανάλωση.

Ο συνολικός στόχος είναι οι διαφορετικές αυτές παρεμβάσεις να λειτουργήσουν σωρευτικά: η αποθήκευση και τα δίκτυα να πιέσουν χαμηλότερα τη χονδρική τιμή, η εξοικονόμηση να μειώσει την απαιτούμενη κατανάλωση και οι χαμηλότερες ΥΚΩ να περάσουν απευθείας στους λογαριασμούς. Πάνω σε αυτόν τον συνδυασμό μέτρων στηρίζεται η κυβερνητική εκτίμηση για σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% από το 2027 έως το 2029.

Τα βασικά ενεργειακά μέτρα

  • Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τα έτη 2027 και 2028. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει μπαταρίες που συνδυάζονται με έργα ΑΠΕ, συστήματα αποθήκευσης για αυτοκατανάλωση και αυτοτελείς μπαταρίες, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και τη μείωση της χονδρεμπορικής τιμής.
  • Μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των ΥΚΩ από την 1η Ιανουαρίου 2027 για όλες τις οικιακές παροχές, ημερήσιου και διζωνικού τιμολογίου, δηλαδή για περίπου 6 εκατ. παροχές. Για κατανάλωση έως 500 kWh, η χρέωση μειώνεται από 6,9 ευρώ/MWh σε 3,45 ευρώ/MWh. Το κόστος υπολογίζεται σε 50 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ ο κρατικός προϋπολογισμός θα επιχορηγήσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027. Η παρέμβαση συμπληρώνει τη μείωση κατά 50% των ΥΚΩ που εφαρμόζεται ήδη από την 1η Ιουλίου 2026 για τη βιομηχανία.
  • Επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ άνω των 6 δισ. ευρώ, μετά και την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ. Περιλαμβάνει τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ, και τη διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου –Λήμνου, Λέσβου, Σκύρου, Χίου και Σάμου– ύψους 1,4 δισ. ευρώ.
  • Στο ίδιο επενδυτικό πλάνο περιλαμβάνεται η ολοκλήρωση της τέταρτης και τελευταίας φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων, που αφορά τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, με κόστος 161 εκατ. ευρώ.
  • Έχει ήδη ολοκληρωθεί η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης, Ηράκλειο-Αττική, σε συνέχεια της πρώτης σύνδεσης Χανιά-Πελοπόννησος, ενώ απομένει η κατασκευή της γραμμής Χανιά-Ηράκλειο.
  • Προβλέπεται επίσης η ολοκλήρωση του ανατολικού διαδρόμου της Πελοποννήσου, ο οποίος συνδέει το υφιστάμενο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Μεγαλόπολης με το νέο ΚΥΤ Κορίνθου και το ΚΥΤ Κουμουνδούρου.
  • Επιπλέον, στο πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ εντάσσονται λοιπά έργα ύψους 2,3 δισ. ευρώ, μεταξύ των οποίων η αναβάθμιση του ΚΥΤ Κουμουνδούρου και η κατασκευή νέου ΚΥΤ στο Ρουφ.

Τα νέα προγράμματα εξοικονόμησης

  • Νέο «Εξοικονομώ» ύψους 1,2 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο θα αφορά 62.000 κατοικίες και θα έχει στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των νοικοκυριών.
  • Νέο πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης ύψους 930 εκατ. ευρώ, επίσης μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, για την αγορά και εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
  • Πρόγραμμα Ενεργειακής Αναβάθμισης Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων ύψους 395 εκατ. ευρώ, το οποίο θα απευθύνεται σε 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις και θα χρηματοδοτηθεί από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
  • Νέο πανελλαδικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ για 100.000 δικαιούχους, μέσω του Εθνικού ΠΔΕ, για αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων. Η δράση προγραμματίζεται να υλοποιηθεί εντός του 2027.
  • Ειδικό πρόγραμμα ύψους 50 εκατ. ευρώ για 10.000 δικαιούχους σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, επίσης εντός του 2027. Θα χρηματοδοτεί φωτοβολταϊκά στη στέγη, αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
  • Ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νησιών, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 1 δισ. ευρώ επιδοτήσεων για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην αυτοκατανάλωση.
  • Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» ύψους 117 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών δημόσιων, διοικητικών και πανεπιστημιακών κτιρίων.
  • Προγράμματα «ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ» ύψους 45 εκατ. ευρώ, επίσης από εθνικούς πόρους, για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων, δημοτικών, νηπιαγωγείων και βρεφονηπιακών σταθμών.

Οι ενεργειακές δράσεις μέσω της ρήτρας διαφυγής

Στο πακέτο έργων που εντάσσονται στη ρήτρα διαφυγής για την Ενέργεια περιλαμβάνονται:

  • 200 εκατ. ευρώ για το νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
  • 200 εκατ. ευρώ για το νέο πανελλαδικό πρόγραμμα αγοράς και εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 100.000 δικαιούχους.
  • 50 εκατ. ευρώ για τη νέα δράση Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, η οποία θα καλύπτει αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στη στέγη με μπαταρία για 10.000 δικαιούχους.
  • 117 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ», που αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων, διοικητικών και πανεπιστημιακών κτιρίων.
  • 45 εκατ. ευρώ για τα προγράμματα «ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ» και την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών κτιρίων.
  • 50 εκατ. ευρώ για δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία.
  • 20 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη σταθμών φόρτισης λεωφορείων.

 

Διαβάστε ακόμη