Το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (ΟΠΕΚ), εξετάζει η Βενεζουέλα, την ώρα που η Ουάσινγκτον και το Καράκας διαπραγματεύονται την πιθανή παραχώρηση σημαντικού μεριδίου στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας στις ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις και επικαλείται το Bloomberg.
Η πιθανότητα αποχώρησης από τον ΟΠΕΚ έχει τεθεί σε συζητήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ισχυρό συμβολικό αλλά και γεωπολιτικό βάρος, καθώς η Βενεζουέλα υπήρξε μία από τις πέντε ιδρυτικές χώρες του Οργανισμού το 1960.
Παράλληλα, Ουάσινγκτον και Καράκας συζητούν ένα σχέδιο για την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας. Μεταξύ των προτάσεων που έχουν εξεταστεί περιλαμβάνεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και η μίσθωση για 100 χρόνια αρκετών πετρελαϊκών πεδίων. Οι εξελίξεις αποτυπώνουν τη ριζική μεταβολή των σχέσεων Ουάσινγκτον και Καράκας. Η άλλοτε εχθρική σχέση έχει πλέον αντικατασταθεί από μια ολοένα στενότερη συνεργασία, με τις ΗΠΑ να αποκτούν αυξανόμενη επιρροή στη διαχείριση των πετρελαϊκών εσόδων και του ενεργειακού τομέα της Βενεζουέλας.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη στρατηγική σημασία των φυσικών πόρων της χώρας. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει μάλιστα χαρακτηρίσει τη Βενεζουέλα ως «51η πολιτεία» και έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν το πετρέλαιό της.
Η πιθανή άμεση συμμετοχή της αμερικανικής κυβέρνησης ή αμερικανικών επιχειρήσεων στα πετρελαϊκά έργα της Βενεζουέλας θα αποτελούσε εξαιρετικά ασυνήθιστη παρέμβαση στην οικονομία μιας άλλης χώρας. Παράλληλα, όμως, εντάσσεται στη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ για ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής στο δυτικό ημισφαίριο.
Ένα ακόμη πλήγμα για τον ΟΠΕΚ
Σε περίπτωση που η Βενεζουέλα εγκαταλείψει τον ΟΠΕΚ, ο Οργανισμός θα δεχθεί ένα ακόμη πλήγμα στη συνοχή και την επιρροή του στις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Η Βενεζουέλα έχει χάσει μεγάλο μέρος της παλαιότερης ισχύος της στην αγορά, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις και η χρόνια οικονομική και πολιτική κρίση αποδυνάμωσαν δραματικά την πετρελαϊκή της βιομηχανία.
Η χώρα παρήγαγε περίπου 1,16 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα τον Ιούλιο, σύμφωνα με εκτίμηση του Bloomberg, ποσότητα μικρότερη από το μισό της παραγωγής της πριν από μία δεκαετία. Η παραγωγή, ωστόσο, έχει αυξηθεί από την αρχή του έτους. Λόγω της σχετικά περιορισμένης σημερινής παραγωγής της, μια ενδεχόμενη αποχώρηση της Βενεζουέλας δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσες μεγάλες αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Θα μπορούσε όμως να ενισχύσει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο ο ΟΠΕΚ μπορεί να διατηρήσει τη συνοχή του και να εξακολουθήσει να επηρεάζει τις τιμές του αργού.
Τους τελευταίους μήνες, μάλιστα, έχουν αυξηθεί οι εντάσεις γύρω από τις ποσοστώσεις παραγωγής. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη ανακοινώσει την αποχώρησή τους από τον ΟΠΕΚ, ενώ και στο Ιράκ έχουν εκφραστεί σκέψεις για πιθανή έξοδο εάν δεν αυξηθεί η παραγωγική του ποσόστωση. Μια νέα αποχώρηση θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των μελών για μερίδιο αγοράς και να επαναφέρει μνήμες του σύντομου «πολέμου τιμών» του 2020.
Η ενδεχόμενη αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ θα μπορούσε παράλληλα να ανοίξει τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή αμερικανικών και άλλων διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών στην ανασυγκρότηση της βιομηχανίας της Βενεζουέλας. Η χώρα διαθέτει τεράστια αποθέματα πετρελαίου, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητα μετά από χρόνια υποεπενδύσεων, κυρώσεων και οικονομικής κρίσης. Ήδη η Chevron έχει συμφωνήσει με το Καράκας σε ανταλλαγή περιουσιακών στοιχείων που αναμένεται να διευρύνει σημαντικά την παρουσία της στη χώρα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι βλέπουν, σύμφωνα με τις πληροφορίες, την προοπτική δημιουργίας μιας ισχυρής πετρελαϊκής συμμαχίας μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει μακροπρόθεσμα την επιρροή του ΟΠΕΚ. Για την Ουάσινγκτον, μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Η Βενεζουέλα θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή της, ενισχύοντας την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και ασκώντας πιέσεις στις τιμές.
Από ιδρυτικό μέλος σε πιθανό αποχωρήσαντα
Η πιθανότητα εξόδου έχει ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Η Βενεζουέλα δεν ήταν απλώς ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ΟΠΕΚ το 1960, αλλά διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του Οργανισμού μέσω των διπλωματικών προσπαθειών του τότε υπουργού Πετρελαίου, Χουάν Πάμπλο Πέρεθ Αλφόνσο. Η χώρα συνέβαλε επίσης στη δημιουργία του ΟΠΕΚ+, της ευρύτερης συμμαχίας παραγωγών που συγκροτήθηκε το 2016 με τη συμμετοχή χωρών όπως η Ρωσία.
Σήμερα, ωστόσο, η επιρροή του ΟΠΕΚ εμφανίζεται μειωμένη. Η άνοδος της αμερικανικής παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου, η ενίσχυση νέων παραγωγών και τα μεγάλα κοιτάσματα που έχουν ανακαλυφθεί στη Γουιάνα και τη Βραζιλία έχουν περιορίσει την κυριαρχία του Οργανισμού στην παγκόσμια αγορά. Μια πιθανή έξοδος της Βενεζουέλας θα αποτελούσε έτσι όχι μόνο μια ακόμη αλλαγή στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, αλλά και ένα ακόμη σημάδι της μεταβαλλόμενης ισορροπίας δυνάμεων στην αγορά πετρελαίου.
Διαβάστε ακόμη
