Η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται εκ νέου, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν τα ξημερώματα της Τετάρτης αεροπορικά πλήγματα στο νότιο Ιράν, ενώ παράλληλα επανέφεραν σε ισχύ τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο. Αυτές οι εξελίξεις έφεραν άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Στις 9:30 ώρα Ελλάδος, το πετρέλαιο Brent διαπραγματευόταν στα 76,6 δολάρια το βαρέλι περίπου, αυξημένο κατά 3,30%, ενώ το αμερικανικό WTI βρισκόταν στα 72,7 δολάρια, ανεβασμένο κατά 3,25%.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της CENTCOM, η επιχείρηση ολοκληρώθηκε με επιτυχία και οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν περισσότερους από 80 στόχους στο ιρανικό έδαφος.
Όπως σημειώνει το ertnews, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι η στρατιωτική επιχείρηση ήταν απάντηση στις επιθέσεις που δέχθηκαν εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι παραβίασε τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου. Μέσα σε ένα 24ωρο, τρία πλοία δέχθηκαν επιθέσεις στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ναυτιλιακής ασφάλειας UKMTO. Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία απέδωσαν τις δύο από αυτές στο Ιράν.
Ξανά στο προσκήνιο τα Στενά του Ορμούζ
Η νέα κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. ΗΠΑ και Ιράν αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση του μνημονίου κατανόησης που είχε υπογραφεί στο Ισλαμαμπάντ και είχε δημιουργήσει προσδοκίες για αποκλιμάκωση και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η νέα στρατιωτική αντιπαράθεση εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω αποσταθεροποίηση στην περιοχή, ενώ οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς ενδέχεται να επηρεαστεί ο παγκόσμιος ενεργειακός εφοδιασμός.
Το μνημόνιο της 17ης Ιουνίου προέβλεπε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Προέβλεπε επίσης την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, εξέλιξη που πλέον ανατρέπεται.
Η αμερικανική επιχείρηση
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα (ώρα Ελλάδας), η CENTCOM ανακοίνωσε την έναρξη σειράς «ισχυρών πληγμάτων» κατά στρατιωτικών στόχων στο Ιράν, ως αντίποινα για τις επιθέσεις σε τρία εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, τις οποίες χαρακτήρισε κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, οι επιδρομές στόχευσαν συστήματα αεράμυνας, παράκτιες εγκαταστάσεις επιτήρησης, πυραύλους εδάφους-αέρος, πυραύλους κατά πλοίων, καθώς και βάσεις εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).
Αλληλοκατηγορίες για παραβίαση της συμφωνίας
Η Τεχεράνη κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία και προειδοποίησε πως θα λάβει «αποφασιστικά μέτρα» για την προστασία των εθνικών της συμφερόντων και της ασφάλειάς της, όπως ανέφερε μέσω του X ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.
Παράλληλα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι σημειώθηκαν ισχυρές εκρήξεις στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον υποστήριξε ότι οι ενέργειες του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ είναι απαράδεκτες και δεν θα μείνουν χωρίς απάντηση, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα την απαγόρευση νέων συναλλαγών που αφορούν ιρανικούς υδρογονάνθρακες.
Παρότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ είχε αποκατασταθεί μετά την υπογραφή του μνημονίου, η κατάσταση παρέμεινε εύθραυστη. Στα τέλη Ιουνίου είχαν ήδη σημειωθεί νέες επιθέσεις σε πλοία, οι οποίες οδήγησαν σε ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, πριν οι δύο πλευρές συμφωνήσουν εκ νέου στην αναστολή των εχθροπραξιών.
Αντιδράσεις από τις χώρες του Κόλπου
Η Σαουδική Αραβία καταδίκασε τις επιθέσεις εναντίον του σαουδαραβικού δεξαμενόπλοιου «Wedyan» και του καταριανού «Al Rekayyat», χαρακτηρίζοντάς τες απειλή για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Το Κατάρ κάλεσε τον Ιρανό επιτετραμμένο, ζητώντας επίσημες εξηγήσεις και επιδίδοντας νότα διαμαρτυρίας, με την οποία απαιτεί τον άμεσο τερματισμό ενεργειών που υπονομεύουν την περιφερειακή ασφάλεια.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες αβάσιμες.
Διεθνής ανησυχία για τα Στενά του Ορμούζ
Η UKMTO ανακοίνωσε ότι καταγράφηκαν ακόμη δύο επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, χωρίς να αποδώσει ευθύνες σε συγκεκριμένη πλευρά. Όπως διευκρίνισε, δεν υπήρξαν τραυματισμοί ούτε περιβαλλοντική ρύπανση.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στο προηγούμενο καθεστώς ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ προειδοποιεί τα πλοία που επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές διαδρομές.
Η νέα κλιμάκωση εκτυλίσσεται ενώ στο Ιράν βρίσκονται σε εξέλιξη οι εξαήμερες τελετές πριν από την ταφή του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Η σορός του έχει μεταφερθεί στο Ιράκ, όπου θα πραγματοποιηθούν θρησκευτικές τελετές στη Νατζάφ και την Καρμπάλα.
Διαβάστε ακόμη
