Με θετικό πρόσημο φαίνεται πως κλείνει η περίοδος του Πάσχα για την αγορά υγρών καυσίμων, παρά τη μεγάλη αύξηση των τιμών που καταγράφηκε το τελευταίο διάστημα. Η αγορά επέδειξε αντοχές, καθώς η κατανάλωση δεν υποχώρησε στον βαθμό που αρχικά εκτιμούσαν οι επαγγελματίες του κλάδου, γεγονός που αποδίδεται τόσο στην αυξημένη κινητικότητα των ημερών όσο και στα μέτρα στήριξης που εφαρμόστηκαν.
Με την αμόλυβδη και το diesel κίνησης να βρίσκονται σταθερά πάνω από τα δύο ευρώ το λίτρο, πριν από λίγες ημέρες υπήρχε έντονη αβεβαιότητα ως προς την εξέλιξη της ζήτησης. Οι υψηλές τιμές δημιουργούσαν εύλογους προβληματισμούς για πιθανή συγκράτηση της κατανάλωσης, ιδιαίτερα ενόψει των μετακινήσεων του Πάσχα. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι πρατηριούχοι, το μέτρο του fuel pass λειτούργησε υποστηρικτικά για την αγορά, ενισχύοντας τη δυνατότητα των καταναλωτών να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος.
Παρά τη θετική αυτή επίδραση, οι επαγγελματίες του κλάδου τονίζουν πως η πολιτεία θα πρέπει να προετοιμαστεί για μια περίοδο παρατεταμένης ακρίβειας. Όπως αναφέρουν, οι διεθνείς συνθήκες δεν αφήνουν περιθώρια για άμεση αποκλιμάκωση των τιμών και για τον λόγο αυτό, προτείνουν τη μείωση των φόρων που επιβαρύνουν τα καύσιμα, ώστε να υπάρξει ουσιαστική ελάφρυνση για τους καταναλωτές.
Μείωση των φόρων ζητούν οι πρατηριούχοι
Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης, στις 10 Απριλίου το εκτιμώμενο περιθώριο κέρδους των πρατηριούχων και των εταιρειών εμπορίας υπολογιζόταν κατά μέσο όρο στα 0,1500 ευρώ ανά λίτρο (15,00 λεπτά).
Πιο συγκεκριμένα, η τελική τιμή λιανικής διαμορφώνεται κατά 38,77% από την τιμή διυλιστηρίου, κατά 53,99% από τους φόρους (σταθερούς και μεταβλητούς) και μόλις κατά 7,24% από τα εκτιμώμενα περιθώρια των εταιρειών εμπορίας, των μεταφορέων υγρών καυσίμων και των πρατηρίων. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν το επιχείρημα ότι η φορολογία αποτελεί τον βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των υψηλών τιμών.
Επιστρέφοντας στην τρέχουσα εικόνα της αγοράς, οι τιμές για το πετρέλαιο κίνησης και την αμόλυβδη εκτιμάται ότι θα κινηθούν στα ίδια επίπεδα και το προσεχές διάστημα. Παρότι δεν διαφαίνεται σημαντική αποκλιμάκωση, δεν αποκλείεται να υπάρξουν μικρές διορθωτικές κινήσεις προς τα κάτω τις επόμενες ημέρες, εφόσον το επιτρέψουν οι διεθνείς εξελίξεις.
Η μέση πανελλαδική τιμή του diesel κίνησης παραμένει πάνω από τα δύο ευρώ, παρά τη σημαντική μείωση που προέκυψε μέσω της επιδότησης. Ωστόσο, στην Αττική καταγράφονται περιπτώσεις πρατηρίων που διαθέτουν το diesel κίνησης κάτω από το συγκεκριμένο ψυχολογικό όριο, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχουν διαφοροποιήσεις σε τοπικό επίπεδο.
Σε ό,τι αφορά τη ζήτηση, η εικόνα του προηγούμενου μήνα κρίνεται θετική. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, υπήρχε η εκτίμηση ότι οι πωλήσεις θα κινηθούν πτωτικά. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική, καθώς αρκετοί καταναλωτές έσπευσαν να προχωρήσουν σε αποθεματοποίηση. Η συμπεριφορά αυτή ενίσχυσε τη ζήτηση, οδηγώντας τελικά σε καλύτερη πορεία της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται ότι ο Μάρτιος θα καταγράψει καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, παρά το δυσμενές περιβάλλον τιμών.
Πόσο κοντά είμαστε σε έκτακτα μέτρα
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προς το παρόν έχει απομακρυνθεί ο κίνδυνος ελλείψεων στην αγορά, ιδίως σε ό,τι αφορά το diesel κίνησης και τα αεροπορικά καύσιμα. Ο κίνδυνος αυτός είχε προκαλέσει ανησυχία το προηγούμενο διάστημα και είχε οδηγήσει ακόμη και σε συγχωνεύσεις πτήσεων, ως μέτρο διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων.
Επιπλέον, η ανακοίνωση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δημιούργησε ένα κλίμα σχετικής ανακούφισης στις αγορές. Υπό αυτές τις συνθήκες, το ενδεχόμενο επιβολής δελτίου στα καύσιμα δεν βρίσκεται, προς το παρόν, στην ημερήσια διάταξη. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη.
Σε περίπου πέντε ημέρες λήγει η εκεχειρία και μένει να φανεί αν θα υπάρξει κάποια μόνιμη λύση ή νέα κλιμάκωση της έντασης. Μέχρι τότε, η προσοχή στρέφεται στα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια δίοδο για τη διεθνή αγορά ενέργειας. Η διέλευση των πλοίων στην περιοχή δεν θυμίζει σε τίποτα την έντονη κινητικότητα που καταγραφόταν μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εκτιμήσεις για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας εμφανίζονται δυσοίωνες. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε πρόσφατα ότι ο κόσμος ετοιμάζεται να βιώσει έναν «μαύρο Απρίλιο». Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, «ο Μάρτιος ήταν πολύ δύσκολος, αλλά ο Απρίλιος θα είναι πολύ χειρότερος».
Εξηγώντας την εκτίμησή του, σημείωσε ότι, αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά καθ’ όλη τη διάρκεια του Απριλίου, η απώλεια σε αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα θα είναι διπλάσια σε σχέση με τον Μάρτιο, γεγονός που θα επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη πιεσμένη αγορά.
Την ίδια στιγμή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ένα διεθνές περιβάλλον έντονα επηρεασμένο από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 3,1% το 2026, από 3,4% το 2025, επιβεβαιώνοντας το κλίμα αυξημένης αβεβαιότητας που επικρατεί διεθνώς.
Διαβάστε ακόμη
