Ξεκίνησε από το Σαββατοκύριακο η έξοδος των εκδρομέων του Πάσχα, η οποία αναμένεται να κορυφωθεί στα μέσα της τρέχουσας εβδομάδας, καθώς όλο και περισσότεροι πολίτες εγκαταλείπουν τα αστικά κέντρα για την επαρχία και τα νησιά. Η αυξημένη αυτή κινητικότητα πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων, καθώς οι τιμές στα καύσιμα κινούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας σημαντικά τον προϋπολογισμό των ταξιδιωτών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, σήμερα αναμένεται να ξεκινήσει η εφαρμογή της πλατφόρμας Fuel Pass για οδηγούς αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών. Η ενίσχυση δεν είναι οριζόντια, όπως στην περίπτωση του diesel κίνησης, αλλά διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή και το μέσο. Συγκεκριμένα, φτάνει έως τα 60 ευρώ για τα νησιά και τα 50 ευρώ για την υπόλοιπη χώρα, όταν επιλέγεται η ψηφιακή κάρτα. Για τις μοτοσυκλέτες, τα ποσά διαμορφώνονται έως τα 35 και 30 ευρώ αντίστοιχα. Το μέτρο αυτό έρχεται να λειτουργήσει ως μια προσωρινή «ανάσα» για τους καταναλωτές, χωρίς ωστόσο να αντισταθμίζει πλήρως το αυξημένο κόστος.
Τις προηγούμενες ημέρες, η αγορά έδωσε σαφή σήματα για νέες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, εντείνοντας την ανησυχία. Οι εκτιμήσεις αυτές ενισχύονται από την πορεία της τιμής του brent, η οποία κινήθηκε τις τελευταίες ημέρες περίπου στα 110 ευρώ, διατηρώντας την ανοδική τάση. Παράλληλα, προβληματισμό προκάλεσαν και οι δηλώσεις του Επιτρόπου Ενέργειας της Κομισιόν, Νταν Γιόργκενσεν, σχετικά με το ενδεχόμενο εφαρμογής δελτίου στα καύσιμα, σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το μέτρο του δελτίου δεν αποτελεί κάτι πρωτόγνωρο, καθώς έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν δύο φορές σε αρκετές χώρες διεθνώς. Η πρώτη περίπτωση συνδέεται με την ενεργειακή κρίση του 1973, όταν οι αραβικές πετρελαιοπαραγωγές χώρες επέβαλαν εμπάργκο στις εξαγωγές πετρελαίου προς συγκεκριμένες χώρες. Τότε, το μεγαλύτερο πλήγμα υπέστησαν χώρες όπως ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες επηρεάστηκαν κυρίως μέσω της ανόδου των τιμών. Στο πλαίσιο εκείνης της κρίσης εφαρμόστηκαν και άλλα μέτρα, όπως όρια ταχύτητας και δελτία καυσίμων, με στόχο τον περιορισμό της κατανάλωσης. Έξι χρόνια αργότερα, μια νέα πετρελαϊκή κρίση προκάλεσε αντίστοιχα προβλήματα.
Η Ευρώπη φαίνεται να επεξεργάζεται εναλλακτικά σχέδια για το χειρότερο σενάριο, σε συνάρτηση με την εξέλιξη του πολέμου, ωστόσο η εφαρμογή των μέτρων θα διαφοροποιηθεί από χώρα σε χώρα. Σε ένα πρώτο στάδιο, ενδέχεται να προκριθούν προληπτικές παρεμβάσεις, όπως η ενίσχυση της τηλεργασίας, προκειμένου να περιοριστεί η κατανάλωση καυσίμων. Σε δεύτερη φάση, εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν, δεν αποκλείεται να εξεταστεί και η επιβολή δελτίου στα καύσιμα. Πάντως, ο κίνδυνος για έλλειψη σε diesel και αεροπορικό καύσιμο έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για έκτακτα μέτρα.
Πιο ξεκάθαρη εικόνα για την πορεία της κατάστασης αναμένεται να υπάρξει μετά το Πάσχα, όταν θα αξιολογηθούν τα δεδομένα της αγοράς και οι διεθνείς εξελίξεις. Παρά το γεγονός ότι χώρες όπως η Ελλάδα θεωρούνται λιγότερο εκτεθειμένες και εξαρτημένες από τις συνέπειες στη Μέση Ανατολή και από το πετρέλαιο του Ιράν, οι επιπτώσεις δεν μπορούν να αποφευχθούν πλήρως. Όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, εάν χώρες που είναι πιο εκτεθειμένες αναγκαστούν να αναπληρώσουν ποσότητες από άλλες πηγές, αυτό θα επηρεάσει συνολικά την προσφορά, ασκώντας περαιτέρω πιέσεις στις τιμές.
Πώς διαμορφώνονται οι τιμές και τι άλλαξε με το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους
Σε ό,τι αφορά την αμόλυβδη βενζίνη, την Πέμπτη 3/4 η τιμή της διαμορφώθηκε στα 2,06 ευρώ ανά λίτρο και παρέμεινε περίπου στα ίδια επίπεδα και κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, χωρίς σημαντικές μεταβολές. Από την άλλη πλευρά, στο πετρέλαιο κίνησης, η επιδότηση συνέβαλε στη μείωση της τιμής, η οποία διαμορφώθηκε στο 1,94 ευρώ στην Αττική. Ωστόσο, οι προοπτικές δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξες, καθώς, εάν συνεχιστεί η ανοδική πορεία των τιμών σε διεθνές επίπεδο, θεωρείται πιθανό ότι η τιμή θα ξεπεράσει εκ νέου το όριο των δύο ευρώ, όπως ήδη αρχίζει να διαφαίνεται στην αγορά.
Παράλληλα, πηγές της αγοράς επισημαίνουν πως το πλαφόν το οποίο εφαρμόστηκε στις αρχές του περασμένου μήνα δεν μπορεί να ρίξει τις τιμές. Κατά η διάρκεια του περασμένου μήνα και συγκεκριμένα το διάστημα 27/2 έως 27/3 το μεικτό περιθώριο κέρδους (εταιριών εμπορίας και πρατηριούχων) περιορίστηκε από το 8% στο 6,8% και συγκεκριμένα από τα 15 στα 13 λεπτά. Οι φόροι που επιβαρύνουν τα καύσιμα αποτελούσαν στις 27/2 το 60% της τιμής, ενώ έως τις 27/3 είχαν πέσει στο 54%. Το συμπέρασμα είναι πως η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από τους φόρους. Επίσης, η τιμή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το βασικό προϊόν το οποίο επηρεάζεται από τις διεθνείς τιμές και την ισοτιμία ευρώ – δολαρίου.
Διαβάστε ακόμη
