Σε ένα νέο επεισόδιο της σύνθετης γεωπολιτικής και ενεργειακής αντιπαράθεσης που εξελίσσεται στην Ευρώπη, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έθεσε ευθέως το ερώτημα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εάν έχουν αποφασίσει συλλογικά να επαναφέρουν τις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου, καθώς αυξάνονται οι πιέσεις προς το Κίεβο για την επανεκκίνηση του αγωγού Druzhba.
Σύμφωνα με τους FT, η συζήτηση έχει συνδεθεί άμεσα με την έγκριση ευρωπαϊκού δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο παραμένει «παγωμένο» λόγω της αντίθεσης της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας. Οι δύο χώρες υποστηρίζουν ότι η ουκρανική κυβέρνηση αρνείται να προχωρήσει στις απαραίτητες επισκευές στον αγωγό Druzhba, ο οποίος αποτελεί βασική ενεργειακή αρτηρία για τον εφοδιασμό τους με πετρέλαιο.
Ο αγωγός είχε δεχθεί πλήγματα από ρωσικές επιθέσεις τον Ιανουάριο, γεγονός που προκάλεσε σοβαρές ζημιές και επηρέασε τη λειτουργία του. Για την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, που εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο ρωσικό αργό, η αποκατάσταση της λειτουργίας του αγωγού θεωρείται κρίσιμη για την ενεργειακή τους ασφάλεια.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους το Σάββατο, ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι συζήτησε το ζήτημα με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, τονίζοντας ότι η επισκευή του αγωγού δεν είναι το βασικό ζήτημα. «Του είπα ότι η επισκευή του αγωγού είναι το δεύτερο ερώτημα», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Το πρώτο ερώτημα είναι αν όλοι έχουν αποφασίσει συλλογικά να αποκαταστήσουν τις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου».
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια συγκυρία αυξημένων πιέσεων στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν πρόσφατα σε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, επιτρέποντας σε ορισμένους αγοραστές, μεταξύ αυτών και η Ινδία, να συνεχίσουν τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. Η κίνηση αυτή συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού της ανόδου των διεθνών τιμών ενέργειας, οι οποίες έχουν αυξηθεί λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων και του πολέμου με το Ιράν.
Το βέτο από Ουγγαρία και Σλοβακία
Η ενεργειακή κρίση που διαμορφώνεται διεθνώς έχει εντείνει τις πιέσεις προς την Ευρώπη να επανεξετάσει τη στρατηγική πλήρους απεξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, χώρες που εδώ και χρόνια υποστηρίζουν τη διατήρηση των ροών φθηνού ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για την επανεκκίνηση του Druzhba.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος έχει μετατρέψει την αντιπαράθεσή του με τον Ζελένσκι και τις Βρυξέλλες σε κεντρικό στοιχείο της προεκλογικής του εκστρατείας ενόψει των εκλογών του επόμενου μήνα, έχει διαμηνύσει ότι θα ασκήσει βέτο στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία όσο ο αγωγός παραμένει εκτός λειτουργίας.
Η ουγγρική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο αγωγός θα μπορούσε να τεθεί εκ νέου σε λειτουργία σχετικά γρήγορα, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιάσει τεχνικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό αυτό.
Παρόμοια στάση έχει υιοθετήσει και η Σλοβακία. Ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο έχει επίσης ζητήσει την επανέναρξη της ροής πετρελαίου μέσω του Druzhba ως προϋπόθεση για την έγκριση του ευρωπαϊκού δανείου προς το Κίεβο.
Στο πλαίσιο αυτό, Ουγγαρία και Σλοβακία ζητούν την αποστολή μιας «αποστολής διερεύνησης» στον αγωγό προκειμένου να διαπιστωθεί η πραγματική κατάσταση των εγκαταστάσεων. Το αίτημα αυτό έχει λάβει τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, το Κίεβο έχει δεχθεί επικρίσεις επειδή εμφανίζεται διστακτικό στο να επιτρέψει την πρόσβαση ευρωπαίων επιθεωρητών. Το ζήτημα αυτό αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ.
Παράλληλα, οι δύο χώρες μπλοκάρουν και το τελευταίο πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων πρόταση για πλήρη απαγόρευση των ναυτιλιακών υπηρεσιών που σχετίζονται με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο που έχει γνώση των εσωτερικών συζητήσεων στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να προτείνει πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου μετά τις ουγγρικές εκλογές. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα τέτοιο μέτρο, δεδομένου ότι τόσο η Ουγγαρία όσο και η Σλοβακία διαθέτουν ειδική εξαίρεση από τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία.
Από την πλευρά της Ουκρανίας, η κρατική ενεργειακή εταιρεία Naftogaz επιχείρησε να παρουσιάσει τεχνικά στοιχεία σχετικά με τις ζημιές στον αγωγό. Η εταιρεία ενημέρωσε 31 πρεσβείες, μεταξύ των οποίων και της Ουγγαρίας παρουσιάζοντας αποδεικτικά στοιχεία για την επίθεση και τεχνικές πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση του αγωγού.
«Έχουμε ήδη παράσχει στους εταίρους μας τεχνικές πληροφορίες για τις συνέπειες της επίθεσης, ενώ κατά τη διάρκεια της συνάντησης μπορέσαμε να παρουσιάσουμε πιο αναλυτικό υλικό από το σημείο του πλήγματος και να εξηγήσουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ειδικοί μας», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Naftogaz, Σεργκίι Κορέτσκι.
Ο Ζελένσκι άφησε πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο να υποχωρήσει εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμείνει στην αποκατάσταση της λειτουργίας του αγωγού, καθώς η ουκρανική κυβέρνηση δεν μπορεί να διακινδυνεύσει την απώλεια της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Όπως προειδοποίησε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναγκάσει την κυβέρνηση να ανακατευθύνει πόρους από τον στρατιωτικό προϋπολογισμό σε άλλες ανάγκες, σε μια περίοδο που οι ρωσικές δυνάμεις προετοιμάζονται για νέα εαρινή επίθεση. «Δεν μπορώ να αφήσω τον στρατό χωρίς όπλα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η οικονομική κατάσταση της Ουκρανίας παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη, καθώς ο μη στρατιωτικός προϋπολογισμός της χώρας καλύπτεται κυρίως από τη χρηματοδοτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Η χώρα εξασφάλισε πρόσφατα νέο δάνειο ύψους 8,1 δισ. δολαρίων από το ΔΝΤ, με την πρώτη δόση των 1,5 δισ. δολαρίων να αναμένεται να εκταμιευθεί τις επόμενες εβδομάδες. Ωστόσο, η μη έγκριση του ευρωπαϊκού δανείου τους επόμενους μήνες θα μπορούσε να οδηγήσει το Κίεβο σε ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική θέση.
Οι δηλώσεις του Ζελένσκι έγιναν λίγες ώρες μετά το νέο κύμα ρωσικών επιθέσεων, κατά το οποίο περισσότερα από 400 drones μεγάλης εμβέλειας και 68 πύραυλοι στόχευσαν ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του Κιέβου, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον πέντε άνθρωποι.
Οι επιθέσεις αυτές υπογραμμίζουν ότι η ενεργειακή υποδομή της Ουκρανίας παραμένει βασικός στόχος της ρωσικής στρατηγικής, ενώ παράλληλα εντείνουν τη γεωπολιτική και ενεργειακή πίεση που ασκείται τόσο στο Κίεβο όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Διαβάστε ακόμη
