Σοβαρές επιφυλάξεις στην αγορά έχει προκαλέσει η ανακοίνωση του μέτρου της επιβολής πλαφόν στα καύσιμα. Με τις τιμές των καυσίμων να έχουν αυξηθεί στις διεθνείς αγορές, συμπαρασύροντας και την ελληνική η κυβέρνηση ανακοίνωσε μια σειρά από μέτρα με σκοπό να ανακοπεί το κύμα αυξήσεων και να περιοριστούν οι πιέσεις που δέχονται οι καταναλωτές. Το πλαφόν  που τέθηκε σε ισχύ με την δημοσίευση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου στο ΦΕΚ αργά χθες το βράδυ (Τετάρτη 11 Μαρτίου), εντάσσεται στο πλαίσιο των παρεμβάσεων που επιχειρεί να εφαρμόσει η Πολιτεία, προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές στην αντλία και να αποφευχθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας σε μια περίοδο έντονης μεταβλητότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ωστόσο, πηγές της αγοράς από τον κλάδο της εμπορίας επισημαίνουν πως το συγκεκριμένο μέτρο δεν αναμένεται να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Όπως αναφέρουν, η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να συγκριθεί με την περίοδο του 2022 και τις έντονες αναταράξεις που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Τότε, οι τιμές του πετρελαίου είχαν εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, γεγονός που είχε οδηγήσει σε σημαντικές αυξήσεις και στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα. Στην παρούσα συγκυρία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η εικόνα εμφανίζεται διαφορετική, καθώς ήδη παρατηρούνται ενδείξεις αποκλιμάκωσης στις διεθνείς τιμές.

Ενδεικτικό είναι ότι η τιμή του brent έχει αρχίσει να υποχωρεί, διαμορφούμενη πλέον στα 90 δολάρια ανά βαρέλι. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί την εκτίμηση ότι, εφόσον δεν υπάρξει νέα έντονη ανοδική κίνηση στις διεθνείς αγορές, οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων ενδέχεται να περιοριστούν σταδιακά.

Πώς αντιδρούν οι πρατηριούχοι

Έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει στους πρατηριούχους το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα, το οποίο θα εφαρμοστεί μέχρι τις 30 Ιουνίου. Οι επαγγελματίες του κλάδου εκφράζουν προβληματισμό για το κατά πόσο το συγκεκριμένο μέτρο θα μπορέσει να εφαρμοστεί χωρίς να δημιουργήσει στρεβλώσεις στην αγορά, αλλά και για το αν θα επηρεάσει τη βιωσιμότητα πολλών πρατηρίων.

Σύμφωνα με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών απαγορεύεται να επιβάλλουν, επί της τιμής της αμόλυβδης 95 οκτανίων και του πετρελαίου κίνησης (diesel), ποσό μεγαλύτερο των 5 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια. Τα πρατήρια απαγορεύεται να επιβάλλουν, επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών των προϊόντων ποσό μεγαλύτερο των 12 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο κατά την πώλησή τους. Ειδικά για τις νησιωτικές περιοχές, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δύνανται να επιβάλλουν επί του ανώτατου ποσού των πέντε λεπτών του ευρώ ανά λίτρο και ειδικό κόστος διανομής.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή δύναται να επιβάλει στους παραβάτες διοικητικά πρόστιμα που ξεκινούν από 5.000 έως πέντε εκατομμύρια 5.000.000 ευρώ.

Όπως έχει τονιστεί, στη συνολική τιμή της αμόλυβδης που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία, το μεικτό περιθώριο αντιστοιχεί περίπου στο 8% της τελικής τιμής. Το μεικτό περιθώριο κέρδους αποτελείται από το περιθώριο των εταιρειών εμπορίας, των μεταφορέων υγρών καυσίμων και των πρατηρίων. Το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής, όπως έχει επισημανθεί, συνδέεται με κρατικούς φόρους και επιβαρύνσεις. Η φορολογία αποτελεί σημαντικό τμήμα της τιμής των καυσίμων, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το περιθώριο παρέμβασης μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού και καθιστά δυσκολότερη την άμεση μείωση των τιμών στην αντλία.

Όπως αναφέρει στο Energygame ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Νίκος Παπαγεωργίου, η επιβολή του πλαφόν δεν συμβαδίζει με τον υγιή ανταγωνισμό των πρατηρίων. Όπως υποστηρίζει, το μέτρο ενδέχεται να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου, ιδίως για μικρότερα πρατήρια που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με χαμηλότερη κατανάλωση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει ο κίνδυνος πολλά πρατήρια, κυρίως στην επαρχία, να βρεθούν αντιμέτωπα με σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε κλείσιμο επιχειρήσεων. Όπως επισημαίνει, τα τελευταία χρόνια το κόστος λειτουργίας των πρατηρίων έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς έχουν επιβαρυνθεί με αυξημένα ενεργειακά κόστη, λειτουργικά έξοδα και άλλες υποχρεώσεις.

Ο κ. Παπαγεωργίου υπογραμμίζει επίσης πως ένα ακόμη ενδεχόμενο αποτέλεσμα της επιβολής του πλαφόν είναι η εμφάνιση φαινομένων παραβατικότητας στην αγορά.

Η μέση τιμή της αμόλυβδης

Την ίδια στιγμή, οι τιμές στη λιανική αγορά καταγράφουν μια σχετική σταθεροποίηση, αν και το diesel έχει πλέον αγγίξει την τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις μεταβολές που καταγράφονται στη διεθνή αγορά πετρελαίου, αλλά και τις διαφοροποιήσεις στη ζήτηση των διαφορετικών τύπων καυσίμων.

Πιο συγκεκριμένα, η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώνεται στα 1,869 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η μέση τιμή του diesel κίνησης βρίσκεται στα 1,843 ευρώ ανά λίτρο. Η μικρή αυτή διαφορά μεταξύ των δύο καυσίμων αποτελεί μια εξέλιξη που παρακολουθείται στενά από την αγορά, καθώς παραδοσιακά το diesel διαμορφώνεται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την αμόλυβδη.

Ιδιαίτερα υψηλές τιμές στην αμόλυβδη καταγράφονται στις νησιωτικές περιοχές της χώρας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η τιμή στην αντλία έχει ήδη ξεπεράσει τα δύο ευρώ ανά λίτρο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο νομός Κυκλάδων, όπου η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει περάσει το συγκεκριμένο όριο.

Διαβάστε ακόμη