Για το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων 40 ετών, το δυναμικό της Ελλάδας σε υδρογονάνθρακες υπήρξε μια ιστορία χαμένων ευκαιριών. Έγιναν σεισμικές γραμμές, παραχωρήθηκαν θαλάσσια οικόπεδα, μεγάλες εταιρείες ήρθαν και έφυγαν – αλλά ποτέ δεν ακολούθησαν γεωτρήσεις. Τα βαθιά νερά και το θαλάσσιο υπέδαφος της χώρας δεν αξιοποιήθηκαν ενεργειακά, ενώ παράλληλα υπήρξαν εντυπωσιακές ανακαλύψεις στο κοντινό Ισραήλ, την Κύπρο και την Αίγυπτο.

Όμως, σύμφωνα με τον Petroleum Economist, ένας συνδυασμός γεωπολιτικής πίεσης, μεταβαλλόμενων κυβερνητικών αντιλήψεων γύρω από την ενεργειακή ασφάλεια και ανανεωμένου ενδιαφέροντος από διεθνείς ενεργειακούς παίκτες οδήγησε σε αλλαγή σκέψης. Μαζί με αυτήν, αναδύεται και η προοπτική ενεργειακής ανεξαρτησίας για την Ελλάδα.

Η Energean, εισηγμένη στο Λονδίνο και στο Τελ Αβίβ, βρίσκεται «στον πυρήνα» του τομέα υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Η ανεξάρτητη εταιρεία παράγει υδρογονάνθρακες στην παραχώρηση του Πρίνου, πρωτοπορεί στην αποθήκευση άνθρακα μέσω του έργου Prinos CO₂, εξετάζει την υπόγεια αποθήκευση φυσικού αερίου και ηγείται της υπεράκτιας έρευνας στο Μπλοκ 2 σε συνεργασία με την ExxonMobil.

Η συμφωνία farm-in στα τέλη του 2025 είδε την ExxonMobil να αποκτά το 60% της παραχώρησης του Μπλοκ 2, με το ποσοστό της Energean να μειώνεται από 75% σε 30% και της Helleniq Energy από 25% σε 10%. Η Energean θα παραμείνει διαχειριστής της παραχώρησης κατά το στάδιο της έρευνας. Εάν πραγματοποιηθεί ανακάλυψη υδρογονανθράκων, η ExxonMobil θα αναλάβει τη διαχείριση στο στάδιο της ανάπτυξης.

Το Μπλοκ 2 θεωρείται η πιο ώριμη παραχώρηση στην Ελλάδα ως προς την ετοιμότητα για ερευνητική γεώτρηση, με την Energean να υποστηρίζει ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη ανεξερεύνητη υπεράκτια γεωλογική δομή στη Μεσόγειο, με προοπτικές να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής.

Ο κ. Ρήγας δήλωσε στον Petroleum Economist ότι το σημείο καμπής στην Ελλάδα ήρθε όταν η ελληνική κυβέρνηση αναγνώρισε πως η χώρα δεν μπορεί να βασίζεται επ’ αόριστον σε εισαγόμενη ενέργεια. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κατάρρευση των ροών ρωσικού φυσικού αερίου και η αγωνιώδης αναζήτηση LNG από την Ευρώπη επέβαλαν μια στρατηγική επαναξιολόγηση.

«Η συζήτηση πριν από πέντε ή έξι χρόνια αφορούσε αποκλειστικά την πράσινη μετάβαση», σημείωσε ο Ρήγας. «Τώρα η κυβέρνηση λέει: κάθε μορφή ενέργειας έχει σημασία. Πρέπει να γίνουμε όσο το δυνατόν πιο ενεργειακά αυτάρκεις».

Ο Ρήγας επισημαίνει ότι αυτή η μετατόπιση αντικατοπτρίζει τη μεταμόρφωση του Ισραήλ, το οποίο από ενεργειακά φτωχό μετατράπηκε σε περιφερειακό εξαγωγέα φυσικού αερίου μέσα σε μόλις 15 χρόνια. Η Ελλάδα παρακολούθησε αυτή την εξέλιξη από κοντά – και είδε ένα μοντέλο άξιο μίμησης.

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα στοιχεία του νέου ενεργειακού κεφαλαίου της Ελλάδας είναι το επίπεδο αμερικανικής εμπλοκής. Οι ΗΠΑ έχουν σαφές στρατηγικό συμφέρον να βοηθήσουν την Ευρώπη να διαφοροποιηθεί από το ρωσικό αέριο. Η Ελλάδα -λόγω γεωγραφικής θέσης, υποδομών και πολιτικής σταθερότητας- αναδεικνύεται σε βασικό εταίρο.

Ένα νέο μοντέλο σε λειτουργία με σκοπό την εύρεση υδρογονανθράκων

Ίσως η πιο ασυνήθιστη εξέλιξη είναι η απόφαση της ExxonMobil να αποκτήσει το 60% του Μπλοκ 2, ζητώντας όμως από την Energean -μια ανεξάρτητη εταιρεία- να πραγματοποιήσει τις ερευνητικές γεωτρήσεις. Αυτό είναι σχεδόν άνευ προηγουμένου στην έρευνα νέων περιοχών. Παραδοσιακά, οι μεγάλες εταιρείες διαχειρίζονται οι ίδιες τα οικόπεδά τους, ιδιαίτερα σε βαθιά νερά. Όμως η βιομηχανία αλλάζει. Ο κ. Ρήγας εξηγεί ότι οι ανεξάρτητες εταιρείες μπορούν να διεξάγουν γεωτρήσεις με χαμηλότερο κόστος, είναι πιο ευέλικτες σε περιβάλλοντα υψηλού ρίσκου, συχνά διαθέτουν ισχυρότερη τοπική γνώση και οι majors προτιμούν να περιορίζουν την έκθεσή τους στα πρώιμα στάδια.

«Η βαθιά τεχνική και χρηματοοικονομική ισχύς των majors είναι καθοριστική σε μεγάλης κλίμακας, σύνθετες αναπτύξεις. Με το Μπλοκ 2 έχουμε τον τέλειο συνδυασμό: την ευελιξία της Energean μαζί με τη δύναμη της ExxonMobil».

Ο CEO της Energean πιστεύει ότι αυτό το μοντέλο μπορεί να γίνει πιο διαδεδομένο παγκοσμίως. «Είναι ένας νέος τρόπος να γίνονται τα πράγματα. Οι majors εμπιστεύονται τις ανεξάρτητες εταιρείες να διεξάγουν γεωτρήσεις για λογαριασμό τους. Είναι μια απομάκρυνση από το παλιό μοντέλο της Βόρειας Θάλασσας».

Εάν οι πρώτες γεωτρήσεις -που αναμένονται προς τα τέλη του 2026 ή τις αρχές του 2027- αποδώσουν ουσιαστικά αποτελέσματα, η Ελλάδα θα μπορούσε να μετατραπεί γρήγορα σε έναν σημαντικό παραγωγό της Μεσογείου. Αν η γεωλογία συνεργαστεί, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί στο κέντρο του νέου ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης.

Διαβάστε ακόμη