Η προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να επαναφέρει σε λειτουργία την παραπαίουσα πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ αποτελεί μια πολύπλοκη και μακροχρόνια πρόκληση, με εκτιμώμενο κόστος που ξεπερνά τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Bloomberg.

Χρόνια διαφθοράς, υποεπενδύσεων, πυρκαγιών και κλοπών έχουν αφήσει την υποδομή πετρελαίου της χώρας σε ερείπια. Η ανασυγκρότησή της σε βαθμό που να επαναφέρει την παραγωγή της Βενεζουέλας στα υψηλά επίπεδα της δεκαετίας του 1970 θα απαιτούσε από τους ενεργειακούς κολοσσούς, όπως η Chevron, η Exxon Mobil και η ConocoPhillips να επενδύσουν περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως κατά την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με τον Francisco Monaldi, διευθυντή της ενεργειακής πολιτικής της Λατινικής Αμερικής στο Baker Institute for Public Policy του Πανεπιστημίου Rice. «Μια ταχύτερη ανάκαμψη θα απαιτούσε ακόμη περισσότερες επενδύσεις», δήλωσε ο Monaldi.

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο. Ωστόσο, η παραγωγή έπεσε κατακόρυφα κατά τη διάρκεια της 12ετούς θητείας του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος συνελήφθη το Σάββατο από αμερικανικές δυνάμεις. Η χώρα παράγει σήμερα περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, σε σύγκριση με σχεδόν 4 εκατομμύρια βαρέλια το 1974.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μαρκ Ρούμπιο δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο ABC την Κυριακή ότι αναμένει οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να είναι πρόθυμες να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για εξόρυξη βαρέος αργού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για τα διυλιστήρια στην ακτή του Κόλπου των ΗΠΑ.

«Δεν έχω μιλήσει με αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες τις τελευταίες ημέρες, αλλά είμαστε αρκετά σίγουροι ότι θα υπάρξει έντονο ενδιαφέρον», δήλωσε ο Ρούμπιο. «Πιστεύω ότι θα υπάρξει τεράστια ζήτηση και ενδιαφέρον από τον ιδιωτικό τομέα, αν του δοθεί η ευκαιρία να το κάνει», πρόσθεσε.

Ωστόσο, πριν πατήσουν το πόδι τους στη Βενεζουέλα, οι εταιρείες θα θέλουν να βεβαιωθούν ότι η κατάσταση είναι σταθερή, σύμφωνα με τον Λίνο Καρίγιο, πρώην διευθυντή της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της χώρας, Petroleos de Venezuela SA, ο οποίος εγκατέλειψε τη χώρα πριν από περισσότερα από δύο δεκαετίες.

«Για να αποφασίσει οποιαδήποτε πετρελαϊκή εταιρεία να επενδύσει σοβαρά στη Βενεζουέλα, θα πρέπει να υπάρξει ένα νέο κοινοβούλιο ή Εθνική Συνέλευση», δήλωσε ο Καρίγιο. «Όχι αυτό που συμβαίνει τώρα. Σίγουρα όχι», πρόσθεσε.

Βενεζουέλα: Επενδύσεις δισεκατομμυρίων για αποκατάσταση υποδομών 

Εν τω μεταξύ, οι εργασίες που απαιτούνται για την επισκευή των υποδομών της χώρας είναι τεράστιες. Στα πετρελαϊκά λιμάνια της Βενεζουέλας, ο εξοπλισμός είναι σε τόσο κακή κατάσταση που χρειάζονται έως και πέντε ημέρες για να φορτωθούν πλήρως τα υπερδεξαμενόπλοια που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο στην Κίνα. Πριν από επτά χρόνια, χρειαζόταν μόνο μία ημέρα.

Στη λεκάνη του Ορινόκο, μια τεράστια έκταση στο εσωτερικό της Βενεζουέλας που εκτιμάται ότι διαθέτει σχεδόν μισό τρισεκατομμύριο βαρέλια ανακτήσιμου πετρελαίου, οι εξέδρες έχουν εγκαταλειφθεί και οι διαρροές παραμένουν ανεξέλεγκτες. Οι πλατφόρμες γεώτρησης έχουν λεηλατηθεί και τα εξαρτήματά τους έχουν πωληθεί στη μαύρη αγορά.

Το εκτεταμένο δίκτυο υπόγειων αγωγών της χώρας είναι γνωστό για τις διαρροές του και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει λεηλατηθεί από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία και τα εξαρτήματά του έχουν πωληθεί ως παλιοσίδερα. Πυρκαγιές και εκρήξεις έχουν καταστρέψει τον εξοπλισμό.

Και το τεράστιο συγκρότημα διύλισης πετρελαίου Paraguana, στην ακτή βορειοδυτικά του Καράκας, λειτουργεί μόνο κατά διαστήματα και με χαμηλούς ρυθμούς λόγω βλαβών. Μερικά από τα τέσσερα εργοστάσια αναβάθμισης πετρελαίου, που κάποτε ήταν υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις που επεξεργάζονταν το αργό πετρέλαιο της χώρας, το οποίο έχει την υφή πίσσας, σε πρώτη ύλη κατάλληλη για διυλιστήρια, έχουν κλείσει.

Ό,τι έχει απομείνει από την παραγωγή της Βενεζουέλας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Chevron, τη μόνη μεγάλη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που εξακολουθεί να λειτουργεί στη χώρα. Η εταιρεία με έδρα το Χιούστον αντιπροσωπεύει περίπου το 25% της παραγωγής της χώρας, λειτουργώντας με ειδικές άδειες που της επιτρέπουν να παραμείνει εκεί παρά τις αμερικανικές κυρώσεις.

Οι άλλες δύο αμερικανικές εταιρείες που θα ήταν σε καλύτερη θέση να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της Βενεζουέλας, δεδομένου του μεγέθους και της εμπειρίας τους, είναι η Exxon και η ConocoPhillips, σύμφωνα με αναλυτές. Και οι δύο εργάζονταν εκεί στο παρελθόν, αλλά αποχώρησαν μετά την εθνικοποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων από τον προκάτοχο του Μαδούρο, τον αείμνηστο Ούγκο Τσάβες, στα μέσα της δεκαετίας του 2000.

Η Exxon έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο να επενδύσει στη Βενεζουέλα, αλλά μόνο υπό τις κατάλληλες συνθήκες.

Η Chevron δήλωσε σε ανακοίνωσή της ότι επικεντρώνεται στην ασφάλεια και την ευημερία των υπαλλήλων της και στην ακεραιότητα των περιουσιακών της στοιχείων στη Βενεζουέλα. «Συνεχίζουμε να λειτουργούμε σε πλήρη συμμόρφωση με όλους τους σχετικούς νόμους και κανονισμούς», ανέφερε η εταιρεία.

Παραμένει αβέβαιο πώς θα εξελιχθεί η πολιτική μετάβαση στη Βενεζουέλα και ποιο θα είναι το περιβάλλον στο οποίο θα λειτουργούν οι πετρελαϊκές εταιρείες. Προς το παρόν, οι κυρώσεις παραμένουν σε ισχύ και ένας ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ ελέγχει τα γύρω ύδατα. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ είναι πλέον υπεύθυνη, παρόλο που είναι πιστή σύμμαχος του Μαδούρο.

«Περιμένω ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες θα αρχίσουν να επικαιροποιούν τα σχέδια και τις προτάσεις τους για τη συμμετοχή τους, αλλά δεν θα αναλάβουν δεσμεύσεις μέχρι να διαφαίνεται βασική πολιτική σταθερότητα», δήλωσε ο Κλέιτον Σίγκλ, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών της Ουάσιγκτον.

Το έργο της κυβέρνησης Τραμπ να αξιολογήσει το ενδιαφέρον των δυτικών πετρελαϊκών εταιρειών ανατίθεται εν μέρει στον υπουργό Εσωτερικών Νταγκ Μπουργκούμ και στον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, πρόεδρο και αντιπρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας του Τραμπ.

Μια άλλη πρόκληση για τις εταιρείες που επενδύουν στην παραγωγή της Βενεζουέλας είναι το γεγονός ότι ο κόσμος είναι πλημμυρισμένος με πετρέλαιο και οι παγκόσμιες τιμές κυμαίνονται κοντά στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών. Εν τω μεταξύ, πολλές εταιρείες εξακολουθούν να έχουν να εισπράξουν δισεκατομμύρια δολάρια από μη εξοφλημένα δάνεια και αποζημιώσεις, μετά την κατάσχεση των περιουσιακών τους στοιχείων υπό τον Τσάβες.

Ωστόσο, οι πετρελαϊκές εταιρείες ενδέχεται να επιστρέψουν αν οι τιμές και τα ασφάλιστρα κινδύνου είναι σωστά, δήλωσε ο Κέβιν Μπουκ, διευθύνων σύμβουλος της ClearView Energy Partners με έδρα την Ουάσιγκτον.

«Θα χρειαστούν καλοί όροι για να ξεπεραστεί η τεράστια αβεβαιότητα», δήλωσε ο Μπουκ σε συνέντευξή του. «Οι εταιρείες που είναι σε θέση να παράγουν κερδοφόρα πόρους στη Βενεζουέλα είναι απίθανο να αγνοήσουν το μέγεθος των ευκαιριών που προσφέρουν τα αποθέματα, αν διακρίνουν σημάδια σχετικής σταθερότητας και μπορούν να εξασφαλίσουν ευνοϊκούς όρους συμβολαίων».

Πετρέλαιο, χρυσός και σπάνιες γαίες: Ο ανεκμετάλλευτος πλούτος της Βενεζουέλας

Σε έναν κόσμο έντονου γεωοικονομικού ανταγωνισμού για την εξασφάλιση πρώτων υλών, η Βενεζουέλα ξεχωρίζει ως μία από τις πλουσιότερες χώρες παγκοσμίως σε φυσικούς πόρους. Η σημασία της δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο, αλλά εκτείνεται σε φυσικό αέριο, πολύτιμα μέταλλα και ορυκτά κρίσιμα για τις σύγχρονες τεχνολογίες.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η El País, η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμη και τη Σαουδική Αραβία. Παράλληλα, κατατάσσεται έκτη παγκοσμίως στα αποθέματα φυσικού αερίου, ενώ διαθέτει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα χρυσού στη Λατινική Αμερική. Στον κατάλογο των φυσικών της πόρων περιλαμβάνονται επίσης ο σίδηρος (12η θέση παγκοσμίως), ο βωξίτης (15η θέση), καθώς και σημαντικά αποθέματα διαμαντιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ποιότητα του πετρελαίου της. Όπως αναφέρει ανάλυση του Sky News, τα κοιτάσματα της Βενεζουέλας είναι κυρίως «βαρύ» αργό πετρέλαιο, κατάλληλο για τη συντριπτική πλειονότητα των αμερικανικών διυλιστηρίων. Η προσαρμογή των μονάδων αυτών σε άλλους τύπους αργού θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή, γεγονός που καθιστά το βενεζουελάνικο πετρέλαιο στρατηγικά πολύτιμο.

Πέρα από τους υδρογονάνθρακες, η El País επισημαίνει ότι η χώρα είναι πλούσια και σε ορυκτά κρίσιμα για τη βιομηχανία και την τεχνολογική μετάβαση. Το κολτάνιο και το θόριο αποτελούν βασικά υλικά για την παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών, ηλεκτρικών οχημάτων, αμυντικών συστημάτων και τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σημαντικό μέρος αυτού του πλούτου συγκεντρώνεται νότια του ποταμού Ορινόκο. Το 2016, η κυβέρνηση Μαδούρο δημιούργησε τη Μεταλλευτική Ζώνη του Ορινόκο, μια περιοχή περίπου 112.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων – σχεδόν το 12% της επικράτειας της χώρας – αφιερωμένη στην εξόρυξη χρυσού, διαμαντιών, κολτάνιου, νικελίου και σπάνιων γαιών. Σύμφωνα με κυβερνητικές ανακοινώσεις, στην περιοχή έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 8.000 τόνοι χρυσού.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν διεθνείς οργανώσεις, μεγάλο μέρος της εξορυκτικής δραστηριότητας πραγματοποιείται εκτός θεσμικού πλαισίου. Παρά τους επίσημους στόχους για παραγωγή 79 τόνων χρυσού έως το 2025, η Transparency Venezuela εκτιμά ότι μόλις το 14% της αξίας των μεταλλευμάτων που εξορύχθηκαν το 2024 κατέληξε στην Κεντρική Τράπεζα, με το υπόλοιπο να διακινείται μέσω παράνομων δικτύων.

Ο φυσικός πλούτος της Βενεζουέλας, από τους υδρογονάνθρακες έως τις σπάνιες γαίες, παραμένει έτσι ένας από τους μεγαλύτερους παγκοσμίως – αλλά και ένας από τους λιγότερο αξιοποιημένους προς όφελος της ίδιας της χώρας.

Διαβάστε ακόμη