Σε αλλαγή των κανόνων για τη διαχείριση των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για το αποθεματικό που ρυθμίζει την προσφορά τους στην αγορά. Η συμφωνία προβλέπει την αύξηση του ορίου ακύρωσης δικαιωμάτων από τα 400 εκατ. στα 700 εκατ., με στόχο να διατηρηθεί η σταθερότητα της αγοράς και να περιοριστούν οι απότομες διακυμάνσεις των τιμών.
Η αλλαγή αφορά το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS), μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις πληρώνουν για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που παράγουν. Οι τιμές των δικαιωμάτων επηρεάζουν το κόστος λειτουργίας ενεργοβόρων βιομηχανιών και μπορούν να επηρεάσουν ευρύτερα την ενεργειακή αγορά.
Η συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε στις 20 Οκτωβρίου, δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ, καθώς εκκρεμεί η επίσημη έγκρισή της από τα δύο ευρωπαϊκά όργανα.
Τι αλλάζει με τα νέα όρια
Το αποθεματικό για τη Σταθερότητα της Αγοράς (MSR) λειτουργεί ως μηχανισμός εξισορρόπησης της αγοράς ρύπων. Όταν υπάρχουν περισσότερα δικαιώματα από όσα χρειάζονται οι επιχειρήσεις, μπορεί να αποσύρει μέρος τους, ενώ προβλέπεται και η δυνατότητα διάθεσης δικαιωμάτων όταν οι συνθήκες της αγοράς το απαιτούν.
Με τους σημερινούς κανόνες, όταν το απόθεμα ξεπερνά τα 400 εκατ. δικαιώματα, ενεργοποιείται ο μηχανισμός ακύρωσης. Με τη νέα συμφωνία, το όριο ανεβαίνει στα 700 εκατ. δικαιώματα. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορεί να διατηρείται μεγαλύτερο απόθεμα για την αντιμετώπιση μελλοντικών αναγκών, χωρίς να καταργείται η δυνατότητα οριστικής απόσυρσης πλεονάζοντων δικαιωμάτων.
Από το 2023, περισσότεροι από 3 δισ. τόνοι δικαιωμάτων εκπομπών έχουν ακυρωθεί μέσω του μηχανισμού. Η παρέμβαση αυτή συνέβαλε στον περιορισμό του μεγάλου πλεονάσματος που είχε συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο το κόστος για τη βιομηχανία
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ αναζητά τρόπους να περιορίσει τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος και να στηρίξει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Καθώς το διαθέσιμο περιθώριο εκπομπών μειώνεται σταδιακά, υπάρχει το ενδεχόμενο η αγορά να αντιμετωπίσει μεγαλύτερη έλλειψη δικαιωμάτων από τα μέσα της δεκαετίας του 2030.
Η αύξηση του ορίου ακύρωσης αποσκοπεί στη δημιουργία μεγαλύτερου περιθωρίου ασφαλείας, ώστε το σύστημα να μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα στις μεταβολές της αγοράς. Παράλληλα, η διατήρηση του μηχανισμού ακύρωσης λειτουργεί ως προστασία απέναντι στην υπερβολική προσφορά δικαιωμάτων, η οποία θα μπορούσε να αποδυναμώσει το κίνητρο των επιχειρήσεων να μειώσουν τις εκπομπές τους.
Ο υπουργός Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάραγκ Ο’ Μπράιεν, χαρακτήρισε τη συμφωνία ισορροπημένη, επισημαίνοντας ότι επιδιώκει να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη βιομηχανία, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα της αγοράς άνθρακα.
Η συμφωνία αποτελεί, πάντως, μόνο την πρώτη παρέμβαση. Η ευρύτερη αναθεώρηση του ETS βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να εξετάσει συνολικά τους κανόνες λειτουργίας του συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του αποθεματικού. Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εξεταστεί και η σταδιακή μείωση του νέου ορίου ακύρωσης, ώστε οι κανόνες να προσαρμόζονται στις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς.
Διαβάστε ακόμη
