Σε μια πλαγιά της Ιαπωνίας, ένα θερμοκήπιο που φωτίζεται μέσα στη νύχτα δεν τροφοδοτείται από ηλιακούς συλλέκτες ή ανεμογεννήτριες, αλλά από κάτι που βρίσκεται κυριολεκτικά κάτω από τα πόδια μας: το χώμα.

Ο Ιάπωνας σχεδιαστής και μηχανικός Satoshi Nakagawa έχει αναπτύξει μια τεχνολογία που μπορεί να παράγει μικρές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας χρησιμοποιώντας καθημερινά υλικά, όπως χώμα, κομπόστ, νερό, τρόφιμα, ακόμη και υπολείμματα κατασκευών.

Στο πειραματικό εργαστήριο «Ku-An» στην πόλη Hitachi-ota, περισσότερα από 1.500 ξύλινα δοχεία γεμάτα χώμα και οργανικά υλικά παράγουν αρκετή ενέργεια ώστε να τροφοδοτούν περίπου 800 φωτεινές λυχνίες LED, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα αλλά και μια διαφορετική προσέγγιση στο μέλλον της ενέργειας.

«Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός πλησιάζει τα 10 δισεκατομμύρια, τα ενεργειακά ζητήματα θα γίνουν εξίσου κρίσιμα με τα ζητήματα τροφίμων», δηλώνει, σύμφωνα με το euronews, ο Nakagawa, επικεφαλής της εταιρείας σχεδιασμού Tripod Design. Όπως υποστηρίζει, στόχος του είναι οι άνθρωποι να μπορούν, έστω και σε μικρή κλίμακα, να παράγουν τη δική τους ηλεκτρική ενέργεια από το φυσικό περιβάλλον γύρω τους.

Από το χώμα στις «μικρομπαταρίες»

Η τεχνολογία του Nakagawa βασίζεται στην αρχή της πρώτης ηλεκτρικής μπαταρίας, της λεγόμενης βολταϊκής στήλης, που εφηύρε ο Ιταλός επιστήμονας Αλεσάντρο Βόλτα το 1799.

Το σύστημα χρησιμοποιεί ηλεκτρόδια από υλικά όπως ο ψευδάργυρος και ο χαλκός, τα οποία τοποθετούνται σε ουσίες που περιέχουν υγρασία ή ιόντα. Μέσω αυτής της διαδικασίας συλλέγονται μικρές αλλά συνεχείς ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος.

Ο Ιάπωνας εφευρέτης ονομάζει την προσέγγισή του «micropower collection» (MPC), δηλαδή συλλογή μικροποσοτήτων ενέργειας. Η μέθοδος, όπως υποστηρίζει, μπορεί να εφαρμοστεί όχι μόνο στο χώμα αλλά και σε άλλα υλικά, από κρασί μέχρι ψωμί.

Σε κοντινή απόσταση από το εργαστήριο «Ku-An» λειτουργεί το «Lu-An», μια μεγαλύτερη εγκατάσταση που χρησιμοποιεί περισσότερους από 2.000 πλαστικούς κυλίνδρους με χώμα και κομπόστ και παράγει περίπου 100 watt ηλεκτρικής ισχύος — αρκετή για τη λειτουργία μικρών οικιακών συσκευών, όπως μια ηλεκτρική κουζίνα ρυζιού.

Πιθανές εφαρμογές σε απομακρυσμένες περιοχές

Παρότι η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, ο Nakagawa θεωρεί ότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε περιοχές χωρίς πρόσβαση σε σταθερό ηλεκτρικό δίκτυο, αλλά και σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών όπου η παροχή ενέργειας διακόπτεται.

Μεταξύ των πιθανών εφαρμογών περιλαμβάνονται μικρές αυτόνομες συσκευές χαμηλής κατανάλωσης, όπως αισθητήρες για την παρακολούθηση γεωργικών εκτάσεων, την ανίχνευση ζημιών από παράσιτα, την προειδοποίηση για πλημμύρες ή κατολισθήσεις, ακόμη και συστήματα ασφαλείας.

Ένα από τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας, σύμφωνα με τον δημιουργό της, είναι ότι μετά την εγκατάστασή της δεν παράγει διοξείδιο του άνθρακα και δεν εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, σε αντίθεση με την ηλιακή ή την αιολική ενέργεια.

Οι αμφιβολίες των ειδικών

Παρά τον ενθουσιασμό γύρω από την ιδέα, αρκετοί μηχανικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί σχετικά με την πρακτική αξιοποίησή της σε μεγάλη κλίμακα.

Ο Masayuki Nakao, ομότιμος καθηγητής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, αναγνωρίζει ότι οι κατασκευές του Nakagawa έχουν αισθητική και εκπαιδευτική αξία, ωστόσο επισημαίνει ότι η παραγωγή ενέργειας παραμένει πολύ χαμηλότερη σε σύγκριση με τις συμβατικές μπαταρίες ή τις μπαταρίες οχημάτων.

«Η ισχύς που παράγει είναι σημαντικά μικρότερη από τις συνηθισμένες μπαταρίες. Αυτό που ξεχωρίζει, όμως, είναι η ικανότητά του να δημιουργεί φως που προκαλεί συναισθήματα και κινεί το ενδιαφέρον των ανθρώπων», σημειώνει.

Ο ίδιος ο Nakagawa δεν θεωρεί την τεχνολογία του ανταγωνιστική προς τις μεγάλες ενεργειακές λύσεις. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι η μικροπαραγωγή ενέργειας μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματικό κομμάτι ενός ευρύτερου ενεργειακού μοντέλου.

«Πρέπει να σκεφτούμε τι μπορεί να κάνει η μικρή ενέργεια», λέει χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι ο συνδυασμός διαφορετικών τεχνολογιών συλλογής ενέργειας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της ενεργειακής στρατηγικής του μέλλοντος.

Για τον Ιάπωνα εφευρέτη, η ιδέα είναι απλή: ακόμη και οι μικρότερες πηγές ενέργειας μπορεί να έχουν αξία, όταν συνδυάζονται με τη σωστή τεχνολογία. «Οι δυνατότητες είναι απεριόριστες», υποστηρίζει.

Διαβάστε ακόμη