Η ακύρωση της επέκτασης ενός από τα μεγαλύτερα εργοστάσια άνθρακα της Τουρκίας μπορεί από τη μία να αποτελεί σημαντική νίκη για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τις τοπικές κοινωνίες, ωστόσο η χώρα εξακολουθεί να μην διαθέτει ένα σαφές σχέδιο για τη σταδιακή απεξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα, σύμφωνα με το δημοσίευμα του euronews.

Η τουρκική δικαιοσύνη έβαλε «φρένο» στην επέκταση του θερμοηλεκτρικού σταθμού Afşin-Elbistan A, στη νοτιοανατολική επαρχία Καχραμανμαράς, μετά από προσφυγή κατοίκων της περιοχής και της Greenpeace Türkiye. Η υπόθεση αφορούσε την κατασκευή δύο νέων μονάδων στον σταθμό, συνολικής ισχύος 688 MW. Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι το έργο θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, στις γεωργικές εκτάσεις, στους υδάτινους πόρους και στα τοπικά οικοσυστήματα. Έτσι, στις 8 Ιουλίου, το δικαστήριο ακύρωσε την περιβαλλοντική έγκριση που είχε δοθεί στο έργο το 2024, κρίνοντας ότι οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις του δεν είχαν αποδειχθεί πως βρίσκονται σε αποδεκτά επίπεδα.

Η απόφαση αυτή περιορίζει ακόμη περισσότερο τα νέα έργα άνθρακα στην Τουρκία. Η συγκεκριμένη επέκταση ήταν μία από τις μόλις δύο ενεργές προτάσεις για νέες μονάδες άνθρακα στη χώρα, καθώς το 2015 υπήρχαν συνολικά 95 σχεδιαζόμενες μονάδες συνολικής ισχύος 57,5 GW. Με την ακύρωση του έργου, το ποσοστό εγκατάλειψης των προτεινόμενων έργων άνθρακα στην Τουρκία φτάνει το 97%, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παγκοσμίως. Ωστόσο, παρά τη σημαντική αυτή εξέλιξη, η Τουρκία δεν έχει ακόμη παρουσιάσει εθνικό σχέδιο για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα. Μάλιστα, ένα νέο έργο παραμένει στον σχεδιασμό: η επέκταση του σταθμού άνθρακα Cenal, ισχύος 1.050 MW, η οποία ανακοινώθηκε τον Ιούνιο. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί αντιδράσεις και ερωτήματα, ιδιαίτερα καθώς η Τουρκία θα φιλοξενήσει μαζί με άλλες χώρες τη Σύνοδο για το Κλίμα COP31 τον Νοέμβριο.

Ο άνθρακας παραμένει σημαντικός στην ηλεκτροπαραγωγή της Τουρκίας

Παρά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ο άνθρακας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέρος του ενεργειακού μείγματος της Τουρκίας, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η χώρα διαθέτει περίπου 20,5 GW εγκατεστημένης ισχύος από μονάδες άνθρακα, με μέση ηλικία λειτουργίας τα 24 χρόνια. Σύμφωνα με περιβαλλοντικές οργανώσεις, πολλές από αυτές τις μονάδες δεν διαθέτουν σαφές χρονοδιάγραμμα απόσυρσης.

Η Τουρκία παράγει περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, ενώ η παραγωγή από το συγκεκριμένο καύσιμο δεν έχει ακόμη φτάσει στο ανώτατο σημείο της. Παράλληλα, η κρατική στήριξη προς τον άνθρακα συνεχίζεται, μεταξύ άλλων μέσω μηχανισμών εγγυημένων τιμών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για μονάδες άνθρακα έως το 2030.

Οι ΑΠΕ κερδίζουν έδαφος

Παρά τις αντιφάσεις της ενεργειακής πολιτικής της, η Τουρκία επενδύει σημαντικά και στις ΑΠΕ. Το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά και αιολικά έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, καθιστώντας τις τεχνολογίες αυτές ολοένα πιο ανταγωνιστικές. Σύμφωνα με στοιχεία του τουρκικού υπουργείου Ενέργειας, η χώρα βρίσκεται περίπου στο ένα τρίτο της πορείας για την επίτευξη του στόχου των 120 GW εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ έως το 2035.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η Άγκυρα προετοιμάζει νέο γύρο δημοπρασιών για έργα αιολικής και ηλιακής ενέργειας συνολικής ισχύος 2,4 GW. Οι διαγωνισμοί, που θα πραγματοποιηθούν μέσω του μηχανισμού Renewable Energy Zones (YEKA), προβλέπουν την ανάπτυξη 1,5 GW αιολικών έργων και 900 MW φωτοβολταϊκών. Οι προσφορές αναμένεται να υποβληθούν τον Οκτώβριο του 2026, με στόχο την ταχύτερη αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ.

Διαβάστε ακόμη