Το φθινόπωρο αναμένεται να περάσει στην επόμενη φάση ο σχεδιασμός για την αξιοποίηση της πρόσκλησης ύψους 480 εκατ. ευρώ που συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής και εθνικούς πόρους, ανοίγοντας τον δρόμο για τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) προετοιμάζονται να καταθέσουν σταδιακά τους σχετικούς φακέλους, με επίκεντρο την ολοκλήρωση τμηματοποιημένων έργων της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 και τη μετάβαση των υφιστάμενων Μονάδων Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) στο νέο μοντέλο λειτουργίας των Μονάδων Ανακύκλωσης και Ανάκτησης (ΜΑΑ).
Πρόκειται για μια σύνθετη τεχνική και διοικητική διαδικασία, η οποία, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, απαιτεί σημαντική προετοιμασία και δεν επιτρέπει γρήγορες κινήσεις. «Η μετατροπή των μονάδων είναι μια εξαιρετικά απαιτητική διαδικασία. Υπάρχει βούληση από τους φορείς να προχωρήσουν ταχύτερα, ωστόσο η επίτευξη των στόχων προϋποθέτει προσεκτικό σχεδιασμό και τεχνική ωρίμανση των έργων», αναφέρουν χαρακτηριστικά πηγές με γνώση του σχεδιασμού.
Η νέα αυτή φάση αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια της συμφωνίας που έχει επιτευχθεί μεταξύ της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρηματοδότηση των υποδομών διαχείρισης αποβλήτων. Η Κομισιόν έχει θέσει ως βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της ευρωπαϊκής στήριξης τη μετατροπή των υφιστάμενων ΜΕΑ σε Μονάδες Ανακύκλωσης και Ανάκτησης, καθώς και την προσαρμογή των τεχνικών προδιαγραφών των νέων έργων στις απαιτήσεις της κυκλικής οικονομίας. Στόχος είναι η σημαντική αύξηση της ανάκτησης ανακυκλώσιμων υλικών και η δραστική μείωση των ποσοτήτων που οδηγούνται σε ταφή.
Στο πλαίσιο αυτό, οι νέες ΜΑΑ θα δίνουν προτεραιότητα στην επεξεργασία χωριστά συλλεγμένων αστικών αποβλήτων μέσω προηγμένων μηχανικών και βιολογικών διεργασιών, με έμφαση στην παραγωγή υψηλής ποιότητας ανακυκλώσιμων υλικών και κομπόστ. Παράλληλα, θα επιδιώκεται η περαιτέρω ανάκτηση υλικών και η ελαχιστοποίηση των υπολειμμάτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει χρηματοδότηση έως και του 60% του κόστους των νέων υποδομών, ενώ προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση 25% για τις μονάδες που επιτυγχάνουν τους προβλεπόμενους στόχους ανακύκλωσης.
Ωστόσο, η πορεία των έργων εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις καθυστερήσεις στην αναθεώρηση των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ). Η εκκρεμότητα αυτή μεταθέτει χρονικά τόσο τις αναβαθμίσεις των υφιστάμενων εγκαταστάσεων όσο και τον σχεδιασμό νέων μονάδων, ενώ συνδέεται άμεσα με την ενεργοποίηση σημαντικού μέρους των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων. Η επικαιροποίηση των ΠΕΣΔΑ θεωρείται επίσης αναγκαία προϋπόθεση για την προσαρμογή των συμβάσεων ΣΔΙΤ στις νέες απαιτήσεις της Κομισιόν, γεγονός που θα οδηγήσει σε νέες διαπραγματεύσεις μεταξύ του ΥΠΕΝ και των αναδόχων των έργων.
Πέραν των ΜΑΑ, η πρόσκληση χρηματοδοτεί την ολοκλήρωση τμηματοποιημένων έργων Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ), υπό την προϋπόθεση ότι αυτά εντάσσονται στην ίδια πράξη με τις αντίστοιχες μονάδες επεξεργασίας και εξυπηρετούν αποκλειστικά τη διάθεση των υπολειμμάτων που προκύπτουν από την επεξεργασία αποβλήτων. Παράλληλα, προβλέπεται η χρηματοδότηση συμπληρωματικών υποδομών, όπως Σταθμών Μεταφόρτωσης Αποβλήτων, καθώς και η προμήθεια εξοπλισμού χωριστής συλλογής για βιοαπόβλητα, ανακυκλώσιμα, πράσινα και ογκώδη απόβλητα.
Για την ένταξη των έργων απαιτείται η επιβεβαίωση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι οι προτεινόμενες παρεμβάσεις συνεισφέρουν στους στόχους του οικείου ΠΕΣΔΑ, ενώ για τον εξοπλισμό χωριστής συλλογής θα πρέπει να αποδεικνύεται η ένταξή του στα Ολιστικά Σχέδια Χωριστής Συλλογής που έχουν εκπονήσει οι ΦΟΔΣΑ σε περιφερειακό επίπεδο.
Η πρόσκληση διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 480 εκατ. ευρώ και συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής και εθνικούς πόρους. Η διαδικασία υποβολής προτάσεων έχει ήδη ανοίξει, ενώ η καταληκτική ημερομηνία για την κατάθεση φακέλων έχει οριστεί για τις 30 Απριλίου 2027, δίνοντας στους φορείς ένα χρονικό παράθυρο σχεδόν ενός έτους για να ωριμάσουν τα έργα και να διεκδικήσουν τους διαθέσιμους πόρους.
Διαβάστε ακόμη
