Τα φλαμίνγκο γίνονται σταδιακά το νέο, απρόσμενο σύμβολο της λιμνοθάλασσας της Βενετίας, καθώς η αποκατάσταση των υγροτόπων και οι περιβαλλοντικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών φαίνεται να μεταμορφώνουν το οικοσύστημα της περιοχής. Η εικόνα χιλιάδων ροζ πτηνών να συγκεντρώνονται σε μια πόλη γνωστή κυρίως για τα κανάλια και την αρχιτεκτονική της ίσως έμοιαζε αδιανόητη πριν από μερικές δεκαετίες. Σήμερα, όμως, αποτελεί μια νέα πραγματικότητα.
Το 2025 καταγράφηκαν σχεδόν 24.000 φλαμίνγκο στη λιμνοθάλασσα της Βενετίας, περίπου 6.000 περισσότερα σε σχέση με το 2024, αριθμός που μετατρέπει την περιοχή σε έναν από τους σημαντικότερους τόπους διαχείμασης του είδους σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Τα φλαμίνγκο άρχισαν να εμφανίζονται στη λιμνοθάλασσα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, κυρίως σε αλιευτικές περιοχές και λασπώδεις εκτάσεις μακριά από το ιστορικό κέντρο της Βενετίας. Παρότι μέχρι σήμερα οι εμφανίσεις τους μέσα στην πόλη παραμένουν σπάνιες, η παρουσία τους στα βόρεια τμήματα της λιμνοθάλασσας αυξάνεται σταθερά.
Σύμφωνα με ορνιθολόγους, η άνοδος των πληθυσμών δεν είναι τυχαία. Αντιθέτως, θεωρείται ένδειξη ότι το οικοσύστημα της περιοχής ανακτά σταδιακά τη λειτουργικότητά του και προσφέρει πλέον κατάλληλες συνθήκες τροφοληψίας και διαβίωσης.
Περισσότερο από το 90% των φλαμίνγκο που καταγράφηκαν το τελευταίο έτος εντοπίστηκαν στη βόρεια λιμνοθάλασσα, όπου εξακολουθούν να διατηρούνται εκτεταμένες αλυκές και φυσικοί υγρότοποι.
Η μάχη για την επιστροφή των υγροτόπων
Η αυξανόμενη παρουσία των φλαμίνγκο συνδέεται άμεσα με ένα ευρύτερο σχέδιο περιβαλλοντικής αποκατάστασης. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος WaterLANDS, ύψους 23,6 εκατ. ευρώ και διάρκειας πέντε ετών, υλοποιούνται έργα ανακατασκευής αλυκών και υγροτοπικών οικοσυστημάτων στη νότια λιμνοθάλασσα. Η ανάγκη θεωρείται επιτακτική. Η λιμνοθάλασσα της Βενετίας καλύπτει περίπου 550 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ωστόσο οι αλυκές, που κάποτε καταλάμβαναν σχεδόν τη μισή έκτασή της, αντιστοιχούν πλέον μόλις στο 7% της συνολικής επιφάνειας ,σύμφωνα με το euronews.
Η διάβρωση, οι παρεμβάσεις για τη ναυσιπλοΐα και η εκβάθυνση καναλιών που πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του 1960 για την εξυπηρέτηση του βιομηχανικού λιμανιού της Μαργκέρα επιτάχυναν σημαντικά την απώλεια φυσικών οικοσυστημάτων.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι χωρίς παρεμβάσεις η λιμνοθάλασσα κινδυνεύει σταδιακά να μετατραπεί περισσότερο σε ανοιχτό θαλάσσιο κόλπο παρά σε υγροτοπικό οικοσύστημα. Η αποκατάσταση των υγροτόπων δεν αφορά μόνο τα φλαμίνγκο. Οι αλυκές λειτουργούν ως φυσικές δεξαμενές απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα, ενισχύουν την προστασία από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και περιορίζουν τις επιπτώσεις της διάβρωσης.
Παράλληλα, οι ερευνητές εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης της βιοποικιλότητας μέσα από φυτεύσεις ειδών που συμβάλλουν στη σταθεροποίηση των εδαφών και στη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων. Τα πρώτα αποτελέσματα φαίνεται ήδη να αποτυπώνονται στους αριθμούς. Τα τελευταία τρία χρόνια, οι πληθυσμοί φλαμίνγκο στη νότια λιμνοθάλασσα αυξήθηκαν από λίγες δεκάδες σε 300 έως 400 άτομα σε ορισμένες περιόδους.
Ένας νέος τύπος τουρισμού για τη Βενετία
Η παρουσία των φλαμίνγκο δημιουργεί και μια διαφορετική διάσταση για τον τουρισμό της Βενετίας. Η πόλη, γνωστή παγκοσμίως για την πολιτιστική και ιστορική της κληρονομιά, αποκτά σταδιακά και οικολογικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, όσοι περιμένουν να συναντήσουν εύκολα τα χαρακτηριστικά ροζ πτηνά στα κανάλια της πόλης πιθανότατα θα απογοητευτούν. Τα περισσότερα παραμένουν σε απομονωμένες, ρηχές περιοχές της λιμνοθάλασσας, δύσκολα προσβάσιμες και ιδιαίτερα ευαίσθητες στην ανθρώπινη παρουσία. Οι ειδικοί εκτιμούν πάντως ότι, όσο οι πληθυσμοί αυξάνονται, οι παρατηρήσεις φλαμίνγκο ενδέχεται να γίνουν συχνότερες και από περιοχές όπως το Μουράνο και το Μπουράνο.
Το μεγάλο ζητούμενο, όπως σημειώνουν, είναι η ανάπτυξη αυτής της νέας σχέσης μεταξύ ανθρώπου και οικοσυστήματος να γίνει με σεβασμό, ώστε η εντυπωσιακή επιστροφή των φλαμίνγκο να αποτελέσει ένδειξη περιβαλλοντικής ανάκαμψης και όχι νέα πηγή πίεσης για τη λιμνοθάλασσα.
Διαβάστε ακόμη
