Μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), ανοίγοντας έναν νέο κύκλο παρεμβάσεων σε έναν τομέα που τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για τη διαχείριση των υδάτων και τη βιωσιμότητα των δημοτικών υποδομών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να απαντήσει σε χρόνιες παθογένειες που βαραίνουν τις ΔΕΥΑ, οι οποίες, ιδίως μετά τη διοικητική αναδιάρθρωση της προηγούμενης δεκαετίας, κλήθηκαν να διαχειριστούν εκτεταμένα και συχνά «αχαρτογράφητα» δίκτυα, χωρίς την αντίστοιχη ενίσχυση σε χρηματοδότηση και τεχνικά μέσα. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα μωσαϊκό επιχειρήσεων με έντονες ανισότητες ως προς την επιχειρησιακή τους επάρκεια, την οικονομική τους κατάσταση και την ποιότητα των υπηρεσιών.

Το υπό κατάρτιση νομοσχέδιο φέρεται να περιλαμβάνει διατάξεις για την εξυγίανση των ΔΕΥΑ, με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής τους βιωσιμότητας και τη βελτίωση της διαχειριστικής τους ικανότητας. Στο επίκεντρο βρίσκονται παρεμβάσεις που αφορούν την αναδιάρθρωση οφειλών, την εξορθολογισμένη τιμολόγηση, αλλά και την ενίσχυση της εισπραξιμότητας, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις θα μπορούν να λειτουργούν χωρίς να μετακυλίουν βάρη στους δήμους και κατ’ επέκταση στον κρατικό προϋπολογισμό.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εκσυγχρονισμό των υποδομών, με αιχμή την ψηφιοποίηση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης. Όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του σχεδιασμού, η καταγραφή και η παρακολούθηση των δικτύων σε πραγματικό χρόνο θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση των απωλειών νερού, τον έλεγχο των διαρροών και την ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων.

Συναινετικές και όχι υποχρεωτικές συγχωνεύσεις

Ένα από τα πλέον «ευαίσθητα» σημεία του νομοσχεδίου αφορά το ζήτημα των συγχωνεύσεων. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η πρόβλεψη τόσο συναινετικών σχημάτων ενοποίησης, με στόχο τη δημιουργία μεγαλύτερων και πιο ισχυρών οργανισμών. Ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό προκαλεί ήδη αντιδράσεις, καθώς εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης επισημαίνουν ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί οριζόντια ένα μοντέλο συγκέντρωσης, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και τα παραδείγματα ΔΕΥΑ που λειτουργούν ήδη αποτελεσματικά.

Στο ίδιο πλαίσιο, φαίνεται να διαμορφώνεται και ένα ξεχωριστό θεσμικό «κεφάλαιο» για τις ΔΕΥΑ, το οποίο θα αποσαφηνίζει τον ρόλο τους ως αυτοδιοικητικών επιχειρήσεων, διατηρώντας τον δημόσιο χαρακτήρα τους, αλλά ταυτόχρονα θέτοντας αυστηρότερους κανόνες λειτουργίας και εποπτείας. Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα του νερού αποκτά αυξανόμενη βαρύτητα, τόσο λόγω της κλιματικής πίεσης όσο και εξαιτίας των ελλείψεων σε υποδομές. Όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, η πρόκληση δεν περιορίζεται μόνο στην ύδρευση που αντιστοιχεί σε μικρό μέρος της συνολικής κατανάλωσης, αλλά επεκτείνεται κυρίως στη διαχείριση της άρδευσης, όπου εντοπίζονται και τα μεγαλύτερα περιθώρια εξοικονόμησης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα αναμένεται να υπάρξει «λευκός καπνός» και στο μέτωπο των οικονομικών εκκρεμοτήτων που βαραίνουν τις ΔΕΥΑ, με αιχμή το ενεργειακό κόστος και τις συσσωρευμένες οφειλές προς τη ΔΕΗ. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο η διαμόρφωση ενός σχήματος ρύθμισης, το οποίο θα περιλαμβάνει τόσο εξορθολογισμό των τιμολογίων όσο και διευκολύνσεις αποπληρωμής, ακόμη και μερική διαγραφή οφειλών. Η παρέμβαση αυτή κρίνεται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα των δημοτικών επιχειρήσεων, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επιβαρύνουν τη λειτουργία τους, ιδίως σε περιοχές με εκτεταμένα και ενεργοβόρα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης. Όπως επισημαίνεται, χωρίς μια συνολική ρύθμιση των χρεών, πολλές ΔΕΥΑ κινδυνεύουν να βρεθούν σε αδιέξοδο, με το βάρος να μετακυλίεται τελικά στους δήμους και, κατ’ επέκταση, στους πολίτες.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστούν οι τελικές διατάξεις και να καταγραφούν οι αντιδράσεις της αγοράς και της αυτοδιοίκησης. Σε κάθε περίπτωση, το νομοσχέδιο για τις ΔΕΥΑ προδιαγράφεται ως μία από τις πιο κρίσιμες παρεμβάσεις στον τομέα των υδάτων, με άμεσες επιπτώσεις τόσο στη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και στην καθημερινότητα των πολιτών.

Τι ανέφερε ο Νίκος Τσάφος στη Βουλή

Στο ίδιο πλαίσιο, και ενώ το υπό διαμόρφωση θεσμικό πλαίσιο για τις ΔΕΥΑ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα δομικά προβλήματα του κλάδου, η συζήτηση για το κόστος του νερού επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Απαντώντας στην κριτική, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος υπερασπίζεται την επιλογή, υπογραμμίζοντας ότι τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ παρέμεναν αμετάβλητα από το 2008 και ότι η προσαρμογή τους συνδέεται άμεσα με την ανάγκη χρηματοδότησης κρίσιμων επενδύσεων στο υδροδοτικό σύστημα.

Όπως σημειώνει, η στρατηγική της κυβέρνησης βασίζεται σε δύο άξονες: αφενός την προστασία των οικιακών και ευάλωτων καταναλωτών μέσω περιορισμένων αυξήσεων, αφετέρου την επιβολή μεγαλύτερου κόστους σε μη οικιακούς χρήστες, όπως δήμοι και επιχειρήσεις προκειμένου να δοθούν κίνητρα για εξοικονόμηση νερού.

Στην ίδια κατεύθυνση, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η διαχείριση των υδατικών πόρων δεν μπορεί να εξαρτάται από συγκυριακά φαινόμενα, όπως ένας πιο υγρός χειμώνας, αλλά απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ιδίως υπό το βάρος της κλιματικής κρίσης και των σημαντικών απωλειών στα δίκτυα.

Παράλληλα, από την πλευρά της αγοράς τονίζεται ότι το νερό στην Ελλάδα παραμένει από τα φθηνότερα στην Ευρώπη, στοιχείο που όπως επισημαίνεται δεν αντανακλά το πραγματικό κόστος υποδομών και συντήρησης, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων επενδυτικών αναγκών και ενεργειακών πιέσεων.

Διαβάστε ακόμη