Μία ακόμη περιοχή της χώρας εισέρχεται σε καθεστώς «κόκκινου συναγερμού», καθώς η Κέρκυρα κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας για χρονικό διάστημα τριών μηνών. Την απόφαση υπέγραψε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και του Γενικού Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς αφορά μία από τις πλέον «υγρές» περιοχές της Ελλάδας, με υψηλά επίπεδα βροχοπτώσεων. Ωστόσο, η αδυναμία αξιοποίησης αυτού του φυσικού πλούτου αναδεικνύει ένα βαθύτερο, διαχρονικό πρόβλημα: την υστέρηση σε υποδομές, τη χρόνια κακοδιαχείριση και την απουσία στρατηγικής προτεραιοποίησης στον κρίσιμο τομέα του νερού.

Η εικόνα που καταγράφεται σήμερα στο νησί παραπέμπει σε ένα πολυσύνθετο υδρευτικό παράδοξο. Αντλιοστάσια που υπολειτουργούν λόγω παλαιότητας, δίκτυα με υψηλότατες απώλειες, γεωτρήσεις που υπεραντλούνται, υδροφόρες που καλούνται να καλύψουν βασικές ανάγκες και αυξανόμενη πίεση από τη ζήτηση, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες. Όπως επισημαίνουν πηγές με άμεση γνώση της κατάστασης, οι διαδοχικές περίοδοι ανομβρίας την περίοδο 2023–2024, σε συνδυασμό με τη σημαντική μείωση των αποθεμάτων σε υπόγεια και επιφανειακά ύδατα και την εκρηκτική αύξηση της κατανάλωσης, έχουν επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση.

Η Κέρκυρα δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Ήδη σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας βρίσκονται η Αττική, η Λέρος, η Πάτμος και η Σύμη, γεγονός που καταδεικνύει ότι το πρόβλημα αποκτά πλέον συστημικά χαρακτηριστικά. Οι εξελίξεις αυτές δεν έρχονται ως «κεραυνός εν αιθρία», αλλά αποτελούν τη φυσική κατάληξη μιας πολυετούς πίεσης που ασκεί η κλιματική κρίση στους υδατικούς πόρους, σε συνδυασμό με τις διαρθρωτικές αδυναμίες του συστήματος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενεργοποίηση του άρθρου 55 του νόμου 5215/2025 αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπει την επιτάχυνση των διαδικασιών ωρίμανσης και υλοποίησης κρίσιμων έργων μέσω της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του Υπερταμείου. Με τον τρόπο αυτό, τα έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας εντάσσονται σε καθεστώς προτεραιότητας, χωρίς εκπτώσεις στις διαδικασίες διαφάνειας και νομιμότητας, υπό την εγγύηση του Project Preparation Facility (PPF), όπως ήδη συμβαίνει σε σειρά μεγάλων υποδομών. Η κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης δεν αποτελεί απλώς ένα διοικητικό μέτρο, αλλά ενδεχομένως την τελευταία ευκαιρία για την Πολιτεία να κινηθεί με ταχύτητα και αποφασιστικότητα, προκειμένου να καλυφθούν κρίσιμα κενά δεκαετιών.

Θα ακολουθήσει η Κρήτη;

Την ίδια ώρα, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι έτοιμος να κηρυχθεί σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr και ο Δήμος Ηρακλείου Κρήτης, λόγω της οριακής κατάστασης των υδάτινων αποθεμάτων, με τον Γιώργο Αγριμανάκη, Αντιδήμαρχο Διοίκησης & Τουρισμού να προειδοποιεί ότι οι βασικές πηγές τροφοδοσίας έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Ο δήμος έχει υποβάλει το αίτημά του, το οποίο επεξεργάζεται αυτή τη στιγμή η ΡΑΑΕΥ. Όπως ανέφερε το μεγάλο φράγμα που καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών της πόλης βρίσκεται «σχεδόν άδειο», γεγονός που καθιστά επιτακτική την ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων για την κάλυψη της υδροδότησης.

Το φράγμα Αποσελέμη βρίσκεται πλέον σε οριακή κατάσταση. Με συνολική χωρητικότητα 25 εκατ. κυβικών μέτρων, τα διαθέσιμα αποθέματα δεν υπερβαίνουν τα 1,8 εκατ. κυβικά μέτρα, εκ των οποίων αξιοποιήσιμα είναι μόλις περίπου 800.000. Η συγκεκριμένη ποσότητα καλείται να καλύψει τις ανάγκες όχι μόνο του Δήμου Ηρακλείου, αλλά και των Δήμων Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου, διαμορφώνοντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο διαχείρισης ενόψει της θερινής περιόδου.

Πάντως, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) προσπαθεί να τυποποιήσει τη διαδικασία κήρυξης νησιών σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, επιδιώκοντας να βάλει τέλος στο καθεστώς ασάφειας που επικρατούσε τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, αναμένεται υπάρξει νέα μεθοδολογία, η οποία θα καθορίζει συγκεκριμένα κριτήρια, διαδικασίες και απαιτούμενα στοιχεία, ώστε η ενεργοποίηση του μηχανισμού έκτακτης ανάγκης να γίνεται με ενιαίο τρόπο και με σαφή τεκμηρίωση. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ΡΑΑΕΥ βρίσκεται ήδη σε διαδικασία οριστικοποίησης του πλαισίου, σε στενή συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία, προκειμένου να διασφαλιστεί η άμεση εφαρμογή του ενόψει της θερινής περιόδου.

Η περιπέτεια της Αίγινας

Σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης –για διαφορετικό, ωστόσο, λόγο– βρίσκεται και η Αίγινα, η οποία βρέθηκε ουσιαστικά χωρίς επαρκή και ασφαλή υδροδότηση, μετά τη σοβαρή βλάβη στον υποθαλάσσιο αγωγό που τη συνδέει με το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ. Η βλάβη, που εκδηλώθηκε στα μέσα Δεκεμβρίου, δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς πρόκειται για το ίδιο σημείο στο οποίο είχε σημειωθεί αντίστοιχη αστοχία και τον Ιανουάριο του 2024. Τότε, ο αγωγός είχε τεθεί εκτός λειτουργίας και η αποκατάσταση είχε διαρκέσει περίπου δύο μήνες, με προσωρινή επισκευή που –όπως αποδείχθηκε– δεν διασφάλισε τη μακροχρόνια αντοχή του έργου.

Παρά το γεγονός ότι κατά την τελευταία επιθεώρηση, στα τέλη Μαΐου του 2025, δεν είχε εντοπιστεί κάποια δυσλειτουργία, λίγους μήνες αργότερα η βλάβη επανεμφανίστηκε στο ίδιο βάθος, αναδεικνύοντας τα όρια των παρεμβάσεων που είχαν προηγηθεί. Έκτοτε, το νησί βρέθηκε αντιμέτωπο με μια παρατεταμένη κρίση υδροδότησης, καλύπτοντας τις ανάγκες του μέσω γεωτρήσεων και υδροφόρων, ενώ σε πολλές περιπτώσεις το νερό κρίθηκε ακατάλληλο ακόμη και για βασικές χρήσεις, επιβαρύνοντας σημαντικά την καθημερινότητα κατοίκων και επιχειρήσεων.

Σήμερα, σε εξέλιξη βρίσκεται μια απαιτητική επιχείρηση αποκατάστασης στον βυθό του Σαρωνικού, με τη συμμετοχή εξειδικευμένων συνεργείων δυτών που επιχειρούν υπό δύσκολες συνθήκες, σε μεγάλο βάθος. Οι εργασίες, οι οποίες ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο, εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν έως τα τέλη Μαρτίου, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές και τεχνικές συνθήκες. Σύμφωνα με πηγές του νησιού, η αποκατάσταση της βλάβης αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων ημερών, πιθανότατα έως τις αρχές της εβδομάδας, σηματοδοτώντας την επαναφορά της κανονικής υδροδότησης και την έξοδο της Αίγινας από μια κρίση που διήρκεσε πάνω από τρεις μήνες.

Διαβάστε ακόμη