Στο εταιρικό σχήμα της πρωτοβουλίας SAvE Whales εντάσσεται το Πράσινο Ταμείο, με την υπογραφή Προσαρτήματος στο ισχύον Μνημόνιο Συνεργασίας για την υλοποίηση του έργου που στοχεύει στην προστασία των φυσητήρων από συγκρούσεις με πλοία στη Μεσόγειο. Με τη συμμετοχή του, το Πράσινο Ταμείο θα συμβάλει με τεχνογνωσία, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η εθνική δημόσια συγχρηματοδότηση για την υλοποίηση της ελληνικής δέσμευσης.

Το έργο SAvE Whales (System for the Avoidance of ship-strikes with Endangered Whales) αφορά την ανάπτυξη ενός συστήματος παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για διερχόμενα πλοία, με στόχο την αποφυγή συγκρούσεων με μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά και ειδικότερα με φυσητήρες. Η εφαρμογή του προβλέπεται στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κυθήρων, Ακρωτηρίου Ταίναρου και Ακρωτηρίου Μαλέα, μια ζώνη όπου η αλλαγή των ναυτιλιακών διαδρομών δεν είναι εύκολα εφικτή. Το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως το 2028, οπότε και θα παραδοθεί στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) για τη μελλοντική διαχείριση και λειτουργία του.

Η συμμετοχή του Πράσινου Ταμείου εξασφαλίζει εθνική δημόσια συγχρηματοδότηση ύψους 2,38 εκατ. ευρώ, η οποία συμπληρώνει τη χρηματοδότηση των 700.000 ευρώ από την περιβαλλοντική οργάνωση OceanCare. Σύμφωνα με τους εμπλεκόμενους φορείς, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της προπαρασκευαστικής φάσης και την έναρξη της πλήρους υλοποίησης του έργου, ενισχύοντας παράλληλα τη θεσμική του βάση και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του.

Tο σχετικό Προσάρτημα υπεγράφη στις 6 Μαρτίου 2026 από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, την πρόεδρο του ΟΦΥΠΕΚΑ Μαρία Παπαδοπούλου, τον πρόεδρο του Πράσινου Ταμείου Ιωάννη Ανδρουλάκη, τη συνιδρύτρια και διευθύντρια Πολιτικής του The Green Tank Ιόλη Χριστοπούλου, την πρόεδρο και ιδρύτρια της OceanCare Sigrid Lueber και τη γενική διευθύντρια της οργάνωσης Fabienne McLellan.

Υπενθυμίζεται ότι για την υλοποίηση της σχετικής δέσμευσης της Ελλάδας στο 9ο Our Ocean Conference, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Απρίλιο του 2024, είχε ήδη υπογραφεί Μνημόνιο Συνεργασίας από τον Ιούνιο του ίδιου έτους μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της OceanCare και του The Green Tank. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκαν στοχευμένες έρευνες πεδίου το 2024 και το 2025, με στόχο τη συλλογή δεδομένων για την αναβάθμιση του συστήματος, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία με αρμόδιες αρχές και τη ναυτιλιακή κοινότητα.

Το SAvE Whales βασίζεται σε καινοτόμο τεχνολογία ανίχνευσης των ήχων που παράγουν οι φυσητήρες μέσω ποντισμένων υδροφώνων. Τα δεδομένα μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο σε διερχόμενα πλοία, ώστε να προσαρμόζουν την ταχύτητα ή την πορεία τους και να αποφεύγονται επικίνδυνες συγκρούσεις.

Οι φυσητήρες αποτελούν το μεγαλύτερο είδος οδοντοκήτους στον πλανήτη και ο πληθυσμός τους στην Ανατολική Μεσόγειο εκτιμάται σε λιγότερα από 200 άτομα. Η σύγκρουση με πλοία θεωρείται σήμερα η σημαντικότερη απειλή για το είδος, με την περιοχή της Ελληνικής Τάφρου να χαρακτηρίζεται ως υψηλού κινδύνου. Το έργο SAvE Whales περιλαμβάνεται επίσης ως διαχειριστικό μέτρο στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίων Νήσων.

Η επόμενη φάση προβλέπει την άμεση προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την επιλογή αναδόχου που θα αναπτύξει το αναβαθμισμένο σύστημα, καθώς και τη δοκιμαστική εφαρμογή του σε συνδυασμό με νέες έρευνες πεδίου και την κατοχύρωση των απαραίτητων επιχειρησιακών μέτρων για την πλήρη λειτουργία του.

Διαβάστε ακόμη