Μια τεράστια στήλη σκόνης από τη Σαχάρα έχει ξεκινήσει ένα ταξίδι χιλιάδων χιλιομέτρων προς τη Δυτική Ευρώπη, μετατρέποντας τους ουρανούς σε πορτοκαλί αποχρώσεις και καλύπτοντας επιφάνειες από παρμπρίζ αυτοκινήτων μέχρι φωτοβολταϊκά με ένα λεπτό στρώμα ερήμου. Το φαινόμενο αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα του αέρα σε Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία, και ακόμα και στη Βρετανία και τις σκανδιναβικές χώρες τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS).
Ο Mark Parrington, ανώτερος επιστήμονας στο CAMS, τονίζει ότι η μεταφορά σκόνης από τη Σαχάρα δείχνει πως “είμαστε συνδεδεμένοι πέρα από σύνορα και ηπείρους μέσω της σύνθεσης της ατμόσφαιρας”. Η σκόνη αυτή αποτελείται κυρίως από σωματίδια PM10, δηλαδή με διάμετρο μικρότερη των 10 μικρομέτρων, τα οποία μπορούν να εισχωρήσουν στους πνεύμονες και να ερεθίσουν τις αναπνευστικές οδούς, προκαλώντας προβλήματα σε ευπαθείς ομάδες όπως ηλικιωμένοι και παιδιά. Σε σύγκριση, τα πιο γνωστά PM2.5 σωματίδια που προέρχονται από καύση καυσίμων και βιομηχανικές δραστηριότητες είναι μικρότερα και μπορούν να εισέλθουν ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος. Παρά το μεγαλύτερο μέγεθος των σωματιδίων της Σαχάρας, η συγκέντρωσή τους μπορεί να αυξήσει τα συνολικά επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων πάνω από τα όρια ασφαλείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Αιτίες και περιβαλλοντικές παράμετροι
Η σκόνη προέρχεται από συγκεκριμένες ζώνες, όπως η Bodélé Depression στο Τσαντ, όπου οι συνθήκες πίεσης και η ξηρασία επιτρέπουν στα λεπτά σωματίδια να ανυψωθούν στην ατμόσφαιρα. Η υψηλότερη θερμοκρασία, η αυξημένη εξάτμιση και η μείωση της υγρασίας του εδάφους, σε συνδυασμό με ανεπαρκή διαχείριση γης, ενισχύουν τη δημιουργία σκόνης και αμμοθύελλων. Υπάρχει επίσης υπόθεση ότι οι αλλαγές στην κυκλοφορία της ατμόσφαιρας λόγω κλιματικής αλλαγής μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα εμφάνισης τέτοιων φαινομένων στην Ευρώπη. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν αρκετά ιστορικά δεδομένα για να αποδειχθεί άμεση σύνδεση μεταξύ της ερημοποίησης και των αμμοθύελλων που φτάνουν στην Ευρώπη.
Καθώς η σκόνη προχωρά, οι κάτοικοι των επηρεαζόμενων περιοχών μπορεί να δουν τα σωματίδια να αναμειγνύονται με τη βροχή, αφήνοντας χαρακτηριστικά λεκέδες στις επιφάνειες όταν εξατμιστούν τα νερά. Οι αρχές συνιστούν να αποφεύγεται η έντονη υπαίθρια δραστηριότητα μέχρι να υποχωρήσει η αιθαλομίχλη.
Η επίδραση της σκόνης της Σαχάρας υπενθυμίζει στους Ευρωπαίους πως τα περιβαλλοντικά φαινόμενα δεν γνωρίζουν σύνορα και ότι η ατμόσφαιρα μας συνδέει με περιοχές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Διαβάστε ακόμη
