Το 2026 οι ΗΠΑ συνεχίζουν να απομακρύνονται από τις παγκόσμιες προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης, παρά την ολοένα αυξανόμενη απειλή για τον πλανήτη. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αρνητής της κλιματικής αλλαγής, επιμένει να ανατρέπει προηγούμενες πολιτικές που στόχευαν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την προώθηση των ΑΠΕ, με μέτρα που επηρεάζουν τόσο την εγχώρια πολιτική όσο και τη συμμετοχή των ΗΠΑ στις διεθνείς συμφωνίες.

Τον Ιανουάριο, οι ΗΠΑ απέσυραν την υποστήριξή τους από πάνω από 60 διεθνείς οργανισμούς, συνθήκες και συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και της Διεθνούς Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC). Η αποχώρηση από τη συμφωνία του Παρισιού, που ξεκίνησε στις 20 Ιανουαρίου 2025 και τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή τον Ιανουάριο του 2026, αφήνει τις ΗΠΑ ως τη μόνη χώρα που έχει αποσυρθεί από τη συμφωνία, με μοναδικές εξαιρέσεις να αποτελούν το Ιράν, τη Λιβύη και την Υεμένη, οι οποίες δεν είχαν συμμετάσχει εξαρχής. Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλείται το euronews, η κίνηση αυτή αντιστρατεύεται τις διεθνείς προσπάθειες να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5°C πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα.

Στοπ Τραμπ στις «πράσινες» επιδοτήσεις

Παράλληλα, τον Ιανουάριο, η διοίκηση Τραμπ διέκοψε τις επιδοτήσεις καθαρής ενέργειας ύψους 7,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που αφορούσαν έργα σε 16 πολιτείες, κυρίως σε περιοχές που είχαν ψηφίσει την Αντιπρόεδρο Καμάλα Χάρις το 2024. Τα έργα αυτά περιλάμβαναν εγκαταστάσεις μπαταριών, έργα υδρογόνου, αναβαθμίσεις στο δίκτυο ηλεκτρισμού και πρωτοβουλίες δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα. Ένας ομοσπονδιακός δικαστής έκρινε την απόφαση παράνομη, καθώς παραβίαζε τις συνταγματικές διατάξεις περί ισότητας, με αποτέλεσμα την αναδρομική επαναφορά των επιδοτήσεων και τη διασφάλιση της πρόσβασης σε καθαρή ενέργεια.

Η επικέντρωση του Τραμπ στην εκμετάλλευση φυσικών πόρων έγινε εμφανής με το ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία, όπου εκτιμάται ότι υπάρχουν μεταξύ 36 και 42 εκατομμυρίων τόνων οξειδίων σπάνιων γαιών, η δεύτερη μεγαλύτερη ποσότητα μετά την Κίνα. Παράλληλα, το σχέδιο εμπλοκής στα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας, που υπολογίζονται σε 303 δισεκατομμύρια βαρέλια, υπογραμμίζει την προτεραιότητα της κυβέρνησης στις ορυκτές πηγές ενέργειας έναντι της καθαρής ενέργειας, παρά τις σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες.

Διατροφικές οδηγίες και περιβαλλοντικό κόστος

Λίγες ημέρες πριν, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε (Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου) ότι ακυρώνει επιστημονικό κείμενο, που υιοθετήθηκε επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, στο οποίο βασίζονταν όλες οι ενέργειες των ΗΠΑ για τον περιορισμό των εκπομπών των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το κείμενο διαπίστωσης κινδύνου (endangerment finding), που υιοθετήθηκε το 2009, ανέφερε ότι κάποια αέρια του θερμοκηπίου απειλούν τη δημόσια υγεία. Έκτοτε αποτελεί τον θεμέλιο λίθο των προσπαθειών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ να περιορίσει τις εκπομπές των αερίων αυτών, κυρίως όσων προέρχονται από τα αυτοκίνητα. Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «τη μεγαλύτερη απορρύθμιση στην αμερικανική ιστορία», εκτιμώντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα είναι πλέον πιο φθηνά τα αυτοκίνητα, καθώς θα μειωθεί το κόστος για τις αυτοκινητοβιομηχανίες κατά 2.400 δολάρια ανά αυτοκίνητο. Στον ίδιο μήνα, νωρίτερα, κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι η Κίνα κατασκευάζει σχεδόν όλα τα αιολικά συστήματα παγκοσμίως, αλλά, όπως είπε, δεν χρησιμοποιεί αυτά τα έργα στο ίδιο της το έδαφος. «Δεν μπόρεσα να βρω καμία ανεμογεννήτρια στην Κίνα», δήλωσε κατά τη διάρκεια ομιλίας διάρκειας πάνω από μία ώρα, προσθέτοντας ότι η χώρα πωλεί αιολικές εγκαταστάσεις σε άλλες χώρες έναντι «πολύτιμων χρημάτων», σε όσους, όπως ανέφερε, είναι «ανόητοι που τα αγοράζουν αλλά δεν τα χρησιμοποιούν». Οι ισχυρισμοί του Τραμπ όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Σύμφωνα με το ενεργειακό think tank Ember, το 2024 η Κίνα παρήγαγε το 40% της παγκόσμιας αιολικής ενέργειας, ενώ τον Απρίλιο του 2025 η αιολική και η ηλιακή ενέργεια κάλυψαν περισσότερο από το ένα τέταρτο της ηλεκτροδότησης της χώρας. Επιπλέον, η Κίνα διαθέτει το μεγαλύτερο αιολικό πάρκο στον κόσμο, στο δυτικό Γκάνσου, το οποίο είναι ορατό ακόμη και από το διάστημα και περιλαμβάνει πάνω από 7.000 ανεμογεννήτριες. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 2009 και η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε μόλις έναν χρόνο αργότερα.

Τέλος, οι νέες διατροφικές οδηγίες του Υπουργείου Γεωργίας και Υγείας των ΗΠΑ για το 2026 προτείνουν μια διατροφή βασισμένη σε «πλήρη, θρεπτικά τρόφιμα», τοποθετώντας όμως κόκκινο κρέας και μοσχάρι στην κορυφή της πυραμίδας πρωτεΐνης, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή τους προκαλεί 20 φορές μεγαλύτερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου ανά γραμμάριο πρωτεΐνης σε σύγκριση με φυτικές εναλλακτικές. Με αυτές τις κινήσεις, η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να απομακρύνεται από τη διεθνή προσπάθεια για περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, επικεντρωμένη στην εκμετάλλευση ορυκτών καυσίμων, ενώ οι επιστήμονες και οργανώσεις όπως η Earthjustice και η Greenpeace προειδοποιούν για σοβαρές επιπτώσεις σε ανθρώπους, οικοσυστήματα και την παγκόσμια οικονομία.

Διαβάστε ακόμη