Με ευρωπαϊκούς πόρους χρηματοδοτείται η ανάπτυξη συστημάτων κεντρικής αποθήκευσης ενέργειας της Κύπρου. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Φιλελεύθερου, έπειτα από την αξιολόγηση του αιτήματος από τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και την έγκριση του Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων, η σύμβαση προμήθειας και λειτουργίας των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, προϋπολογισμού 49 εκατ. ευρώ, εντάσσεται προς χρηματοδότηση στο πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής «Θάλεια 2021-2027». Ταυτόχρονα, τα έργα σύνδεσης και οι συνοδές υποδομές, ύψους 10 εκατ. ευρώ, ενσωματώνονται στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς.

Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνονται σε επιστολή του γενικού διευθυντή του υπουργείου Ενέργειας, Κυριάκου Ιορδάνους, προς τον πρόεδρο του Συνδέσμου Αγοράς Ηλεκτρισμού, Γιώργο Χρυσοχόο, αναφορικά με την ανάπτυξη συστημάτων κεντρικής αποθήκευσης από τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς.

Ο αναξιοποίητος προϋπολογισμός

Ο κ. Ιορδάνους υπενθυμίζει ότι τον Ιούνιο του 2025 το Υπουργικό Συμβούλιο, τροποποιώντας το Σχέδιο Χορηγιών για Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας με έργα ΑΠΕ, ενέκρινε τη διάθεση 25 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αφορά τον αδιάθετο προϋπολογισμό της μειοδοτικής διαδικασίας (φάση Α1), καθώς και επιπλέον 5 εκατ. ευρώ (φάση Α2) για τη χρηματοδότηση συστήματος αποθήκευσης ενσωματωμένου στο δίκτυο.

Απαραίτητη προϋπόθεση αποτέλεσε η εξασφάλιση των σχετικών εγκρίσεων από τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης του υπουργείου Οικονομικών και το Γραφείο του Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων. «Τα πιο πάνω λήφθηκαν υπόψη από το περιορισμένο ενδιαφέρον που παρατηρήθηκε κατά την πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για το σχέδιο και το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης της χορηγίας μέσω του προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «Θάλεια 2021-2027»».

Η ρυθμιστική παρέκκλιση

Ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Ενέργειας εστιάζει στην ονομαστική παρέκκλιση που θεσπίστηκε το 2025 στην εθνική νομοθεσία για τη Ρύθμιση της Αγοράς Ηλεκτρισμού. Βάσει του ρυθμιστικού πλαισίου, όταν ο Διαχειριστής λάβει την έγκριση της ΡΑΕΚ, ο αρμόδιος υπουργός επιτρέπει στον Διαχειριστή —μέχρι τη διασύνδεση του κυπριακού συστήματος μεταφοράς με άλλα κράτη μέλη— να κατέχει, να αναπτύσσει και να διαχειρίζεται εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας, παρακάμπτοντας την ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία.

Ο κ. Ιορδάνους υπογραμμίζει πως «η εξασφάλιση της παρέκκλισης, η οποία ισχύει μέχρι τη διασύνδεση της Κύπρου με άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, κρίθηκε σκόπιμη, καθώς κατά τον χρόνο εκείνο δεν λειτουργούσε η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού και η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης από ιδιώτες επενδυτές ήταν αβέβαιη». Διευκρινίζει ωστόσο ότι η εν λόγω παρέκκλιση δεν ακυρώνει την ιδιωτική πρωτοβουλία ούτε εμποδίζει τη συμμετοχή ιδιωτικών συστημάτων στην ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού.

«Το άρθρο 82(5) προνοεί ότι η ΡΑΕΚ διεξάγει, ανά τακτά χρονικά διαστήματα ή τουλάχιστον ανά πέντε έτη, δημόσια διαβούλευση για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας, με στόχο την εκτίμηση της δυνητικής διαθεσιμότητας και του δυνητικού ενδιαφέροντος για επενδύσεις σε τέτοιες εγκαταστάσεις».

Ο ρόλος της ΡΑΕΚ

Σε περίπτωση που η δημόσια διαβούλευση και η αξιολόγηση της ΡΑΕΚ καταδείξουν ότι τρίτα μέρη μπορούν να αναπτύξουν και να λειτουργήσουν τέτοιες υποδομές με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, η Ρυθμιστική Αρχή θα εκκινήσει τη σταδιακή κατάργηση των δραστηριοτήτων του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς σε ορίζοντα 18 μηνών. Ήδη από τον Ιούνιο του 2025, η ΡΑΕΚ αποφάσισε ότι με την ένταξη των εγκαταστάσεων αποθήκευσης στην αγορά ηλεκτρισμού, εξασφαλίζεται η προτεραιότητά τους στην παροχή των σχετικών υπηρεσιών προς τον Διαχειριστή.

Διαβάστε ακόμη