Οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις μεσημεριανές και τις βραδινές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργούν ένα παράθυρο αυξημένων εσόδων για τις μπαταρίες που θα συνδεθούν στο σύστημα τα επόμενα χρόνια. Η ευκαιρία, όμως, έχει χρονικό ορίζοντα: όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης, οι διακυμάνσεις των τιμών αναμένεται να περιοριστούν, συμπιέζοντας σταδιακά τα περιθώρια.
Σύμφωνα με την Aurora Energy Research, περίπου το 70% των εσόδων των μπαταριών στην ελληνική αγορά αναμένεται να προέλθει από το ενεργειακό arbitrage: την αγορά ενέργειας σε ώρες χαμηλών τιμών και την πώλησή της όταν οι τιμές ανεβαίνουν. Στον υπολογισμό περιλαμβάνονται η Αγορά Επόμενης Ημέρας, η Ενδοημερήσια Αγορά και η αγορά ενέργειας εξισορρόπησης. Το υπόλοιπο 30% εκτιμάται ότι θα προέρχεται από την αγορά ισχύος εξισορρόπησης και τις επικουρικές υπηρεσίες.
Για ένα αυτόνομο, εμπορικό σύστημα αποθήκευσης διάρκειας δύο ωρών, με έναρξη λειτουργίας το 2027 και 1,5 κύκλο φόρτισης και εκφόρτισης την ημέρα, η Aurora τοποθετεί τον εσωτερικό βαθμό απόδοσης στο 9% έως 12%. Οι προβλέψεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τον χρόνο σύνδεσης: τα έργα που θα μπουν νωρίτερα στην αγορά αναμένεται να αξιοποιήσουν μεγαλύτερα περιθώρια, πριν η νέα ισχύς περιορίσει τις διαφορές τιμών. Θετικές, ή και καλύτερες, είναι οι εκτιμήσεις για έργα που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά και αποθήκευση.
Το μεσημεριανό ρεύμα χάνει την αξία του
Η ευκαιρία για τις μπαταρίες συνδέεται με την αλλαγή στην οικονομία των φωτοβολταϊκών. Οι μονάδες παράγουν ταυτόχρονα, τις ώρες της μεγαλύτερης ηλιοφάνειας, αυξάνοντας την προσφορά στο μεσημεριανό διάστημα και πιέζοντας τις τιμές. Το φαινόμενο, γνωστό ως «κανιβαλισμός» της ηλιακής παραγωγής, διευρύνει την απόσταση ανάμεσα στην τιμή που αποφέρει το ρεύμα των φωτοβολταϊκών και στη μέση τιμή της αγοράς.
Η απόσταση αυτή αποτυπώνεται στην τιμή αποτύπωσης της ηλιακής παραγωγής, ή capture price: στη μέση τιμή που λαμβάνει η ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά, σε σύγκριση με τη μέση τιμή της αγοράς σε όλες τις ώρες. Όσο περισσότερα φωτοβολταϊκά παράγουν την ίδια στιγμή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίεση στην αξία της μεσημεριανής παραγωγής.
Τον Αύγουστο του 2026, η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά της Ελλάδας διαμορφώθηκε περίπου στα 38 ευρώ/MWh τις μεσημεριανές ώρες. Το βράδυ, μετά τη δύση του ηλίου, έφτανε περίπου στα 206 ευρώ/MWh. Για μια επιχείρηση με φωτοβολταϊκά, η διαφορά σημαίνει ότι το πλεόνασμα που διοχετεύεται στο δίκτυο το μεσημέρι αποζημιώνεται χαμηλότερα, ενώ το ρεύμα που χρειάζεται το βράδυ παραμένει ακριβό.
Η Aurora εκτιμά ότι την περίοδο 2027–2030 η ηλεκτρική ενέργεια από ελληνικά φωτοβολταϊκά θα αποτιμάται κατά 43% χαμηλότερα από τη μέση χονδρεμπορική τιμή. Η απόσταση προβλέπεται να διευρυνθεί στο 59% στη δεκαετία του 2050. Αντίστοιχη πορεία αναμένεται στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, όπου η διαφορά εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 40% έως το 2050. Σε ημέρες υψηλής ηλιοφάνειας, η παραγωγή μπορεί επίσης να υπερβαίνει τη ζήτηση, οδηγώντας σε περικοπές.
Η μπαταρία επιτρέπει τη μεταφορά μέρους αυτής της παραγωγής σε ώρες με υψηλότερες τιμές ή μεγαλύτερη κατανάλωση. Σε μια επιχείρηση, το αποθηκευμένο ρεύμα μπορεί να καλύψει βραδινές ανάγκες, να μειώσει τις αιχμές ζήτησης και, όπου απαιτείται, να κρατήσει σε λειτουργία κρίσιμο εξοπλισμό σε περίπτωση διακοπής της ηλεκτροδότησης.
Η Βουλγαρία δείχνει πώς λειτουργεί η αποθήκευση
Η Βουλγαρία έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια περισσότερα από 5 GW συστημάτων αποθήκευσης, περισσότερα από κάθε άλλη χώρα της περιοχής. Τον Αύγουστο του 2026, η μέση μεσημεριανή τιμή της διατηρήθηκε κοντά στα 67 ευρώ/MWh, ενώ στην Ελλάδα, όπου η εγκατεστημένη αποθήκευση είναι πολύ μικρότερη, υποχώρησε περίπου στα 38 ευρώ/MWh.
Η Aurora εκτιμά ότι η εικόνα αυτή συνάδει με τη φόρτιση των μπαταριών από το μεσημεριανό πλεόνασμα και την επιστροφή της ενέργειας στο σύστημα αργότερα μέσα στην ημέρα. Με αυτόν τον τρόπο, οι μπαταρίες μπορούν να περιορίσουν την πίεση στις μεσημεριανές τιμές και να διατηρήσουν μεγαλύτερη αξία για την ηλιακή παραγωγή.
Η αύξηση της ισχύος θα στενέψει τα περιθώρια
Το ενδιαφέρον για νέα έργα αποθήκευσης είναι ισχυρό σε όλη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με την Aurora, τα έργα που έχουν ανακοινωθεί στην περιοχή είναι πολλαπλάσια της ισχύος που η ίδια εκτιμά ότι θα κατασκευαστεί έως το 2030. Στην Ελλάδα, πρόγραμμα προτεραιότητας σύνδεσης για 4,7 GW αποθήκευσης συγκέντρωσε αιτήσεις 12,15 GW. Δεν αναμένεται να υλοποιηθούν όλα τα έργα, η απόσταση όμως ανάμεσα στην αιτούμενη και την προβλεπόμενη ισχύ αποτυπώνει την κινητικότητα της αγοράς.
Κάθε νέα μπαταρία που αγοράζει ενέργεια σε ώρες χαμηλών τιμών και την επιστρέφει στο σύστημα όταν η ζήτηση αυξάνεται περιορίζει, σε κάποιο βαθμό, το περιθώριο για τα επόμενα έργα. Η εξέλιξη είναι ήδη ορατή στη Βουλγαρία: η μέση ημερήσια διαφορά ανάμεσα στη χαμηλότερη και την υψηλότερη τιμή του Αυγούστου μειώθηκε από 260 ευρώ/MWh το 2024 σε 139 ευρώ/MWh το 2026.
Για την ευρύτερη περιοχή, η Aurora προβλέπει ότι τα περιθώρια των μπαταριών θα υποχωρήσουν κατά 14% έως 28% την περίοδο 2029–2040. Η πίεση αναμένεται να είναι εντονότερη στα συστήματα που βασίζονται αποκλειστικά στις διακυμάνσεις των τιμών. Αντίθετα, όταν η μπαταρία συνδυάζεται με φωτοβολταϊκό, μπορεί να αποθηκεύει την περίσσεια παραγωγή και να μειώνει τις αγορές ρεύματος από το δίκτυο.
Φωτοβολταϊκά και μπαταρίες αλλάζουν την εξίσωση
Όταν φωτοβολταϊκά και μπαταρίες αναπτύσσονται στον ίδιο χώρο, μπορούν να μοιραστούν τη σύνδεση στο δίκτυο, τη γη και μεγάλο μέρος των εργασιών εγκατάστασης και ανάπτυξης. Σύμφωνα με την Aurora, η συνέργεια αυτή μπορεί να μειώσει το επενδυτικό κόστος έως 15% και το λειτουργικό περίπου 10%. Η μπαταρία μπορεί επίσης να φορτίζει απευθείας από το φωτοβολταϊκό πάρκο, αντί να αγοράζει ρεύμα από το δίκτυο. Οι εξοικονομήσεις και η δυνατότητα αξιοποίησης της ηλιακής παραγωγής αργότερα μέσα στην ημέρα μπορούν να βελτιώσουν τις αποδόσεις σε σχέση με την ανάπτυξη των δύο μονάδων χωριστά.
«Η αποθήκευση δεν ανταγωνίζεται τα φωτοβολταϊκά για κεφάλαια. Είναι αυτό που διατηρεί τα έσοδά τους. Σε όλη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ένα έργο που συνδυάζει τα δύο είναι πλέον ισχυρότερο από καθένα από τα δύο μόνο του», σημειώνει ο Δρ Ευάγγελος Γκάζης, επικεφαλής της Aurora Energy Research για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η Aurora εκτιμά ότι το μεγαλύτερο όφελος από αυτόν τον συνδυασμό θα εμφανιστεί στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Έως το 2030, περισσότερο από το 30% της φωτοβολταϊκής ισχύος στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία αναμένεται να συνδυάζεται με αποθήκευση. Στην Ελλάδα, τα συστήματα που σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν εμπορικοί καταναλωτές μαζί με φωτοβολταϊκά φτάνουν τα 333 MW, στο πλαίσιο του προγράμματος «Συστήματα Αποθήκευσης για Επιχειρήσεις».
Διαβάστε ακόμη
