Στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής διένεξης μπαίνει για άλλη μια φορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) μετά και τις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι το επόμενο διάστημα θα επανεκκινήσουν οι διαδικασίες πόντισης του καλωδίου, γράφει σε ρεπορτάζ του το parapolitika.gr.

Το ζήτημα που εγείρεται είναι η στάση που θα κρατήσουν οι εμπλεκόμενοι φορείς, και ιδίως η γαλλική επενδυτική εταιρεία Meridiam, η οποία εισήλθε ως πλειοψηφικός μέτοχος στο έργο. Αν και το επικρατέστερο σενάριο αναφέρει πως η γαλλική εταιρεία θα ενημερώσει την Άγκυρα για τις εργασίες, δεν έχει αποσαφηνιστεί η διαδικασία και ο τρόπος που θα γίνει αυτό, την ώρα που η τουρκική κυβέρνηση αφήνει να διαρρέουν στον Τύπο πληροφορίες περί ανάγκης διπλωματικής συνεννόησης των δύο χωρών για τις υποθαλάσσιες έρευνες.

Σταμπολής για GSI: “Η αρμοδιότητα ανήκει στον ΑΔΜΗΕ”

Σύμφωνα με τον πρόεδρο και εκτελεστικό διευθυντή του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), Κωστή Σταμπολή, η γαλλική εταιρεία δεν έχει λόγο να επέμβει, καθώς η αρμοδιότητα ανήκει στον ΑΔΜΗΕ. Όπως εξηγεί στο parapolitika.gr, υφίσταται μια θεμελιώδης διάκριση ανάμεσα στον επενδυτικό ρόλο και τη διοικητική ευθύνη του έργου. Η Meridiam αποτελεί αποκλειστικά θεσμικό επενδυτή (institutional investor) και δεν εμπλέκεται στην κατασκευή, τη λειτουργία, τον προγραμματισμό ή τη διαχείριση (operation) της διασύνδεσης. Τη συνολική ευθύνη και το management του GSI κατέχει εξ ολοκλήρου ο ΑΔΜΗΕ, από την αρχή έως το τέλος του έργου. Ως εκ τούτου, η Meridiam βρίσκεται πλήρως «εκτός κάδρου» όσον αφορά τις επιχειρησιακές αποφάσεις. Δεν διαθέτει ούτε τη δικαιοδοσία, αλλά ούτε και τον ουσιαστικό επιχειρησιακό ρόλο να παρέμβει, να διαπραγματευτεί ή να υποβάλει αιτήματα αδειοδότησης προς την τουρκική πλευρά.

Σταμπολής: “Δεν θα διακινδυνεύσουν θερμό επεισόδιο”

Όπως εκτιμά ο Προέδρος του ΙΕΝΕ, θα υπάρξει ομαλή πρόοδος στο έργο, ακολουθώντας τη διεθνή πρακτική, και αυτό σημαίνει ότι «θα πρέπει μέσα στους επόμενους μήνες η Ελλάδα να εκδώσει Navtex για να κλείσει την περιοχή όπου θα γίνουν οι θαλάσσιες έρευνες και να ακολουθήσει Navtex και από την Κύπρο. Στην περίπτωση που οι Τούρκοι θελήσουν να ενοχλήσουν τα πλοία, θα τα αντικρούσουν ελληνικά και γαλλικά που θα υπάρχουν στην περιοχή. Όμως, νομίζω ότι δεν θα γίνει τίποτα τελικά. Δεν πρόκειται να διακινδυνεύσουν οι Τούρκοι ένα θερμό επεισόδιο για κάτι το οποίο είναι νόμιμο και διεθνώς αποδεκτό. Απλώς θα κάνουν φασαρία. Στην πράξη, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Όπως δεν έκαναν τίποτα και όταν η Ελλάδα δημοσίευσε τον Χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού. Διότι η Τουρκία σε αυτή τη φάση δεν θέλει να χαλάσει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς αποβλέπει σε άλλα οφέλη. Συμμετοχή σε προγράμματα αμυντικά, σε άλλα κατασκευαστικά».

Από την πλευρά της, η Άγκυρα, μέσω διπλωματικών πηγών και δημοσιευμάτων στον τουρκικό Τύπο (όπως τη Hurriyet), υποστηρίζει ότι δεν αντιτίθεται επί της αρχής στην πόντιση καλωδίων. Ωστόσο, προβάλλει την απαίτηση τα κράτη που συμμετέχουν στις δραστηριότητες να επικοινωνούν προηγουμένως μαζί της μέσω διπλωματικών διαύλων, επιδιώκοντας επί της ουσίας να της ζητηθεί άδεια. Βάσει, όμως, του Δικαίου της Θάλασσας σε διεθνή ύδατα δεν υφίσταται υποχρέωση αίτησης αδείας από παράκτιο κράτος. Η τουρκική απαίτηση να αποκτήσει «λόγο» στο έργο μέσω υποβολής αίτησης για άδεια θεωρείται θεσμικά απαράδεκτη και, όπως επισημαίνει ο κ. Σταμπολής, «αυτό δεν μπορεί να γίνει». Η συνήθης τεχνική ενημέρωση μεταξύ διαχειριστών ή η παροχή στοιχείων μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαφέρει ριζικά από οποιαδήποτε διαδικασία αδειοδότησης, όπως αναφέρει στο parapolitika.gr ο πρόεδρος του ΙΕΝΕ.

Ωστόσο, προς εκτόνωση της κατάστασης, η τακτική που διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή από την Αθήνα και το Παρίσι εστιάζει στην αποστολή ενός ενημερωτικού υπομνήματος προς τα παράκτια κράτη της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Η ενημέρωση αυτή, η οποία φέρεται ότι θα αποσταλεί από τη γαλλική πλευρά, καθώς το ερευνητικό πλοίο θα φέρει γαλλική σημαία, θα προσδιορίζει την περιοχή των ερευνών και τη χρονική διάρκεια των εργασιών. Γίνεται ξεκάθαρο, όμως, ότι η κίνηση αυτή θα έχει αυστηρά τον χαρακτήρα γνωστοποίησης της έναρξης των εργασιών και σε καμία περίπτωση δεν θα συνιστά αίτηση για άδεια, όπως απαιτεί η Τουρκία.

Νέα εστία αντιπαράθεσης στην Κύπρο για το κόστος του GSI

Την ίδια ώρα, για άλλη μια φορά στην Κύπρο το ζήτημα του καλωδίου προκαλεί αντιπαράθεση. Αυτή τη φορά μεταξύ του προέδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου, και του υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού (μέλος του ΔΗΚΟ). Ο κ. Παπαδόπουλος επέκρινε τη στάση του κ. Κεραυνού επειδή εξακολουθεί να εκφράζει αντιρρήσεις για το έργο επικαλούμενος το οικονομικό κόστος. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος έχει δηλώσει τη δέσμευση της κυβέρνησής του στην υλοποίηση του έργου, αναμένεται να αναλάβει πρωτοβουλία εκτόνωσης της κρίσης, με την επιστροφή του από τη Νέα Υόρκη.

Διαβάστε ακόμη