Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της οικονομίας, με στόχο τη δραστική μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, ως απάντηση στις ενεργειακές αναταράξεις που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν και η νέα άνοδος των τιμών των ορυκτών καυσίμων.
Σύμφωνα με προσχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Reuters και αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στις 17 Ιουλίου, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν μια σειρά νέων πολιτικών, οικονομικών κινήτρων και χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε ολοένα μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομίας να λειτουργεί με ηλεκτρική ενέργεια αντί για ορυκτά καύσιμα.
Στόχος για την ηλεκτρική ενέργεια έως το 2040
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η θέσπιση, για πρώτη φορά, ενός ευρωπαϊκού στόχου που θα προβλέπει ότι ένα ελάχιστο ποσοστό της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης της ΕΕ θα πρέπει να καλύπτεται από ηλεκτρική ενέργεια έως το 2040. Το ακριβές ποσοστό δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς το σχέδιο βρίσκεται υπό διαμόρφωση. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενίσχυση της ενεργειακής της αυτονομίας, μετά την εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου που ακολούθησε τον πόλεμο στο Ιράν.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ, από τα τέλη Φεβρουαρίου η κρίση έχει επιβαρύνει τον λογαριασμό εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ένωσης κατά περίπου 50 δισ. ευρώ.
Ηλεκτροκίνηση, αντλίες θερμότητας και «πράσινη» βιομηχανία
Η επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού θα αφορά όλους τους βασικούς τομείς της οικονομίας. Στις μεταφορές προβλέπεται περαιτέρω ενίσχυση της μετάβασης από τα συμβατικά οχήματα βενζίνης και πετρελαίου στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Στον κτιριακό τομέα, το σχέδιο προωθεί την αντικατάσταση των λεβήτων φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας, ενώ στη βιομηχανία επιδιώκεται η αντικατάσταση διεργασιών που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα με ηλεκτρικές τεχνολογίες, όπως ηλεκτρικοί βιομηχανικοί κλίβανοι που θα τροφοδοτούνται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Νέα οικονομικά κίνητρα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την εξάπλωση των ηλεκτρικών τεχνολογιών παραμένει το υψηλό αρχικό κόστος επένδυσης, παρά το γεγονός ότι το συνολικό κόστος χρήσης είναι συχνά χαμηλότερο σε βάθος χρόνου. Για τον λόγο αυτό προωθούνται νέα οικονομικά κίνητρα.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται περιλαμβάνονται:
- δυνατότητα μείωσης του ΦΠΑ για οικιακές μπαταρίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας,
φορολογικά κίνητρα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, - μειωμένος ΦΠΑ για αντλίες θερμότητας,
- νέα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης βιομηχανικών επενδύσεων που αξιοποιούν ηλεκτρική ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές για την παραγωγή θερμότητας.
Παράλληλα, μέσα στο έτος αναμένεται να προκηρυχθεί νέος γύρος ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για αντίστοιχα βιομηχανικά έργα.
Υποχρεωτικές αντλίες θερμότητας στα δημόσια κτίρια
Το προσχέδιο προβλέπει ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξετάσει την υποχρεωτική εγκατάσταση αντλιών θερμότητας στα δημόσια κτίρια, στο πλαίσιο της αναθεώρησης των ευρωπαϊκών κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις.
Παράλληλα, εξετάζεται η θέσπιση αυστηρότερων στόχων για την προμήθεια ηλεκτρικών οχημάτων από τις δημόσιες αρχές, ενισχύοντας περαιτέρω τη ζήτηση στην ευρωπαϊκή αγορά.
Σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο του σχεδίου αφορά τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα.
Η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες αργότερα μέσα στο έτος, με στόχο να μειωθεί το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έναντι της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ενεργειακή ανεξαρτησία ως ζήτημα ευρωπαϊκής κυριαρχίας
Στο προσχέδιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει ευθέως την ενεργειακή πολιτική με τη γεωπολιτική ασφάλεια της Ένωσης.
Όπως επισημαίνεται, «σε μια εποχή επαναλαμβανόμενων γεωπολιτικών αναταράξεων και ασταθών διεθνών αγορών, μια ενεργειακά ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Ένωση που βασίζεται σε καθαρή, άφθονη, εγχώρια, κυβερνοασφαλή και οικονομικά προσιτή ενέργεια αποτελεί ζήτημα κυριαρχίας».
Στο ίδιο κείμενο τονίζεται ότι «απαιτείται μια ριζική στροφή προς τον αποδοτικό εξηλεκτρισμό της ενεργειακής ζήτησης», επιβεβαιώνοντας ότι η ηλεκτρική ενέργεια αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής τις επόμενες δεκαετίες.
Διαβάστε ακόμα
