Schneider Electric: Πώς πέτυχε net zero παραγωγή πράσινου ηλεκτρικού εξοπλισμού

Στο Dunavecse της Ουγγαρίας, όπου η βιομηχανική παραγωγή συνδυάζεται με τις απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης, βρέθηκε το powergame.gr στο πλαίσιο δημοσιογραφικής αποστολής που διοργάνωσε η Schneider Electric, με προορισμό το πλέον σύγχρονο και «έξυπνο» εργοστάσιό της, το Duna Smart Power System (DSPS).

Η μονάδα αποτελεί μια επένδυση στρατηγικής σημασίας για τη βιώσιμη βιομηχανία, καθώς λειτουργεί με μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα και παράγει προηγμένο ηλεκτρολογικό εξοπλισμό με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον. Το DSPS αναδεικνύεται έτσι σε πρότυπο βιομηχανικής ανάπτυξης νέας γενιάς, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός, ο εξηλεκτρισμός και η ενεργειακή αποδοτικότητα μπορούν να συνδυαστούν αποτελεσματικά σε ένα σύγχρονο και βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι το DSPS πετυχαίνει net zero παραγωγή χάρις στις ίδιες τεχνολογίες που η γαλλική πολυεθνική προμηθεύει τους πελάτες της. «Όλες οι καινοτομίες που χρησιμοποιούμε στην εγκατάσταση και στην παραγωγική διαδικασία είναι διαθέσιμες στην αγορά και αξιοποιούνται ήδη από κατοικίες, ξενοδοχεία, κτίρια γραφείων, καθώς και από βιομηχανικές μονάδες», σημείωσε χαρακτηριστικά στην παρουσίαση του στους εκπροσώπους του Τύπου ο Dejan Marković, Vice President Power Systems, CEE – Europe Operations.

Την ίδια στιγμή, το «έξυπνο» εργοστάσιο στην Ουγγαρία αποτελεί το κύριο ευρωπαϊκό κέντρο παραγωγής του πιο σύγχρονου πίνακα μέσης τάσης RM AirSeT, στον οποίο δεν χρησιμοποιείται το επιβλαβές αέριο SF6 σαν μέσο μόνωσης, αλλά ο καθαρός αέρας. Επομένως ο πίνακας, ο οποίος διατίθεται στην παγκόσμια αγορά, πληροί τον κανονισμό της ΕΕ που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του έτους, για σταδιακή απαγόρευση του SF6. Μάλιστα, στο προϊόν της Schneider Electric δεν αντικαταστάθηκε με ένα λιγότερο επιβλαβές αέριο, αλλά με μία εντελώς «πράσινη» λύση.

Καινοτομία για βιώσιμη ανάπτυξη

Η καινοτομία της γαλλικής πολυεθνικής είναι πολύ σημαντική, με δεδομένο τον ρόλο που παίζουν οι πίνακες διανομής μέσης τάσης στην απανθρακοποίηση του ενεργειακού μίγματος. Ο ρόλος αυτός ξεκινά από την αναβάθμιση των δικτύων διανομής, τα οποία με τη σειρά τους καλούνται να υποστηρίξουν την αποκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, εξοπλισμός όπως ο RM AirSeT είναι απαραίτητος για τη σύνδεση σταθμών ΑΠΕ μεσαίας ισχύος στο δίκτυο, ενισχύοντας το μοντέλο του prosumer στις επιχειρήσεις.

Το προϊόν της Schneider Electric επιτρέπει επίσης τη σύνδεση Data Center και επιχειρηματικών εγκαταστάσεων στο δίκτυο, και πάλι χωρίς τους περιβαλλοντικούς κινδύνους που σήμαινε εδώ και 10ετίες η χρήση του SF6. Κι αυτό γιατί το συγκεκριμένο μέσο μόνωσης είναι το πιο ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου: 1 κιλό SF6 έχει την ίδια επίδραση με 24.300 κιλά CO2 στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Ωστόσο, η χρήση του από τη δεκαετία του ‘50 ήταν περίπου «αναγκαίο κακό», αφού επέτρεπε στους κατασκευαστές να περιορίζουν τις διαστάσεις των προϊόντων τους και να βελτιώνουν την ασφάλειά τους. Η καινοτομία του γαλλικού κολοσσού είναι πως οι πίνακες μέσης τάσης διατηρούν τα δύο αυτά πλεονεκτήματα, χωρίς να συνιστούν οι ίδιοι απειλή για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Όπως σημείωσε ο κ. Marković, η αποτροπή χρήσης νέου SF6 «μεταφράζεται» στην απορρόφηση CO2 3,75 εκατομμυρίων δέντρων για 40 χρόνια.

Επίτευξη ενεργειακής εξοικονόμησης έως 30%

Όσο όμως «πράσινοι» είναι οι πίνακες RM AirSeT, τόσο φιλικό στο περιβάλλον είναι και το DSPS όπου αυτοί παράγονται. Σύμφωνα με το στέλεχος της Schneider Electric, η εγκατάσταση εγκαινιάστηκε το 2024, αποτελώντας τη μεγαλύτερη μονάδα της στην Ευρώπη, για την παραγωγή λύσεων engineering-to-order (ETO), δηλαδή προϊόντων που κατασκευάζονται με βάση τις προδιαγραφές των πελατών.

Στην «καρδιά» των τεχνολογιών που χρησιμοποιεί, για να έχει ουδέτερο ανθρακικό αποτύπωμα, βρίσκεται η πλατφόρμα EcoStruxure. Η πλατφόρμα διαχειρίζεται σε πραγματικό χρόνο τον ηλεκτρολογικό και μηχανολογικό εξοπλισμό του εργοστασίου, προσαρμόζοντας τη λειτουργία του στη βάση των δεδομένων που λαμβάνει από μία μεγάλη γκάμα αισθητήρων, χάρις στους οποίους «παρακολουθεί» κάθε χώρο και διαδικασία στο εργοστάσιο μέσω τεχνολογιών IoT.

Έτσι, πετυχαίνει μέγιστη ενεργειακή απόδοση, με την εξοικονόμηση να αγγίζει το 30%. Σημαντικό όμως είναι πως ο περιορισμένος της ενεργειακής κατανάλωσης γίνεται χωρίς κανενός είδους «έκπτωση» στην παραγωγική διαδικασία.

«Έξυπνες» βιομηχανίες και κτίρια

Πιο συγκεκριμένα, η πλατφόρμα EcoStruxure διαχειρίζεται την παραγωγή των φωτοβολταϊκών πάνελ 28.000 τετραγωνικών μέτρων που βρίσκονται στην οροφή του κτηρίου, τα οποία σε συνδυασμό με τις βιώσιμες πηγές ενέργειας που προμηθεύονται οι εγκαταστάσεις από το δίκτυο, εξασφαλίζουν τις ανάγκες τους σε ρεύμα χωρίς την παραμικρή εκπομπή CO2.

Παράλληλα, για να γίνει carbon neutral το εργοστάσιο, ήταν απαραίτητο να επιτυγχάνει υψηλά ποσοστά εξοικονόμησης. Ενδεικτικά, για εξασφαλίσει ψύξη και θέρμανση, βασίζεται αποκλειστικά σε γεωθερμικές αντλίες θερμότητας και δεν είναι συνδεδεμένο στο δίκτυο φυσικού αερίου. Άλλη ενδεικτική λύση ενεργειακής εξοικονόμησης είναι η εγκατάσταση airlocks για την αποφυγή απώλειας θερμότητας στους σταθμούς φόρτωσης και στις εισόδους του εργοστασίου.

Εκτός από την παραγωγική διαδικασία, η πρόκληση να συνδυαστεί η εξοικονόμηση με την ανεμπόδιστη λειτουργία του εργοστασίου, αφορά κάθε πτυχή λειτουργίας του εργοστασίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διαχείριση των σταθμών φόρτισης. Στο DSPS υπάρχουν φορτιστές για έως και 30 ηλεκτρικά αυτοκίνητα και 25 ηλεκτρικά ποδήλατα, μεταξύ των οποίων και οι νέοι σταθμοί φόρτισης StarCharge Fast 720 της Schneider Electric, οι οποίοι μπορούν μέσα σε λίγα λεπτά να «φουλάρουν» την μπαταρία ενός ηλεκτρικού οχήματος από το 20% στο 80%.

Σε αυτή την περίπτωση, μία βασική πρόσκληση είναι η παράλληλη φόρτιση πολλών αυτοκινήτων, καθώς τα οχήματα των υπαλλήλων βρίσκονται στο εργοστάσιο (και επομένως φορτίζονται) τις εργάσιμες ώρες. «Κλειδί» και σε αυτή την περίπτωση αποτελεί η πλατφόρμα EcoStruxure, αφού μεταξύ άλλων θα αποφασίζει ποια πηγή ηλεκτρικής ενέργειας θα αξιοποιηθεί (φωτοβολταϊκά, δίκτυο) και πού.

Σύντομα μάλιστα, οι φορτιστές StarCharge Fast 720 θα συνδυαστούν με μπαταρία, την οποία επίσης θα διαχειρίζεται η πλατφόρμα. Χάρις στην EcoStruxure, με την αποθηκευμένη ενέργεια θα υπάρχει η δυνατότητα όχι μόνο να μειωθεί το κόστος φόρτισης των οχημάτων (μέσω δυναμικής τιμολόγησης) αλλά και να προσφερθούν επ΄ αμοιβή υπηρεσίες στο ηλεκτρικό σύστημα. Έτσι, η μπαταρία θα έχει έσοδα που θα επιτρέψουν την απόσβεση του κόστους της σε λίγα έτη.

Τα παραπάνω δείχνουν γιατί το Duna Smart Power System αποτελεί «ζωντανή» απόδειξη των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι τεχνολογίες του γαλλικού κολοσσού. Με την ίδια λογική, όσες άλλες κατηγορίες επιχειρήσεων (ή και κατοικίες) έχουν ήδη αξιοποιήσει προϊόντα της Schneider Electric, αποτελούν proof of concept για τα οφέλη που προσφέρουν οι καινοτομίες της εταιρείας.

Κοινός παρανομαστής αυτών των εφαρμογών αποτελεί το «οικοσύστημα» λύσεων της Schneider Electric που προικίζει τα κτίρια με «ευφυΐα». Και σε αυτή την περίπτωση, κεντρικός πυλώνας είναι η πλατφόρμα EcoStruxure -αυτή τη φορά προσαρμοσμένη στις ανάγκες ενός κτιρίου, εξ ου και λέγεται EcoStruxure Building- η οποία με τη συνδρομή αισθητήρων και τεχνολογιών IoT, μετρά και ελέγχει την κατανάλωση ενέργειας σε όλη την εγκατάσταση.

Απόδειξη των δυνατοτήτων που προκύπτουν με αυτό τον τρόπο αποτελεί το ξενοδοχείο Four Points by Sheraton στη Βουδαπέστη, το οποίο το powergame είχε επίσης την ευκαιρία να επισκεφθεί στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής αποστολής. Σύμφωνα με τους υπεύθυνους του ξενοδοχείου, οι αυτοματισμοί μειώνουν την ενεργειακή κατανάλωση έως και 15%, διατηρώντας στο ακέραιο την υψηλή ποιότητα διαμονής για τους επισκέπτες.

Τριπλή ενεργειακή πρόκληση για την Ευρώπη

Όπως επισήμανε ο κ. Marković, η Ευρώπη βρίσκεται ενώπιον μιας τριπλής πρόκλησης, καθώς πρέπει να πετύχει ενεργειακή ασφάλεια, καλύπτοντας τις ανάγκες της με οικονομικά ανταγωνιστικό και «πράσινο» τρόπο. Την ίδια στιγμή, προβλέπεται άλμα στην ενεργειακή κατανάλωση την επόμενη 5ετία – με αύξηση κατά 50% σε ετήσια βάση, λόγω του εξηλεκτρισμού της ψύξης – θέρμανσης, των μεταφορών και βιομηχανικών διεργασιών.

Με τον εξηλεκτρισμό, η ευρωπαϊκή οικονομία μπορεί να εξοικονομεί ετησίως έως και 250 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, περιστέλλοντας τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Παράλληλα, κάθε λύση που βασίζεται σε ηλεκτρική ενέργεια δεν είναι μόνο πιο «καθαρή», από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά εξασφαλίζει και μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση.

Στην πορεία αυτή ωστόσο υπάρχουν σημαντικά εμπόδια, ξεκινώντας από το γεγονός ότι οι επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα δεν συμβαδίζουν με «τρέχουν» με τον ρυθμό που προχωρά η διείσδυση των ΑΠΕ. Επίσης, η βιομηχανία παραμένει το «τελευταίο οχυρό» των ορυκτών καυσίμων, αφού ο ηλεκτρισμός αντιστοιχεί μόλις στο 33% της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ποσοστό που παραμένει στάσιμο εδώ και μία δεκαετία.

Παρ΄ όλα αυτά, ήδη υπάρχει εξοπλισμός που μπορεί να εξηλεκτρίσει θερμικές διεργασίες στη βιομηχανία, καλύπτοντας πάνω από το 60% των δυνατοτήτων που απομένουν για κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Μέχρι το 2035, οι τεχνολογίες άμεσου εξηλεκτρισμού θα μπορούσαν να καλύπτουν έως και το 90%.

Τεχνολογικός πάροχος ενεργειακών λύσεων

Κατά τη Schneider Electric, οι βασικές προκλήσεις για την ενεργειακή μετάβαση δεν σχετίζονται πλέον με την τεχνολογία, αλλά κυρίως με οικονομικούς και διαρθρωτικούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η σχέση κόστους μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς και οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται στη σύνδεση νέων έργων με τα ηλεκτρικά δίκτυα. Η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων βρίσκεται στον πυρήνα της δραστηριότητας της γαλλικής εταιρείας, η οποία λειτουργεί ως τεχνολογικός εταίρος στον ενεργειακό τομέα, παρέχοντας ολοκληρωμένες λύσεις διαχείρισης ενέργειας, αυτοματισμών και ψηφιακών εφαρμογών με στόχο την ενίσχυση της αποδοτικότητας και της βιωσιμότητας.

Η Schneider Electric εκτιμά ότι οι επιχειρήσεις και οι χώρες που θα επενδύσουν έγκαιρα στις κατάλληλες υποδομές, θα προχωρήσουν στον εξηλεκτρισμό των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων και θα αξιοποιήσουν ψηφιακά εργαλεία για τη διαχείριση της ενέργειας, θα αποκτήσουν σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα τα επόμενα χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία φιλοδοξεί να αποτελέσει καταλύτη για την υλοποίηση αυτών των σχεδίων, όπως ήδη συμβαίνει μέσω της συνεργασίας της με τις 20 μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες και τους 10 κορυφαίους διαχειριστές ηλεκτρικών δικτύων διεθνώς.

«Αυτά που είδατε σήμερα σε αυτό το εργοστάσιο δεν είναι ένα όραμα. Είναι όσα χτίζει καθημερινά η Schneider Electric. Το ηλεκτρικό δίκτυο δεν είναι απλώς μια υποδομή. Είναι η βάση για όλα όσα θέλουμε να δημιουργήσουμε: οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά», κατέληξε ο Dejan Marković.